ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΒΙΒΛΙΟ

Η λογοτεχνία του 21ου αιώνα: Νέα γενιά, νέες ιδέες

Αγγίζουν με τόλμη τα ζητήματα μιας σύγχρονης ατζέντας, γράφουν για το χρώμα του δέρματος και την καταγωγή, τη σεξουαλική ταυτότητα, αποκαλύπτουν τραύματα και ξορκίζουν τον παλιό κόσμο.

i-logotechnia-toy-21oy-aiona-nea-genia-nees-idees-561438649

Παρατηρώ κάποια από τα πιο σημαντικά πρώτα μυθιστορήματα των τελευταίων ετών (που κυκλοφόρησαν στα ελληνικά τους τελευταίους μήνες) και βλέπω μια λογοτεχνία φρέσκια, ανανεωμένη, ασυμβίβαστη και αντίστοιχα ασυμβίβαστους δημιουργούς της. Συγγραφείς που αγγίζουν με τόλμη τα ζητήματα μιας σύγχρονης παγκόσμιας ατζέντας γράφουν για το χρώμα του δέρματος και την καταγωγή, τη σεξουαλική ταυτότητα, αποκαλύπτουν τραύματα, βγάζουν αντίδραση στην εσωστρέφεια και ξορκίζουν τον παλιό κόσμο. Είναι τσαλακωμένοι, αλλά γενναίοι. Φανερώνουν το Εγώ τους με χίλιες μορφές. Η λογοτεχνία είναι η φωνή τους. 

Δείτε την περίπτωση του/της Μαρίεκε Λούκας Ρίνεβελντ, μη δυαδικού ατόμου, που κέρδισε το Διεθνές Μπούκερ πέρυσι με το ισοπεδωτικό Δυσφορεί η νύχτα (εκδ. Ίκαρος), στο οποίο αναπλάθει την προσωπική του/της ιστορία. Ο/η 30χρονος/η συγγραφέας δίνει τη φωνή του/της σε ένα 10χρονο κορίτσι που μεγαλώνει με την οικογένειά της σε μια φάρμα σε μια ολλανδική επαρχία. Από τις πρώτες σελίδες νιώθεις τις μυρωδιές, αγγίζεις τα αντικείμενα, αισθάνεσαι μια αρρωστημένη κλειστοφοβία και το βάρος της θρησκοληψίας. Μια ανισόρροπη κατάσταση, βουτηγμένη στη θλίψη. Αφετηρία ο χαμός ενός εκ των παιδιών της οικογένειας, τον οποίο άθελά της ευχήθηκε η αφηγήτρια. Και πώς να μεγαλώσεις μετά; Την ίδια χρονιά που το Διεθνές Μπούκερ κατέληξε στον/στην Ρίνεβελντ, το παραδοσιακό Μπούκερ το κέρδισε ο Σκωτσέζος Ντάγκλας Στιούαρτ με το ήδη περίφημο Σάγκι Μπέιν (εκδ. Μεταίχμιο). Ο Στιούαρτ εργάζεται ως σχεδιαστής μόδας στη Νέα Υόρκη, αλλά μεγάλωσε στη Γλασκώβη και τα δύσκολα παιδικά του χρόνια τη δεκαετία του ’80 αποτέλεσαν την πρώτη ύλη του βιβλίου του. Ο μικρός Σάγκι «ήθελε να είναι φυσιολογικός», αλλά είναι ένα θηλυπρεπές αγόρι που μεγαλώνει σε συνθήκες εξαθλίωσης με την αλκοολική μητέρα του στις σκληρές φτωχογειτονιές της πόλης. Μέσα στην απελπισία, ακόμα και παράλογα, αχνοφαίνεται καμιά φορά η ελπίδα. 

i-logotechnia-toy-21oy-aiona-nea-genia-nees-idees0
O πεζογράφος και ποιητής Όσεαν Βουόνγκ (γεν. 1988).

Ασφαλώς πρέπει να αναφερθεί εδώ και το όνομα του Όσεαν Βουόνγκ με το γλυκόπικρο, λυρικό Στη γη είμαστε πρόσκαιρα υπέροχοι (εκδ. Gutenberg), την ιστορία της ζωής του νεαρού Βιετναμέζου που μεγάλωσε στις ΗΠΑ με τη μητέρα και τη γιαγιά του, ένα αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα ενηλικίωσης με τη σκιά των τραυμάτων του πολέμου του Βιετνάμ και της αναζήτησης της σεξουαλικής ταυτότητας σε μια αμερικανική γειτονιά που δεν ανέχεται ιδιαίτερα ούτε τους ομοφυλόφιλους ούτε τους μετανάστες. Αντίστοιχα, η Ρ.Ο. Κουόν γεννήθηκε στη Νότια Κορέα, αλλά μεγάλωσε στο Λος Άντζελες και συστήθηκε στα αμερικανικά γράμματα το 2018 με τους Εμπρηστές (εκδ. Δώμα), ένα μυθιστόρημα που φέρει τη σφραγίδα της απώλειας της πίστης. Αφηγείται την ιστορία ενός παράξενου τριγώνου: μια κοπέλα αναζητά να πιστέψει σε κάτι, ένας φίλος της θέλει να πιστέψει σε εκείνη αλλά τα νήματα κινούνται από τον μυστηριώδη αρχηγό μιας θρησκευτικής σέχτας. Φανατισμός, τύφλωση, πάθη – μια άλλη ματιά στη σημερινή αμερικανική κοινωνία. Τέλος, ο Μπράντον Τέιλορ, βασισμένος εν πολλοίς στη ζωή του, γράφει την Αληθινή ζωή (εκδ. Κάκτος), ένα μοντέρνο campus novel με αφηγητή τον Γουάλας, έναν φοιτητή βιοχημείας σε ένα πανεπιστήμιο στις μεσοδυτικές πολιτείες των ΗΠΑ – ο Γουάλας είναι μαύρος και ομοφυλόφιλος, έχει πρόσφατα χάσει τον πατέρα του, κουβαλάει τραύματα ενώ δημιουργούνται καινούργια, το περιβάλλον του τον απομονώνει, τον πνίγει, τον σπρώχνει στο περιθώριο.