ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «Κ»

Οι Ρομπέν του μπετόν

Το «Κ» συνάντησε εθελοντές που καθαρίζουν γειτονιές, μια ομάδα γειτόνων που ετοιμάζονται να δειπνήσουν όλοι μαζί από τα μπαλκόνια τους και κατοίκους-ρεπόρτερ των προβλημάτων της περιοχής τους, οι οποίοι εξηγούν πώς μπορεί να υπάρξει ένα νέο, εξελιγμένο μοντέλο γειτονιάς.

Οι Ρομπέν του μπετόν

Αγάπα τον γείτονά σου. Και τη γειτονιά σου. Η αστική παράφραση της εντολής της Παλαιάς Διαθήκης βρίσκεται στο κέντρο μιας τάσης που έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό. Οι κάτοικοι των πόλεων ανακαλύπτουν ξανά την έννοια της γειτονιάς και της γειτνίασης, βρίσκοντας τρόπους να συνδεθούν με τους ανθρώπους που ζουν δίπλα τους. Μέσω social media, διαδικτυακών συναντήσεων και δράσεων, γνωρίζονται μεταξύ τους, αναπτύσσουν φιλίες και αναλαμβάνουν δράση για να ομορφύνουν τον χώρο όπου ζουν. Ειδικά μέσα στην πανδημία του κορωνοϊού, οι πρωτοβουλίες αυτές αποδείχθηκαν σημαντικές έως και σωτήριες, όταν ο πιο πλησίον ήταν τελικά ο άνθρωπος που ζούσε στην άλλη πλευρά του τοίχου. Έρευνα στην Ελλάδα έδειξε πως το 66% των συμμετεχόντων ένιωσε μεγαλύτερη αλληλεγγύη και ανάγκη για προσφορά την πρώτη περίοδο της καραντίνας. Μπορούν τα συναισθήματα αυτά να ρίξουν λάδι σε μια φωτιά που έχει ήδη ανάψει; Συναντήσαμε τρεις ομάδες, για να μάθουμε τι παρακινεί τους ανθρώπους αυτούς να έρθουν κοντά, να πάρουν πρωτοβουλίες και να αλλάξουν τις γειτονιές τους.
 
Σώσε τη γειτονιά σου… και τον πλανήτη

«Θέλω να είναι καθαρός ο χώρος όπου κάνουμε βόλτα. Τώρα, με την καραντίνα, είμαστε κάθε μέρα εδώ». Αυτά ήταν τα λόγια μιας εκ των πολλών κατοίκων που συγκεντρώθηκαν την προτελευταία Κυριακή του Ιανουαρίου για να καθαρίσουν το ρέμα της Τούμπας, στη Θεσσαλονίκη. Δεκάδες άνθρωποι με σακούλες στα χέρια μάζευαν τα ατελείωτα σκουπίδια που είχαν κατακλύσει την πράσινη διαδρομή.

oi-rompen-toy-mpeton0
Η Χριστίνα Δρακοπούλου, συντονίστρια των δράσεων του «Save Your Hood» στη Θεσσαλονίκη, στη δράση καθαρισμού του ρέματος της Τούμπας, στα ανατολικά της πόλης.

