ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «Κ»

Aντίστροφη μέτρηση για την Εδέμ

Ο Βοτανικός Κήπος Διομήδους, ένας πνεύμονας πρασίνου με μεγάλη ιστορία, προετοιμάζεται για να υποδεχθεί ξανά επισκέπτες.

antistrofi-metrisi-gia-tin-edem-561360886

Κήπος Διομήδους

Ο τελευταίος μήνας της άνοιξης κάνει τον Βοτανικό Κήπο Ιουλίας και Αλέξανδρου Ν. Διομήδους να μοιάζει με πολύχρωμο πυροτέχνημα: εκατοντάδες λουλούδια με μοναδικά χρώματα και σχήματα, πανύψηλα δέντρα και πλούσιοι θάμνοι ετοιμάζονται να υποδεχτούν ξανά τους θαυμαστές τους στο τέλος Μαΐου, αποκλειστικά με ηλεκτρονική προκράτηση εισιτηρίου και περιορισμένο αριθμό εισερχομένων (600 ημερήσιους επισκέπτες). Βρίσκεται στο Χαϊδάρι, επί της Ιεράς Οδού 403, και η έκταση των 2.000 στρεμμάτων που καλύπτει τον καθιστά τον μεγαλύτερο βοτανικό κήπο σε ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο. Η δημιουργία του ήταν επιθυμία του Αλέξανδρου Ν. Διομήδη, στενού συνεργάτη του Ελευθέριου Βενιζέλου, δικηγόρου, οικονομολόγου, διοικητή της Εθνικής Τράπεζας και πρώτου διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος. Με τον θάνατό του, το 1950, κληροδότησε μέρος της περιουσίας του στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, με σκοπό τη δημιουργία του. Τον σχεδιασμό του επιμελήθηκε η καθηγήτρια Αρχιτεκτονικής Κήπων και Τοπίου του Πανεπιστημίου του Βερολίνου, Herta Hammerbacher, και οι εργασίες ολοκληρώθηκαν το 1975.

Λίμνες και ολάνθιστα παρτέρια

Περνώντας την πέτρινη είσοδο, ο επισκέπτης θα έχει την ευκαιρία να δει περισσότερα από 4.000 ενδημικά και ξένα φυτά, συμπεριλαμβανομένων όσων μας είναι γνωστά από ιστορικές αναφορές, καλλωπιστικά είδη από όλο τον κόσμο, φαρμακευτικά φυτά κ.ά. Τα δέντρα και οι θάμνοι αποτελούν επίσης σημαντικό κομμάτι, καθώς δημιουργούν ένα ελκυστικό φόντο στη διαρκώς μεταβαλλόμενη εικόνα του κήπου, ιδιαίτερα από την άνοιξη μέχρι και το φθινόπωρο.

Για μια χαλαρή βόλτα ακολουθήστε την προτεινόμενη διαδρομή μήκους ενάμισι χιλιομέτρου. Στα αριστερά της εισόδου, η κεντρική χωμάτινη προμενάδα σάς προσκαλεί να θαυμάσετε τους όμορφους κήπους με τις μυστικές γωνιές που αποκαλύπτονται σε κάθε πλευρά της, αλλά και το δίκτυο των 25 λιμνών που εισάγουν το υδάτινο στοιχείο.

antistrofi-metrisi-gia-tin-edem0
Χελώνες θα συναντήσετε σε όλα τα τμήματα του κήπου. Πορτρέτο του Αλέξανδρου Ν. Διομήδους σκαλισμένο πάνω σε έναν κορμό δέντρου. Κέντρανθος ο Ερυθρός.

Ο περίπατος ξεκινά με ένα τμήμα που δεν υπάρχει σε κανέναν άλλο βοτανικό κήπο στον κόσμο: το Ιστορικό Τμήμα. «Εδώ υπάρχουν φυτά που αναφέρονται στην ελληνική μυθολογία, στην Παλαιά και την Καινή Διαθήκη, σε κείμενα αρχαίων συγγραφέων, όπως το κώνειο (Conium maculatum), με το οποίο θανατώθηκε ο Σωκράτης, ο νάρθηκας (Ferula communis subsp. Communis), στον βλαστό του οποίου μετέφερε ο Προμηθέας τη φωτιά που έκλεψε από τους θεούς για να τη χαρίσει στους ανθρώπους, κ.ά.», μας εξηγεί ο Στέλιος Σούλιος, οικονομικός και διοικητικός προϊστάμενος.

