ΜΕ ΤΗΝ «Κ»

Στο νέο τεύχος του «Κ» που κυκλοφορεί την Κυριακή: Γιατί η Αγία Σοφία δεν είναι η εξαίρεση

(credit φωτογραφίας: Mauricio Lima/The New York Times)

Η επαναφορά της Αγίας Σοφίας στην ισλαμική λατρεία τον Ιούλιο προκάλεσε διεθνή συζήτηση για τη μεταχείριση των ιστορικών μνημείων στην Τουρκία. Κατά τα δεκαοκτώ χρόνια διακυβέρνησης της χώρας από το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ), βυζαντινές εκκλησίες μετατράπηκαν σε τζαμιά ύστερα από δεκαετίες λειτουργίας τους ως μουσεία. Ο εξισλαμισμός εκκλησιών, ωστόσο, αποτελεί συγκριτικά την πιο ανώδυνη κακοποίηση μνημείου, δεδομένης της συστηματικής καταστροφής τους στην Τουρκία.

Την τελευταία τριακονταετία, η κατασκευή ενός δικτύου 22 φραγμάτων στον Ευφράτη και στον Τίγρη – αμφότεροι πηγάζουν από την Τουρκία – οδήγησε στη βύθιση δώδεκα αρχαιολογικών χώρων. Αυτοί εκπροσώπευαν ολόκληρη την αλυσίδα των πολιτισμών που άλλοτε άνθησαν στη Μικρά Ασία. Βυθίστηκαν χώροι προϊστορικοί, της αρχαιότητας (Χετταίων, Ελλήνων, Ρωμαίων), του Μεσαίωνα (Βυζαντινών, Αράβων, Σελτζούκων), αλλά και πολύ πιο πρόσφατων πολιτισμών.

Σε αντίθεση με ό,τι αναπαράγουμε στην Ελλάδα, δεν πλήττονται μόνο μνημεία της ελληνορωμαϊκής αρχαιότητας, του Βυζαντίου και των χριστιανικών μειονοτήτων. Αφανίσθηκαν και κατάλοιπα των Σελτζούκων, αλλά και των Οθωμανών – παρότι το καθεστώς ανήγαγε το οθωμανικό παρελθόν σε θεμέλιο του εθνικού αφηγήματος που προωθεί. Οι καταστροφές λαμβάνουν τις πλέον ποικίλες μορφές. Η «αστική ανάπλαση», ιδίως στην Κωνσταντινούπολη, οδήγησε σε μαζικές κατεδαφίσεις ιστορικών κτισμάτων.

Σημαντικά μνημεία παραμορφώθηκαν –κάποια ανεπανόρθωτα– από ατυχέστατες «αποκαταστάσεις».

Διαβάστε περισσότερα στο νέο τεύχος του περιοδικού «Κ» που κυκλοφορεί στις 25 Οκτωβρίου μαζί με την Καθημερινή της Κυριακής.