ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΟΙΝΟΤΟΥΡΙΣΜΟΣ

Η Ελλάδα στο ποτήρι

Εντεκα τοπικές ποικιλίες δίνουν την αφορμή να επισκεφθούμε οινοποιεία απ’ άκρη σ’ άκρη της χώρας.

Η Ελλάδα στο ποτήρι

ΣΑΒΒΑΤΙΑΝΟ το αρετσίνωτο 

Δεν έχουν περάσει και πολλά χρόνια από την εποχή που όλη η Ελλάδα έπινε χύμα Σαββατιανό. Δικαίως θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως η εθνική μας ποικιλία. Σίγουρα πάντως είναι η πιο πολυφυτεμένη, με κύριο πεδίο δράσης της την περιοχή της Αττικής, όπου χρησιμοποιήθηκε, ειδικά στο παρελθόν, ως το κρασί βάσης για τη ρετσίνα. Ένα καλό ποτήρι με σύγχρονης οινοποίησης Σαββατιανό διαθέτει ξεκάθαρα αρώματα κίτρινων φρούτων και δημητριακών, στρογγυλό στόμα με φρεσκάδα, συμπύκνωση και διάρκεια. Στις καλύτερες εκδοχές του, το έχουμε δει να παλαιώνει και να ωριμάζει υπέροχα. Μια τέτοια απολαυστική περίπτωση Σαββατιανού παλαιωμένου σε βαρέλι, αλλά και μερικές ακόμα διαφορετικού τύπου οινοποιήσεις της ποικιλίας, μπορεί κανείς να δοκιμάσει στο Βιοκλιματικό Οινοποιείο Παπαγιαννάκου στο Μαρκόπουλο. Στο Κτήμα Στροφιλιά στην Ανάβυσσο έχουν κι εκεί μεγάλη εμπειρία στο Σαββατιανό, καλλιεργούν τους αμπελώνες τους κοντά στη θάλασσα και το κρασί που παράγουν έχει απαράμιλλη φινέτσα και λεπτά αρώματα εσπεριδοειδών. 

Κτήμα Στροφιλιά
Θέση Πατητήρια, Ανάβυσσος, τηλ. 22910-41650, strofiliawines.gr. Δευτέρα-Παρασκευή 10.00-15.00 κατόπιν συνεννόησης. Από 20 ευρώ/άτομο.

Βιοκλιματικό Οινοποιείο Παπαγιαννάκου
Πούσι-Καλογέρι, Μαρκόπουλο, τηλ. 22990-25206, papagiannakos.gr. Δευτέρα-Σάββατο 08.30-16.00, Κυριακή κατόπιν συνεννόησης. Από 18 ευρώ/άτομο.


ΑΣΥΡΤΙΚΟ όλη η Ελλάδα 

Η Ελλάδα στο ποτήρι-1
Vassaltis Vineyards

Είναι γνωστό για τη μινεραλιτέ του, αυτή την ορυκτότητα που θεωρητικά ενισχύεται όταν καλλιεργείται στα ηφαιστειογενή εδάφη της Σαντορίνης, η οποία είναι και το επίκεντρο της καλλιέργειάς του όπου είναι ΠΟΠ. Ωστόσο, αυτό το χαρακτηριστικό, λιγότερο ή περισσότερο, μπορεί κανείς να το γευτεί ακόμα και σε εκδοχές από σταφύλι προερχόμενο από άλλες περιοχές της Ελλάδας. Άλλωστε, το χαρισματικό Ασύρτικο είναι μία από τις πιο ευπροσάρμοστες ποικιλίες της χώρας, ένας αληθινός χαμαιλέοντας που βολεύεται μια χαρά σε πολλά και διάφορα terroir. Τα γενικά χαρακτηριστικά της ποικιλίας είναι η χαμηλής έντασης μύτη με νότες λεμονιού, τσαγιού και βοτάνων, και η σπινθηρίζουσα οξύτητα, που της χαρίζει νεύρο. Το Ασύρτικο παλαιώνει έξοχα και η ωριμότητα του χρόνου το κολακεύει ιδιαίτερα. Έχει πολύ ενδιαφέρον να δοκιμάσετε τις ποικίλες εκδοχές του από πολλά και καλά οινοποιεία της Ελλάδας, αρχής γενομένης με τα οινοποιεία της Σαντορίνης, τα οποία είναι όλα επισκέψιμα*. Εκεί θα δοκιμάσετε πολλές διαφορετικές εκφάνσεις της ποικιλίας και θα αντιληφθείτε την τυπικότητά της. Στο οινοποιείο Vassaltis Vineyards θα γευτείτε ίσως την πιο σύγχρονη οινοποιητική προσέγγιση Ασύρτικου Σαντορίνης σε διαφορετικές εκδοχές, από τις οποίες καθένας μπορεί να ξεχωρίσει την αγαπημένη του. Κορυφαίο όλων θεωρώ το Gramina, ένα περίπλοκο κρασί από αμπελώνα Ασύρτικου στον Βουρβούλο. Εντούτοις, αξίζει να πάρετε και μια γεύση από την πολύ αξιόλογη παριανή εκδοχή του Ασύρτικου στο Οινοποιείο Μωραΐτη, αλλά να δοκιμάσετε και κάποια από τις καλές βορειοελλαδίτικες οινοποιήσεις, όπως τον Ταρσανά από αμπελοτόπια του Αμυνταίου, που οινοποιούν σε δρύινα βαρέλια στο Κτήμα Κυρ-Γιάννη στη Νάουσα. 

