ΤΑΞΙΔΙΑ

Απολαυστικό road trip στην Ήπειρο

Το υγρό στοιχείο, τα επιβλητικά τοπία και τα έργα των ανθρώπων πρωταγωνιστούν σε μια καλοκαιρινή εξόρμηση στην Ήπειρο

apolaystiko-road-trip-stin-ipeiro-561382651

Το πικνίκ που ονειρευόμαστε να κάνουμε στους Μύλους Σουλίου (μια τοποθεσία 13 χλμ. από τις πηγές του Αχέροντα) μοιάζει περισσότερο με πρόβα παρά με πραγματικότητα. Στρώνουμε το καρό τραπεζομάντιλο μπροστά στον παλιό νερόμυλο με τους καταρράκτες, ανάμεσα σε μια αριά κι έναν σαμπούκο, βγάζουμε από το καλάθι παξιμάδια, γραβιέρα και τσίπουρο, τα τακτοποιούμε και τελικά τα κοιτάζουμε να μουσκεύουν στο ψιλόβροχο. 

apolaystiko-road-trip-stin-ipeiro0
 Αγχολυτική λίμνη Ζηρού, ιδανική για καλοκαιρινές εξορμήσεις.

Και όμως, δεν θα μπορούσε να υπάρχει πιο ταιριαστό καλωσόρισμα σε αυτό το ταξίδι που είναι αφιερωμένο στο νερό. Η Ήπειρος δεν ήταν τυχαία επιλογή για το οδοιπορικό μας. Γεμάτη ποταμούς (Άραχθος, Αώος, Βοϊδομάτης, Αχέροντας, Λούρος, Καλαμάς), φράγματα και λίμνες (Παμβώτιδα, Έλος Καλοδικίου, λίμνη Χότκοβα και διάφορες άλλες), είναι ιδανικός προορισμός για ένα road trip σε υδάτινα περάσματα και διαδρομές. Το λέει και η παράδοσή της, που αποδίδει τα εύσημα σε κάθε μορφή νερού, ακόμη και στις στάλες που κρέμονται από τα γένια ενός τράγου.

Ένας από τους πιο συνηθισμένους ιδρυτικούς μύθους των χωριών της Ηπείρου είναι –σύμφωνα με μελετητές λαογράφους– αυτός με τον βοσκό και τον τράγο: ο βοσκός παρατηρεί έναν τράγο που έχει στα γένια του νερό, τον ακολουθεί, βρίσκει την πηγή απ’ όπου πίνει νερό το ζώο και σε αυτό το σημείο χτίζεται ένα χωριό. Πολλά τα νερά, επομένως πολλά και τα ηπειρώτικα χωριά. 

apolaystiko-road-trip-stin-ipeiro2

Στις πηγές του Αχέροντα ποταμού.

Ακόμα και στις πόλεις, όμως, βλέπεις ότι το νερό παίζει καθοριστικό ρόλο. Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η πόλη των Ιωαννίνων, που ζει και αναπνέει δίπλα στην Παμβώτιδα, μια αρχαία λίμνη ηλικίας πάνω από 7 εκατ. χρόνων, με δικό της μικροκλίμα και ταμπεραμέντο, τη μία ηλιόλουστη και φωτεινή, την άλλη σκοτεινή και νουάρ. Πλάι στη λίμνη οι Γιαννιώτες τρέχουν, ποδηλατούν, κάνουν βόλτες. Αλλά μαγειρεύουν κιόλας, όπως τα μέλη της Λέσχης Γαστρονομίας Ηπείρου, που μας ετοιμάζουν ένα μενού γνωριμίας στο παλιό εστιατόριο Πράσινη Ακτή, λίγο έξω από την πόλη, πάνω στην πηγή Ντραμπάτοβα. Εκεί συναντιόμαστε για ζαγορίσια αλευρόπιτα, χοιρινά κότσια με χόρτα στον φούρνο, φασόλια με λουκάνικα. Και μια έκπληξη: σουβλιστό κρέας που ψήθηκε σε μια αυτοσχέδια εκδοχή του μεσοποταμιακού φούρνου τανούρ του 3000 π.Χ., τον οποίο μπορεί να φτιάξει κανείς εύκολα μόνος του χρησιμοποιώντας τρεις γλάστρες, άμμο και κάρβουνα. 

