ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΒΙΒΛΙΟ

Ανακαλύπτοντας την Αμερική: Τότε και τώρα, βόρεια και νότια

anakalyptontas-tin-ameriki-tote-kai-tora-voreia-kai-notia-561438658

Μαύρη λογοτεχνία
Η Μπριτ Μπένετ αποτελεί ένα καινούργιο αναγνωστικό πάθος στις ΗΠΑ· στο Αόρατο μισό (εκδ. Παπαδόπουλος) η 30χρονη συγγραφέας αφηγείται την ιστορία δύο δίδυμων αδερφών που μεγαλώνουν μεταπολεμικά στη Λουιζιάνα, σε μια κωμόπολη μαύρων, αλλά με ανοιχτόχρωμο δέρμα, ένα χαρακτηριστικό που επιτρέπει στη μία από τις δύο το αδιανόητο: να ζήσει ως λευκή. Κυκλοφόρησε επίσης το πρώτο μυθιστόρημα του Τα-Νεχάσι Κόουτς: εμβληματική φυσιογνωμία στον εν εξελίξει διάλογο περί ανισότητας στην Αμερική, δημοσιογράφος και συγγραφέας non fiction βιβλίων, αλλά και υπερηρωικών κόμικ. Στον Χορευτή του νερού (εκδ. Ίκαρος) αφηγείται μια ιστορία φρίκης στα χρόνια της δουλείας – ο αναγνώστης θα νιώσει άβολα σε κάποια σημεία. Προσθέτει δε το στοιχείο του μαγικού ρεαλισμού (αναφορά στον τίτλο), δημιουργώντας μια παράξενη ένταση και συνδέοντας το κείμενό του με μια σειρά αφηγήσεων αντίστοιχης λογικής απο το παρελθόν. Κυκλοφόρησαν επίσης δύο βιβλία της Ζακλίν Γούντσον, επίσης σημαντικής φωνής της σύγχρονης μαύρης λογοτεχνίας των ΗΠΑ. Το πιο πρόσφατο, Κάτι αστραφτερό (εκδ. Πόλις), και ένα παλιότερο, Αν έρθεις σαν τον άνεμο (εκδ. Πατάκης).

Φάντε, Γουίλιαμς, Απντάικ
Τρεις περίφημοι «Γιάννηδες» των αμερικανικών γραμμάτων, γεννημένοι στις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα: (χρονολογικά) ο πρώτος είναι ο Τζον Φάντε, που προλείανε το έδαφος για τo σαρωτικό μπιτ· διαβάζουμε απ’ αυτόν το Όργιο (εκδ. Δώμα), μια μικρή νουβέλα που κυκλοφόρησε κάποτε μαζί με το Ο σκύλος μου ο ηλίθιος (που έκανε θραύση πέρυσι στην πρώτη του ελληνική μετάφραση). Αφηγείται ένα 10χρονο αγόρι που ακολουθώντας τη ζωή και τον πατέρα του περνάει πρόωρα στον δύσκολο (και ακατανόητο) κόσμο των ενηλίκων. Σκληρό αλλά και πολύ αστείο. Ο δεύτερος είναι ο Τζον Γουίλιαμς, που με κάποιες δεκαετίες καθυστέρηση και μετά θάνατον βρήκε τη θέση του στον κανόνα της λογοτεχνίας των ΗΠΑ – πριν γράψει τον περίφημο Στόουνερ, είχε γράψει αυτό το φιλοσοφικό γουέστερν, Το πέρασμα του μακελάρη (εκδ. Gutenberg), συνδυάζοντας τις υπαρξιακές αναζητήσεις του 1870 με το κυνήγι βουβαλιών στο Κάνσας. Ο τρίτος είναι ο Τζον Απντάικ –δεν χρειάζονται πολλές συστάσεις–, διάσημος πρωτίστως για την τετραλογία του Λαγού, στο δεύτερο μέρος της οποίας Ο Λαγός επιστρέφει (εκδ. Οξύ), παρακολουθούμε τη συνέχεια της πορείας της ζωής του εμβληματικού ήρωα στα τέλη της δεκαετίας του ’60, με τον συγγραφέα να πριονίζει τα θεμέλια του αμερικανικού ονείρου. 