Η δράση διοργανώθηκε από την πρωτοβουλία «Save Your Hood», μια κίνηση η οποία ξεκίνησε τον Νοέμβριο από την Αθήνα και εξαπλώθηκε σε όλη την Ελλάδα παίρνοντας διαστάσεις κινήματος. «Αν δεν φροντίσεις την κοινότητά σου, δεν θα θέλεις να ζεις σε αυτήν. Είναι σημαντικό να υπάρχει το πλαίσιο της κοινότητας», λέει η Χριστίνα Δρακοπούλου, που συντονίζει τις δράσεις της ομάδας στη Θεσσαλονίκη. Τους περίπου δύο μήνες που βρίσκεται στη θέση αυτή, έχει προλάβει να δει την ανάγκη που έχουν οι άνθρωποι να περιποιηθούν τη γειτονιά ή και την πόλη τους. Γιατροί που έρχονται όταν τελειώσουν την εφημερία τους, πατεράδες με μωρά λίγων μηνών στην αγκαλιά, αλλά και εθελοντές που γράφουν ποιήματα για τις δράσεις. «Όταν δεν μπορούν να έρθουν, μας στέλνουν μηνύματα ότι ζηλεύουν. Ζηλεύουν δηλαδή που δεν ήρθαν να μαζέψουν σκουπίδια». Έπαιξε και η καραντίνα τον δικό της ρόλο σε αυτό. «Η αλληλεγγύη που αισθανθήκαμε δίπλα στον συνάνθρωπό μας με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τα ίδια προβλήματα μας έφερε πιο κοντά. Είδαμε ποια πράγματα έχουν αξία». Μέσο συνεννόησης των χιλιάδων μελών, πια, της ομάδας είναι τα social media. Κάθε εβδομάδα, στα Facebook γκρουπ που έχουν δημιουργηθεί τα μέλη των τοπικών ομάδων επικοινωνούν και ψηφίζουν ποιες γειτονιές θα καθαρίσουν. Τα ραντεβού δίνονται το Σαββατοκύριακο και οι δράσεις ολοκληρώνονται με φωτογραφίες με χαμογελαστούς εθελοντές και τόνους σκουπιδιών κλεισμένους σε σακούλες. 

Δείπνο και μουσικές από τα μπαλκόνια 

oi-rompen-toy-mpeton1
Από τα μπαλκόνια τους, τα μέλη της Πρωτοβουλίας της Γειτονιάς Σβώλου οργανώνουν δράσεις, χαρίζοντας χαμόγελα στους ανθρώπους του κέντρου. Η διαμπαλκονική συναυλία που οργάνωσαν ήταν ιδέα δύο γειτόνων, της Άννας Γαλοπούλου και του Αλέξανδρου Ιωάννου.

Στις 30 Δεκεμβρίου, ο ήχος της άρπας ακινητοποίησε τους περαστικούς στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Ήταν η έναρξη μιας μουσικής συναυλίας που θα αναπτέρωνε για λίγο το πεσμένο ηθικό της πόλης. Πρωταγωνιστές της, μουσικοί διάσπαρτοι στα μπαλκόνια της Αλεξάνδρου Σβώλου, μιας γειτονιάς που έχει συνηθίσει να προσφέρει φως στην πόλη. Τα τελευταία επτά χρόνια, οι κάτοικοι της Σβώλου έχουν δημιουργήσει μια πρωτοβουλία μέσω της οποίας συναντιούνται, συζητούν και παίρνουν πρωτοβουλίες, όπως το πρώτο «πάρκο τσέπης» στην Ελλάδα και το ετήσιο Δείπνο της Άνοιξης, όπου για μία βραδιά τα τραπέζια καταλαμβάνουν όλο τον δρόμο. «Η Πρωτοβουλία της Γειτονιάς Σβώλου είναι πάρα πολλά πράγματα. Την περίοδο αυτή, το πιο έντονο είναι οι ανθρώπινες σχέσεις, η επαφή και ο τρόπος με τον οποίο προσπαθούμε να την ανακαλύψουμε με ουσία», περιγράφει η Δομνίκη Βαγιάτη, μέλος της ομάδας. Για την 24χρονη, η Πρωτοβουλία ήταν ένας τρόπος να γνωρίσει τη γειτονιά της και να κάνει τη ζωή της πιο όμορφη. «Νιώθω λίγο σαν να είμαι σε κατασκήνωση. Το θεωρώ πολύ σημαντικό να περπατάς στον δρόμο και να έχεις να μοιραστείς μια καλημέρα, να χαιρετάς τους ανθρώπους και ταυτόχρονα να έχεις αυτή την αγωνία και την ανυπομονησία να βιώσεις ξανά μια δράση μαζί τους». Η ίδια υποστηρίζει πως, όταν γνωρίζεις τους γείτονές σου, νιώθεις μεγαλύτερη ευθύνη τόσο για τους ανθρώπους όσο και για τον δημόσιο χώρο της γειτονιάς σου, «την πονάς διαφορετικά». Στη διάρκεια της καραντίνας, μέσα από την Πρωτοβουλία γεννήθηκε μια ομάδα αλληβοήθειας για την Covid-19, η οποία λειτούργησε μέσω Facebook και οργάνωσε δράσεις ενημέρωσης, συλλογής τροφίμων αλλά και βοήθειας για τους ανθρώπους που την είχαν ανάγκη. Και τα σχέδια δεν σταματούν. Κόντρα στον εγκλεισμό, το Δείπνο της Άνοιξης θα γίνει και φέτος, ίσως όχι στον δρόμο, αλλά σίγουρα από τα μπαλκόνια και ίσως μετά μουσικής.