apolaystiko-road-trip-stin-ipeiro4

Πέτρινα γεφύρια και ράφτινγκ 

Τρώμε και τσουγκρίζουμε τα ποτήρια με φόντο την πανάρχαια λίμνη. Όμως δεν μένουμε πολύ, αφού σε ένα road trip όση σημασία έχει ο προορισμός, άλλη τόση έχει και η διαδρομή. Μετά από έξι μήνες καραντίνας, μάλιστα, τι καλύτερο από ένα γάργαρο οδικό ταξίδι με αέναη κίνηση, από ποτάμι σε λίμνη κι από πλατάνι σε γεφύρι. Όπως είναι αυτά του Ζαγορίου, που δημιουργήθηκαν από τους έμπειρους μάστορες της Κόνιτσας και των Τζουμέρκων και όχι από Ζαγορίσιους, οι οποίοι ήταν άνθρωποι των γραμμάτων και έμποροι.

Κομψοτεχνήματα σφιχταγκαλιασμένα με τη φύση, δείγματα του πλούτου και της φιλοδοξίας των Ηπειρωτών να αναπτυχθεί ο τόπος τους, κάποια στιγμή έπαψαν να εξυπηρετούν την ανάγκη για την οποία δημιουργήθηκαν, δηλαδή τη μετακίνηση των ανθρώπων. Το σύγχρονο οδικό δίκτυο και οι νεότερες γέφυρες τα μετέτρεψαν σε υπαίθρια μουσειακά εκθέματα, τουλάχιστον για εμάς τους Αθηναίους, που τα προσεγγίζουμε συνήθως με μια κάπως φευγαλέα, τουριστική ματιά. Γιατί για τους ντόπιους είναι σημείο συνάντησης, κομμάτι της καθημερινότητάς τους. Το καταλαβαίνεις βλέποντας δεκάδες παρέες από Γιαννιώτες, μια Κυριακή μεσημέρι, να στήνουν τσιμπούσια στο χορτάρι, να βάζουν στο κινητό παραδοσιακή μουσική και να χορεύουν δίπλα στα πράσινα νερά του Βοϊδομάτη. 

apolaystiko-road-trip-stin-ipeiro6
Ράφτινγκ στον Βοϊδομάτη, έναν ποταμό δευτέρου βαθμού δυσκολίας, εύκολο προς μέτριο.

Σε αυτά τα πράσινα νερά έχουμε την ευκαιρία να βουτήξουμε κι εμείς. Μετά το μικρό σαφάρι στα γεφύρια (στου Κόκκορη, στου Πλακίδα και σε άλλα, λιγότερο γνωστά), βάζουμε κράνος και στολή, μπαίνουμε σε μια βάρκα ράφτινγκ και κάνουμε μια διαδρομή περίπου 6,5 χλμ. (1 ώρα) μαζί με την Trekking Hellas Ιωαννίνων, από τη γέφυρα Πάπιγκου-Αρίστης έως τη γέφυρα της Κλειδωνιάς.