Λατινοαμερικάνικη γοητεία
Την τιμητική της έχει η Χιλή. Ο Αλεσάντρο Σάμπρα έγραψε τον Χιλιανό ποιητή (εκδ. Ίκαρος), ένα απολαυστικό μυθιστόρημα, νοσταλγικό και αστείο, με άξονα τη δύναμη της ποίησης, γύρω απ’ την οποία περιστρέφονται οι ζωές των ηρώων σε μια χώρα που αναπνέει με στίχους. Ένα βιβλίο γεμάτο ποιητές (καλούς, κυρίως κακούς, αληθινούς και επινοημένους) και πραγματική ζωή. Στις Μέρες του ουράνιου τόξου (εκδ. Κλειδάριθμος) του Αντόνιο Σκάρμετα βρίσκεται σε πρώτο πλάνο το τέλος της δικτατορίας, με τη γνωστή ιστορία της διαφημιστικής καμπάνιας που «έριξε» τον Πινοσέτ στο δημοψήφισμα του 1988. Γρήγορη, κινηματογραφική αφήγηση, βλέπεις την Ιστορία μπροστά στα μάτια σου. Πίσω στις αρχές του προηγούμενου αιώνα, ο Μπαλδομέρο Λίγιο, μεγαλωμένος δίπλα στον πατέρα του στα ορυχεία του βορρά της Χιλής, εξελίχθηκε στο λατινοαμερικανικό ισοδύναμο του νατουραλιστή Ζολά, όπως διαπιστώνει κανείς διαβάζοντας τις ιστορίες του για τον κόσμο των εργατών στον Λάκκο του Διαβόλου (εκδ. Ενύπνιο). Μεταφερόμαστε στη γειτονική Αργεντινή με τα απίθανα, σύντομα διηγήματα του Φερνάντο Σορεντίνο, Αθέμιτες φιλοδοξίες (εκδ. Βακχικόν), με το πένθιμο νουάρ Η Έλενα ξέρει (εκδ. Carnivora) της Κλαούδια Πινιέιρο και με το γνωστό (και από την κινηματογραφική του μεταφορά) μυθιστόρημα του Μανουέλ Πουίχ Το φιλί της γυναίκας-αράχνης (εκδ. Carnivora), με έναν από τους πιο ιδιαίτερους διαλόγους που έχετε διαβάσει ποτέ. Και ένα βραζιλιάνικο, γραμμένο στις αρχές του 20ού αιώνα, απ’ τον πατέρα των βραζιλιάνικων γραμμάτων, Μασάντο ντε Ασίς. Στα Απομνημονεύματα του Άιρες (εκδ. Ροές) ο πρωταγωνιστής, ένας συνταξιούχος διπλωμάτης, επιστρέφει από την Ευρώπη στο Ρίο και κρατάει ημερολόγιο με τις παρατηρήσεις του για τον μικρόκοσμο ενός αγνώριστου Ρίο και μιας Βραζιλίας που προσπαθούσε να αποκτήσει μορφή. 
 
→ Μπόνους για όσους αγαπουν τη λογοτεχνία της Λατινικής Αμερικής
Το Διάλογος με τον Μπόρχες (εκδ. Εξάντας) είναι μια συλλογή ιστοριών, εικόνων και επιστολών του μεγάλου Μπόρχες και της Βικτόρια Οκάμπο, εκδότριας του ιστορικού περιοδικό Sur και κομβικού προσώπου στη ζωή και την καριέρα του Αργεντινού συγγραφέα. Επίσης, ο Ανδρέας Αποστολίδης μελετά στο Λάτιν νουάρ (εκδ. Άγρα) τις ιδιαιτερότητες του λατινοαμερικανικού αστυνομικού βιβλίου. Μια πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη.