ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ «Κ»

Mε δύναμη από τη Νιγηρία

Ο καλλιτέχνης Ekene Stanley Emecheta έρχεται για πρώτη φορά στην Αθήνα, με τα διάσημα πορτρέτα του.

me-dynami-apo-ti-nigiria-561403297

Ο Ekene Stanley Emecheta γεννήθηκε πριν από 27 χρόνια σε μια μέση οικογένεια λογιστών της Νιγηρίας. «Με θυμάμαι να ζωγραφίζω από νήπιο», μου λέει ο αυτοδίδακτος καλλιτέχνης από το σπίτι του στο Λάγος. «Το ίδιο και ο μεγαλύτερος αδερφός μου. Αυτό είναι το μόνο κοινό που έχουμε». Μεγαλώνοντας, δεν μπορούσε να φανταστεί τον εαυτό του έξω από την τέχνη. «Ανεξάρτητα από το τι έκανα, όλοι γύρω μου γνώριζαν ότι είμαι καλλιτέχνης». Σπούδασε πολιτικός μηχανικός, ταυτόχρονα όμως άρχισε να δέχεται «αναθέσεις» έργων από συμφοιτητές του. «Μου ζητούσαν να τους ζωγραφίζω τα πορτρέτα των εραστών τους ή άλλων πολύ κοντινών τους προσώπων. Τότε ήταν που πήρα την απόφαση να το σκεφτώ πιο επαγγελματικά. Όσο περισσότερα τέτοια έργα ζωγράφιζα, τόσο πιο επιδέξιος αισθανόμουν, μέχρι που έφτασα στο σημείο να σχεδιάζω υπερρεαλιστικά έργα με μολύβι, που έμοιαζαν πολύ με φωτογραφίες. Η πανδημία μού επέτρεψε πραγματικά να βρω τον εαυτό μου καλλιτεχνικά. Γνωρίζοντας ότι μπορώ να “αντιγράψω” με απόλυτη ακρίβεια αυτό που βλέπω σε μια φωτογραφία, ξεκίνησα να αποτυπώνω πάνω στον καμβά διάφορες ιδέες που γεννούσε το μυαλό μου, ξέροντας ότι αυτό που ζωγραφίζω είναι ακριβώς αυτό που σκέφτομαι».

Αυτή την περίοδο ετοιμάζεται να ταξιδέψει στην Αθήνα για τα εγκαίνια της πρώτης του ατομικής έκθεσης στην Ελλάδα, στην γκαλερί The Breeder. Τα έργα που μας φέρνει σε καμβά και χαρτί είναι βαθιά επηρεασμένα από την αφρικανική του καταγωγή. Εσκεμμένα αφαιρεί το χρώμα του δέρματος των ανθρώπων που απεικονίζει, σε μια προσπάθεια να στρέψει το ενδιαφέρον του θεατή στην ίδια τη μορφή και στον χώρο που την περιβάλλει. «Νιώθω τους πίνακές μου σαν έναν ασφαλή χώρο, όπου καθένας μπορεί να δει μια αντανάκλαση του εαυτού του. Γι’ αυτό αφαιρώ το χρώμα από τις φιγούρες μου. Για να σπάσω τα σύνορα που μας κάνουν να περιορίζουμε την ανθρωπιά και τον τρόπο που μπορούμε να φανταστούμε την ύπαρξή μας. Θέλω να επικεντρώσω την προσοχή του θεατή στην ουσία του προσώπου που κοιτάζει, στον τρόπο που δείχνει μέσα στα ρούχα που φοράει, στις κινήσεις που κάνει, στα μέρη που βρίσκεται. Ξέρεις, με γοητεύει πολύ η αμορφία του νερού. Το βλέπω σαν εκείνο το στοιχείο της ζωής που μπορεί να υπάρχει στην πιο αληθινή εκδοχή του. Είναι άγευστο, άχρωμο, άοσμο, άμορφο. Η ειλικρινής έκφραση είναι μερικές φορές το πιο δύσκολο πράγμα που μπορούμε να πετύχουμε ως άνθρωποι. Πόσο εύκολο είναι να αδειάσει το μυαλό μας και να γίνει άμορφο σαν το νερό; Η μορφή από μόνη της είναι περιοριστική. Προσωπικά, η αμορφία με βοηθά να αντικατοπτρίζω τις εμπειρίες μου. Από τους ανθρώπους που συναντώ μέχρι τα μέρη που πηγαίνω, τις ταινίες που έχω δει. Τα έργα που παρουσιάζω είναι όλα κομμάτια των ιστοριών που έχω συλλέξει μέχρι σήμερα. Οι περισσότεροι από τους ανθρώπους που θα δείτε στους πίνακες είναι υπαρκτοί, τους έχω συναντήσει κάποια στιγμή στη ζωή μου. Άλλες φορές, απλώς φαντάζομαι πρόσωπα ή χρησιμοποιώ μοντέλα που δεν έχουν καμία σχέση με την ιστορία που θέλω να αφηγηθώ. Μου αρκεί η απεικόνισή τους να είναι όσο πιο κοντά σε αυτό που έχω στο μυαλό μου».

me-dynami-apo-ti-nigiria0

Άραγε, το Black Lives Matter έκανε καλό στην ανάδειξη της αφρικανικής τέχνης, βοηθώντας τη να ταξιδέψει σε μέρη όπου άλλοτε δεν μπορούσε να φτάσει; «Όχι μόνο της έκανε καλό, θα έλεγα ότι την απογείωσε», μου λέει ο Ekene. «Το τελευταίο διάστημα, τα πράγματα αλλάζουν προς το καλύτερο για την αφρικανική σύγχρονη τέχνη. Υπήρξε τεράστια αύξηση στον αριθμό των αφρικανικών έργων που πωλήθηκαν σε καλές τιμές σε δημοπρασίες. Ταυτόχρονα, ολοένα και περισσότερες είναι οι συνεργασίες Αφρικανών καλλιτεχνών με διεθνείς γκαλερί και fairs του εξωτερικού. Το κίνημα του Black Lives Matter μάς βοήθησε πολύ, ανοίγοντας διάπλατα τις πόρτες για την άνθηση Αφρικανών καλλιτεχνών σε ολόκληρο τον πλανήτη». Αναρωτιέμαι αν βλέπει το έργο του σαν ένα όπλο ενάντια στον ρατσισμό. «Ελπίζω να είναι και θέλω να είναι. Υποθέτω ότι ο χρόνος θα δείξει», μου λέει. «Ελπίζω ο κόσμος να μπορεί να βλέπει στα έργα μου κάτι από τον εαυτό του κι έπειτα να βλέπει κάτι από τον δικό του εαυτό σε όλους τους άλλους γύρω του. Θέλω να πω, είμαστε όλοι άνθρωποι, ανεξάρτητα από το χρώμα, τον σεξουαλικό προσανατολισμό, την ηλικία, την εμφάνιση, την ανατροφή. Στοιχηματίζω ότι, αν έρχονταν κάποια στιγμή από το διάστημα οι εξωγήινοι για να συνυπάρξουν στη Γη μαζί μας, θα υπήρχε περισσότερη ενότητα μεταξύ των ανθρώπων. Κανείς δεν θα είχε χρόνο για πράγματα που δεν έχουν σημασία».

ΙΝFO Truthful waters, 17 Ιουνίου-17 Ιουλίου, στην γκαλερί The Breeder (Ιάσονος 45, Μεταξουργείο, 210-3317527)