Βρισκόμαστε μέσα στον δρυμό Βίκου-Αώου, ανάμεσα σε οξιές, βελανιδιές, πλατάνια και άγριες κολοκυθιές. Ο οδηγός μας, Χρήστος Βακάρος, δίνει παραγγέλματα, ενώ παράλληλα αφηγείται την ιστορία του Βοϊδομάτη: τα νερά του είναι «από πηγές και από τα χιόνια της Τύμφης», η πανίδα του περιλαμβάνει «αρκούδες, ζαρκάδια, αγριογούρουνα, ακόμα και βίδρες», αθέατες συνήθως στο ανθρώπινο μάτι, γιατί είναι επιφυλακτικά ζώα. Πίνουμε νερό με τις χούφτες, πιάνουμε στον αέρα ένα άρωμα άγριου σκόρδου και κοιτάμε τα πεσμένα δέντρα που έχουν σπάσει από τις πλημμύρες του ποταμού, δημιουργώντας φυσικά εμπόδια στους rafters. Είναι τόσο ωραίο το ποτάμι και τόσο παρθένο το οικοσύστημα, που νιώθω σχεδόν παρείσακτος επισκέπτης. Πολύ ξεχωριστή εμπειρία η επαφή με το ποτάμι, την οποία μπορούν να δοκιμάσουν ακόμα και παιδιά από 7 ετών, αφού ο Βοϊδομάτης είναι ποταμός δεύτερου βαθμού δυσκολίας (εύκολος προς μέτριος). 

Κάποια στιγμή, η βαρκάδα τελειώνει. Στεγνώνουμε και ξεκινάμε για το χωριό Ελαφότοπος και τον ξενώνα Ρόκκα. Δημιούργημα της Λένας και του Κώστα, η Ρόκκα είναι ένα μικρής κλίμακας αγροτουριστικό κατάλυμα πέντε δωματίων, το οποίο προσφέρει διάφορες δραστηριότητες: «από επίσκεψη στον στάβλο και στις καλλιέργειες» μέχρι εκμάθηση του κύκλου του μαλλιού, δηλαδή «πώς από το πρόβατο καταλήγει να γίνει νήμα», όπως λέει η Λένα. Ο αγροτουρισμός είναι μια γνώριμη ταξιδιωτική τάση στην Ελλάδα, που όμως μερικές φορές υλοποιείται κάπως άτσαλα και από ανθρώπους που δεν γνωρίζουν καλά το αντικείμενο. Η Ρόκκα δεν ανήκει σε αυτή την κατηγορία, αφού ο Κώστας είναι ο ίδιος βοσκός και η Λένα υφάντρα. Ο φιλοξενούμενος συμμετέχει σε ένα κανονικό άρμεγμα προβάτων με αρμεκτική μηχανή, κάθεται σε έναν πραγματικό αργαλειό, μαθαίνει άγνωστες πληροφορίες για τις αυτόχθονες φυλές προβάτων (Καραμάνικο, Καλαρρύτικο, Φριζάρτα) και για τους ανθρώπους που τις μελετούν.

apolaystiko-road-trip-stin-ipeiro8
Το πολυτραγουδισμένο γεφύρι, σήμα κατατεθέν της Άρτας, με μήκος 145 μ. και ασύμμετρες καμάρες. 

Αρτινά πηγάδια και λίμνη Ζηρού 

Αφήνουμε πίσω μας τον Ελαφότοπο, οδηγώντας προς νότο με κατεύθυνση την Άρτα. Στη διαδρομή βλέπουμε φορτηγά της εταιρείας φυσικού μεταλλικού νερού Ζαγόρι να πηγαινοέρχονται. Κοιτάζω το πλαστικό μπουκαλάκι που κρατάω στα χέρια μου: Βίκος. Νερό παντού. Απ’ όπου και να ξεκινήσεις στην Ήπειρο, στο νερό θα καταλήξεις.

Φτάνουμε στην Άρτα. Όλοι ξέρουμε το περίφημο γεφύρι της, χτισμένο τον 15ο ή τον 17ο αιώνα, με μήκος 145 μ., με τέσσερις μεγάλες καμάρες, που από το 1881 έως τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912-13 ήταν σύνορο του Ελληνικού Βασιλείου με την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Όλοι ξέρουμε τον θρύλο με τη γυναίκα του πρωτομάστορα, που θυσιάστηκε για να στεριώσει το γεφύρι – γι’ αυτό και χτυπάει όμορφα στο μάτι το εστιατόριο «Πρωτομάστορας» (στην ανατολική όχθη του Αράχθου, με θέα στη γέφυρα), δίπλα στον ιστορικό πλάτανο του Αλή Πασά. Λίγα χιλιόμετρα ανατολικότερα βρίσκεται και το παραποτάμιο πάρκο Άρτας, με πάπιες, περιπατητές, ποδηλάτες και ξύλινα τραπέζια με μια τρύπα στη μέση, για να περνάει ο κορμός του δέντρου και να κάνει σκιά. 

apolaystiko-road-trip-stin-ipeiro10
Οι Οβίρες Ρογκοβού ή Κολυμπήθρες, μικρές πισίνες μεταξύ Μικρού και Μεγάλου Πάπιγκου.