Ακολουθεί ο Ανθώνας (Τμήμα Καλλωπιστικών Φυτών), που είναι το πιο γοητευτικό κομμάτι του κήπου. Με πλακόστρωτα, πέργκολες και παγκάκια για ξεκούραση, παρτέρια με πλούσιες φυτεύσεις καλλωπιστικών, πολυετών και μονοετών φυτών από όλο τον κόσμο, προσφέρεται για αναψυχή. Ξεχωρίζουν τα παρτέρια με τις ίριδες (Iris spp.), τους νάρκισσους (Narcissus spp.) και τις ντάλιες (Dahlia x pinnata), που χρωματίζουν το τοπίο όλο τον χρόνο. Στο δυτικό τμήμα του θα δείτε κυρίως αναρριχητικά και θάμνους. Μέρος του Ανθώνα αποτελεί και ο ροδώνας, με περισσότερες από 100 ποικιλίες τριανταφυλλιάς (Rosa spp.). Από το μονοπάτι με τα μπαμπού θα βγείτε στη λίμνη με τα σκαλιά, που δίνει την αίσθηση ότι περπατάς πάνω στο νερό. Καλυμμένη με Lemna mino, το βαλτώδες πράσινο φυτό που επιπλέει, εντυπωσιάζει όσο και εκείνες με τα νούφαρα και τους νερόκρινους.
Στη συνέχεια της περιήγησής σας θα συναντήσετε δύο ιδιαίτερα τμήματα: των Οικονομικών και των Φαρμακευτικών Φυτών. Στο πρώτο υπάρχουν είδη με οικονομικό ενδιαφέρον, είτε για τους καρπούς τους είτε για την ύλη τους, όπως για παράδειγμα η φελλοφόρος δρυς (Quercus suber), δέντρο της Ιβηρικής χερσονήσου, από τον φλοιό του οποίου φτιάχνεται ο φελλός, το καφεόδεντρο, από τους κόκκους του οποίου παίρνουμε τον καφέ, αλλά και πολλά οπωροφόρα και εσπεριδοειδή. Τα φαρμακευτικά φυτά, από την άλλη, είναι γνωστά από την αρχαιότητα για τις θεραπευτικές τους ιδιότητες. Ξεχωρίζουν ο δίκταμος Κρήτης (Origanum dictamnus), το βάλσαμο (Hypericum perforatum) κ.ά.

antistrofi-metrisi-gia-tin-edem2
Σκάλα φτιαγμένη από ξύλα που έχουν κοπεί από τα δέντρα που υπάρχουν στον Δενδρώνα.

Στον δρόμο της επιστροφής θα περάσετε από τη μεγάλη λίμνη. Με βάθος περίπου δύο μέτρα, θα δείτε να κολυμπούν γυαλιστερά κόι (ασιατικοί κυπρίνοι). Φτάνοντας στην είσοδο, αξίζει να περπατήσετε μέχρι την απέναντι πλευρά. Δεξιά της εισόδου, μετά το καφέ, βρίσκεται ο Δενδρώνας (Arboretum), με είδη από όλες τις ηπείρους. Ανάμεσά τους και η σεκόγια (Sequoia sempervirens), το ψηλότερο κωνοφόρο στον κόσμο, και μια παιδική χαρά φτιαγμένη από κορμούς παλιών δέντρων. Από εδώ και πάνω υπάρχει δασική έκταση με 600 είδη της αττικής χλωρίδας και πλούσια πανίδα με πουλιά, αλεπούδες και άλλα ζώα, που δημιουργεί ένα πραγματικά πολύ ενδιαφέρον οικοσύστημα. ■

Info:

Άγρια ζωή
Ο Βοτανικός Κήπος Διομήδους, ως Καταφύγιο Άγριας Ζωής, έχει παραχωρήσει μια έκταση στο σωματείο ANIMA – Σύλλογος Προστασίας Άγριας Ζωής, ώστε να εντάσσονται ξανά ζώα με προβλήματα στο φυσικό τους περιβάλλον ή να φιλοξενούνται άλλα. 

Ο σκοπός
Στο Κέντρο Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης που λειτουργεί στον κήπο πραγματοποιούνται επτά εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές σχολείων από ολόκληρη την Ελλάδα. Για περισσότερες πληροφορίες: 210-5811557, 210-5812582, 210-5813049. Ιερά Οδός 403, diomedes-bg.uoa.gr

ΕΠΙΣΚΕΨΗ
Οι υπεύθυνοι έχουν αποφασίσει να μην ανοίξει ο κήπος στις 15 Μαΐου, καθώς δεν θα έχουν πραγματοποιηθεί οι απαιτούμενοι έλεγχοι στο νέο σύστημα ηλεκτρονικής προκράτησης εισιτηρίου που θα είναι υποχρεωτικό για όλους τους επισκέπτες. Η επαναλειτουργία του προβλέπεται για τα τέλη Μαΐου.