Οι φίλοι του κέντρου

oi-rompen-toy-mpeton2
Ο δραστήριος πρόεδρος του σωματείου «Φίλοι του Ιστορικού Κέντρου της Θεσσαλονίκης», Άκης Λαζάρου, καταγράφει όλα τα κακώς κείμενα και ψάχνει για λύσεις. 

Λίγο πριν ξεκινήσουμε τη συνέντευξη, δεν χάνει χρόνο. Βλέποντας μια καρότσα παράνομη, δεμένη σε έναν στύλο στη μέση του πεζόδρομου, τη φωτογραφίζει και σημειώνει την οδό όπου βρίσκεται. Η παρανομία θα αναρτηθεί στο Facebook, στη σελίδα «Σωματείο Φίλοι του Ιστορικού Κέντρου της Θεσσαλονίκης», όπου και θα πάρει τον δρόμο προς τη λύση. «Είναι ο χώρος μας και θέλουμε να βελτιώσουμε τις συνθήκες στις οποίες ζούμε. Η βάση είναι να ασχολείται ο καθένας με τη γειτονιά του. Οι κάτοικοι δίνουν στίγμα για το τι προβλήματα αντιμετωπίζουν και προσπαθούμε να τους βοηθήσουμε, αλλά και να τους μάθουμε πώς μπορούν να τα λύσουν και οι ίδιοι», αναφέρει ο Άκης Λαζάρου, πρόεδρος του σωματείου. Η σελίδα, που μετράει περίπου 7.000 μέλη, γεμίζει κάθε μέρα από αναρτήσεις κατοίκων που με σχόλια και φωτογραφίες αναδεικνύουν τα μεγάλα προβλήματα της πόλης. Οι λύσεις έρχονται με επιστολές, μέιλ, επίμονα τηλεφωνήματα αλλά και μέσω του ίδιου του Facebook. Μέσα στη σελίδα, με αμεσοδημοκρατικό πνεύμα, αναφέρονται συχνά οι λογαριασμοί ή οι σελίδες των αρμόδιων αντιδημάρχων και υπηρεσιών του δήμου. Κάποια προβλήματα λύνονται και αυθημερόν. «Κάποιοι θα δουν το θέμα και θα ανταποκριθούν άμεσα.

Προχθές κάποιοι παρακάλεσαν να αλλάξουν τα καλαθάκια των κάδων, και την επόμενη ημέρα η υπηρεσία του δήμου τα είχε αλλάξει». Ο κ. Λαζάρου γεννήθηκε και –με μια διακοπή 17 ετών– ζει στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Δεν είναι αυτό όμως που τον κάνει να ασχολείται με τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία. «Δεν είναι ότι αγαπώ την πόλη μου, αγαπώ την πόλη όπου ζω. Εκεί που θα πάω να μείνω, θέλω να υπάρχει μια ευταξία. Δεν ζητάμε χάρες, ζητάμε αυτά που λέει ο νόμος». ■