Η σχέση της Άρτας με το νερό, όμως, είναι πιο βαθιά και δεν περιορίζεται στο ποτάμι και το πάρκο, αλλά και σε σημεία λιγότερο ευδιάκριτα, όπως είναι τα πηγάδια. Μέχρι τα μέσα του 20ού αιώνα, ο ρόλος των πηγαδιών ήταν κομβικός για τη ζωή των Αρτινών: από αυτά προμηθεύονταν νερό για να πιουν και να πλυθούν. Πολλές οικογένειες είχαν ιδιωτικό πηγάδι (αποκλειστικά δικό τους ή μισό μισό με τον γείτονα), οι υπόλοιπες χρησιμοποιούσαν τα δημόσια. «Οι άνθρωποι εκτιμούσαν το νερό, το προστάτευαν και είχαν και λόγο γι’ αυτό, γιατί χωρίς νερό δεν υπάρχει ζωή», συνοψίζει ο Θανάσης Αρκουμάνης του Δήμου Αρταίων.

Με την πάροδο του χρόνου, τα πηγάδια της Άρτας έχασαν τον χρηστικό τους ρόλο. Τα περισσότερα πλέον είναι μπαζωμένα. Παρ’ όλα αυτά, πόσο ενδιαφέρον θα είχε να μπορούσες, π.χ., να κατεβάσεις στο κινητό έναν χάρτη για να πάρεις πληροφορίες για την ιστορική φάση στην οποία ανήκουν τα εναπομείναντα πηγάδια ή ακόμα και να τα δεις: το φρέαρ του μικρού αρχαίου θεάτρου, το πηγάδι του Φρουρίου με τον θυρεό της δυναστείας των Τόκκων του 1416, το πηγάδι της συνοικίας των Ταμπακιάδων.

apolaystiko-road-trip-stin-ipeiro12
H καταπράσινη λίμνη Ζηρού, 20 χλμ. βορειοδυτικά της Άρτας, ιδανική για κανό, καγιάκ και SUP.

Το ταξίδι του νερού φτάνει προς το τέλος του. Η πλέον κατάλληλη τοποθεσία για το φινάλε είναι η λίμνη Ζηρού, 20 χλμ. βορειοδυτικά της Άρτας. Εκεί, ανάμεσα σε νερόφραξους και πουρνάρια, βρίσκουμε τον Λουκά Ζάψα με τα κανό, τις σανίδες και τα καγιάκ του δίπλα σε μια υδάτινη επιφάνεια λεία, καθαρή και με μεγάλο βάθος, γιατί πιθανόν «να ήταν σπήλαιο που κατέρρευσε». Μπαίνουμε σε ένα καγιάκ και πλέουμε στην πράσινη λίμνη – για άλλη μία φορά νιώθω παρείσακτος επισκέπτης σε παρθένο οικοσύστημα. Κωπηλατούμε αργά, για να μη χαλάσουμε την τελειότητα της στιγμής. Μετά από κάμποση ώρα, βγαίνουμε στην όχθη. Αφήνουμε κάτω τα κουπιά. Αποχαιρετούμε τη λίμνη Ζηρού με τα μάτια. Και φεύγουμε. Αυτό ήταν. Το υδάτινο οδοιπορικό μας στην Ήπειρο τελείωσε. Μένουν τόσο πολλά που δεν καταφέραμε να δούμε, υπόσχεση για την επόμενη φορά.

* Ευχαριστούμε τον δικηγόρο και γραφολόγο Θεοχάρη Ν. Βαδιβούλη για τις ιστορικές πληροφορίες σχετικά με τα πηγάδια της Άρτας. 

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΑ ΗΟΤ SPOTS

• Τα Αρχαία Γίτανα μένουν να μας θυμίζουν την πόλη-έδρα του Κοινού των Θεσπρωτών (από τον 4ο αι. π.Χ. μέχρι την κατάληψή της από τους Ρωμαίους, το 167 π.Χ.). Άγνωστα στο ευρύ κοινό, έχουν υποστεί ελάχιστες παρεμβάσεις, τα μονοπάτια είναι χωμάτινα, τα αρχαία ένα με τη φύση, ο ποταμός Καλαμάς ρέει δίπλα από το πέτρινο αρχαίο θέατρο. Καθημερινά 08.30-15.30, εκτός Δευτέρας και Τρίτης, εισιτήριο 3 ευρώ. Πληροφορίες στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηγουμενίτσας, τηλ. 26650-28539.

Το Νεκρομαντείο στη βόρεια όχθη του ποταμού Αχέροντα μάλλον ταυτίζεται με το ιερό του Άδη και της Περσεφόνης, όπου οι ζωντανοί έρχονταν σε επαφή με τους νεκρούς. Το συγκρότημα του Νεκρομαντείου είναι ελληνιστικό και το πιο εντυπωσιακό σημείο του είναι η σκοτεινή υπόγεια αίθουσα με τα τόξα, η χρήση της οποίας δεν είναι ξεκάθαρη. Καθημερινά 08.30-15.30, εισιτήριο 6 ευρώ.
Τηλ. 26840-41206. 

apolaystiko-road-trip-stin-ipeiro14
Το Ρωμαϊκό Υδραγωγείο Νικόπολης, ένα άγνωστο μνημείο απίστευτης ομορφιάς, βόρεια της λίμνης Ζηρού. 

Το Ρωμαϊκό Υδραγωγείο της Νικόπολης είναι η μεγάλη αρχαιολογική έκπληξη του ταξιδιού. Βρίσκεται στον ποταμό Λούρο, βόρεια της λίμνης Ζηρού, και είναι τμήμα ενός μεγάλου τεχνικού έργου που πιθανόν να πραγματοποιήθηκε επί αυτοκράτορα Αδριανού, τον 2ο αι. μ.Χ. (ελεύθερη πρόσβαση).

ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΣΤΟΝ ΒΟΪΔΟΜΑΤΗ

Ο Βασίλης Νιτσιάκος είναι καθηγητής Κοινωνικής Λαογραφίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Η παράδοση και ο λαϊκός πολιτισμός δεν είναι για τον ίδιο μόνο αντικείμενα μελέτης, αλλά και βίωμα, αφού είναι μέλος κτηνοτροφικής οικογένειας, γιος Βλάχων κτηνοτρόφων. Συναντιόμαστε στις όχθες του Βοϊδομάτη, δίπλα στη γέφυρα της Κλειδωνιάς, και συζητάμε για τη σχέση της Ηπείρου με το νερό και για τα έθιμα που έχουν οι Ηπειρώτες και συνδέονται με το υδάτινο στοιχείο.

Δρόμοι κοπαδιών και πολιτισμών 

«Η Ήπειρος είναι κατά βάση ορεινή περιοχή, που ορίζεται από ψηλές κορυφές και ποταμούς. Τα ποτάμια είναι δρόμοι ανθρώπων, κοπαδιών, άρα και δρόμοι πολιτισμών. Ενώνουν τις πηγές που είναι στα βουνά με τις εκβολές που είναι στη θάλασσα, επομένως ενώνουν τους παραθαλάσσιους και τους πεδινούς με τους ορεινούς πολιτισμούς. Οι άνθρωποι που ζούμε στη φύση ακόμα χρησιμοποιούμε τα ποτάμια ως οδηγούς. Προσανατολιζόμαστε από τις κορυφές και τον ρου των ποταμών. Ένα ρέμα θα βγάλει σε ένα ποτάμι κι ένα ποτάμι θα βγάλει στη θάλασσα. Οπότε το ακολουθείς και ξέρεις πού θα βρεθείς». 

Το έθιμο της Περπερούνας

«Ένα έθιμο που σχετίζεται με το νερό και την καρποφορία της γης και αναπτύχθηκε όχι μόνο στην Ήπειρο, αλλά και σε όλα τα Βαλκάνια, είναι αυτό της Περπερούνας. Σε περιόδους ανομβρίας, ντύνουμε με πρασινάδα και λουλούδια ένα μικρό κορίτσι, το οποίο περνάει από σπίτι σε σπίτι και το καταβρέχουν οι νοικοκύρηδες, με σκοπό την πρόκληση της βροχής. Πρόκειται για γονιμικό έθιμο που σχετίζεται με την αναλογική μαγεία [σ.σ.: πρακτικές του ανθρώπου για να επηρεάσει την αναγέννηση της φύσης με αναλογικό τρόπο]. Η νεαρή κοπέλα που πρωταγωνιστεί πρέπει να είναι παρθένα και να έχει και τους δύο γονείς εν ζωή – δύο χαρακτηριστικά που ενισχύουν τη μαγική δύναμη της τελετής. Τη δεκαετία του 1980 αυτές οι τελετές άρχισαν να εκλείπουν. Σήμερα έχουμε αναβιώσεις του εθίμου της Περπερούνας από συλλόγους, στο πλαίσιο μιας αστικής νοσταλγίας».

apolaystiko-road-trip-stin-ipeiro16
Το αυτόματο υβριδικό Tucson της Hyundai, άνετο στην οδήγηση και ελαφρύ στο τιμόνι, ήταν ξεκούραστο για τον οδηγό ακόμα και στις πιο απαιτητικές διαδρομές. 

Στην Ήπειρο ταξιδέψαμε με το νέο Tucson της Hyundai (έκδοση TUCSON 1.6T 48V Hybrid 180hp 4WD 7DCT Distinctive). Αυτόματο υβριδικό SUV, άνετο στην οδήγηση και ελαφρύ στο τιμόνι, είναι ένα αυτοκίνητο ξεκούραστο για τον οδηγό, βασικό ζητούμενο σε ένα road trip με μεγάλες διαδρομές. Έχει φαρδύ αμάξωμα, καλή σχέση εργονομίας – μεγέθους, έξυπνους αποθηκευτικούς χώρους και προηγμένα τεχνολογικά χαρακτηριστικά. Διαθέτει οθόνη AVN- T 10,25 ιντσών στο κέντρο του ταμπλό και είναι το πρώτο μοντέλο της Hyundai με πλήρη έλεγχο αφής (σε θέρμανση, εξαερισμό, κλιματισμό). Σχεδιασμένο με ανθρωποκεντρικό τρόπο, μειώνει το άγχος του οδηγού και των συνεπιβατών του. Έχει αναβαθμισμένο σύστημα ασφαλείας με επτά αερόσακους (με έναν νέο κεντρικό αερόσακο ανάμεσα στους επιβάτες που κάθονται μπροστά, ο οποίος ελαχιστοποιεί την πιθανότητα σοβαρού τραυματισμού σε περίπτωση σύγκρουσης), σύστημα Forward Collision Assist (FCA), που ειδοποιεί ηχητικά σε περίπτωση επικείμενης σύγκρουσης με άλλα οχήματα, ποδήλατα ή πεζούς, σύστημα Lane Follow Assist (LFA), που κρατάει το αυτοκίνητο στο κέντρο της λωρίδας κυκλοφορίας του και προσφέρει εξαιρετική ορατότητα στο παρκάρισμα. 

H ΔΙΑΔΡΟΜΗ ΜΑΣ

Αθήνα-Μύλοι Σουλίου: 435 χλμ./5 ώρες. Μύλοι Σουλίου-Νεκρομαντείο Αχέροντα: 27 χλμ./40 λεπτά. Νεκρομαντείο Αχέροντα-Πάργα: 20 χλμ./25 λεπτά. Πάργα-Αρχαία Γίτανα: 55 χλμ./55 λεπτά. Αρχαία Γίτανα-Γιάννενα: 90 χλμ./1 ώρα και 15 λεπτά. Γιάννενα-Γεφύρι Κλειδωνιάς: 52 χλμ./50 λεπτά. Γεφύρι Κλειδωνιάς-Ελαφότοπος: 22 χλμ./35 λεπτά. Ελαφότοπος-Λίμνη Ζηρού: 110 χλμ./1½ ώρα. Λίμνη Ζηρού-Άρτα: 20 χλμ./30 λεπτά. Άρτα-Αθήνα: 347 χλμ./3½ ώρες

Συνολικά διανύσαμε 1.178 χλμ. σε έξι ημέρες και το κόστος μετακινήσεων (διόδια/καύσιμα) ήταν 300 ευρώ. 

ΔΙΑΜΟΝΗ

Άρτα, Πάργα, Ιωάννινα και Ζαγόρι προσφέρονται για διανυκτέρευση. Ενδεικτικά το ξενοδοχείο Cronos (τηλ. 26810-22211-3, 50 ευρώ) βρίσκεται σε κεντρικό σημείο της Άρτας. Το Zigouris House στην Πάργα (τηλ. 26840-31833, 100 ευρώ το τετράκλινο) είναι ιδανικό για οικογένειες. Το The Lake Hotel στα Ιωάννινα (τηλ. 26510-24100, από 129 ευρώ) είναι πολυτελές, καλόγουστο και με πολύ καλό προσωπικό. Ο ξενώνας Άπειρος Χώρα στα Κάτω Πεδινά (τηλ. 26530-71188, από 140 ευρώ) στεγάζεται σε ένα ανακαινισμένο ζαγορίτικο αρχοντικό και ενδείκνυται για μεγάλες παρέες που μπορούν να τον νοικιάσουν ολόκληρο. Ο ξενώνας Ρόκκα στον Ελαφότοπο (τηλ. 26530-71580, από 55 ευρώ) είναι ιδανικός για όσους ενδιαφέρονται για την υφαντική και την επαφή με τη φύση. 

ΦΑΓΗΤΟ

Στην Άρτα αξίζει μια στάση στο μεζεδοπωλείο Στη Βαγγελιώ (τηλ. 26810-26793), αλλά και στη Λαϊκή Αγορά της Β. Πύρρου (εκτός Κυριακής), με τη ζωηρή ατμόσφαιρα που σπάνια βρίσκεις πια σε τοπικές αγορές. Στον Άγιο Γεώργιο, κοντά στη λίμνη Ζηρού, το καφέ Νερόμυλος-Νεροτριβή (τηλ. 26830-91245) έχει μια ανακαινισμένη νεροτριβή που λειτουργεί κανονικά. Στα Ιωάννινα, τα σκήπτρα της σύγχρονης εκδοχής του καφέ κρατάει το Κόφι microroastery (τηλ. 26516-07219). Για συμμετοχή στα δρώμενα της Λέσχης Γαστρονομίας Ηπείρου, επικοινωνήστε στα τηλ. 6977-447313, 26514-00182. Στο Ζαγόρι κλασική επιλογή είναι ο Δίας στο Μικρό Πάπιγκο (τηλ. 26530-41257) για σούπες, κρέατα, πίτες. 

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Trekking Hellas Ιωαννίνων (τηλ. 26510-71703, 6944-750009) για ράφτινγκ, πεζοπορία, canyoning, κ.ά. σε Ζαγόρι, Μέτσοβο, Ιωάννινα. 
Into the Wild Activities (τηλ. 6984-473107) για καγιάκ, SUP, πεζοπορία κ.ά. στη λίμνη Ζηρού.
• Λουτρά Χανοπούλου (τηλ. 26810-85197) για υδροθεραπεία, 6 χλμ. από την Άρτα. Με ατομικούς λουτήρες και τζακούζι.