Vassaltis Vineyards
Βουρβούλος, Σαντορίνη, τηλ. 22860-22211, vassaltis.com. Καθημερινά 11.00-20.00, ιδανικά κατόπιν επικοινωνίας. Από 20 ευρώ/άτομο. 

Οινοποιείο Μωραΐτη
Νάουσα, Πάρος, τηλ. 22840-51350, moraitiswines.gr. Εκτός καλοκαιρινής περιόδου, μόνο κατόπιν συνεννόησης. Από 8 ευρώ/άτομο. 

Κτήμα Κυρ-Γιάννη
Γιαννακοχώρι, Νάουσα, τηλ. 23320-51100, kiryianni.gr. Καθημερινά 10.00-15.00, κατόπιν ραντεβού. Από 5 ευρώ/άτομο.


ΜΑΛΑΓΟΥΖΙΑ η sweetheart 

Μια ποικιλία που, ενώ κινδύνευσε να εκλείψει, σήμερα θεωρείται η sweetheart του ελληνικού αμπελώνα και καλλιεργείται απ’ άκρη σ’ άκρη της χώρας. Πολυδύναμη, εκφράζεται διαφορετικά ανάλογα με το terroir της κάθε περιοχής, δίνοντας πολλές και αρκετά διαφορετικές εκφάνσεις. Έχει πολύ ενδιαφέρον σε orange και γλυκιά οινοποίηση, αλλά όχι και τόσο σε παλαιωμένη εκδοχή. Στο ποτήρι σας θα βρείτε έναν συναρπαστικό πλούτο αρωμάτων, από γιασεμί και άνθη λεμονιάς, ροδάκινα, βερίκοκα και λάιμ μέχρι μάνγκο, ανανά, πάσιον φρουτ, πιπεριά και πράσινο τσάι. Στο στόμα έχει μέτριο σώμα και μέτρια οξύτητα. Ο Βαγγέλης Γεροβασιλείου καλλιεργεί και οινοποιεί μία από τις πιο τυπικές και απολαυστικές εκδοχές της στο Κτήμα Γεροβασιλείου στην Επανομή της Θεσσαλονίκης. Αξίζει να δοκιμάσετε τη μοσχομυρωδάτη Μαλαγουζιά στο Οινοποιείο Λύκου στην Εύβοια, αλλά και την εκρηκτική, περίτεχνη εκδοχή του Οινοποιείου Αργυρίου από αμπελώνες φυτεμένους στους πρόποδες του Παρνασσού.

Κτήμα Γεροβασιλείου
Επανομή, Θεσσαλονίκη, τηλ. 23920-44567, gerovassiliou.gr. Δευτ., Πέμ., Παρ. 10.00-16.00, Τετ. 13.00-19.00, Σάβ.-Κυρ. 11.00-17.00, ιδανικά κατόπιν επικοινωνίας. Από 1,5-3 ευρώ/ποτήρι γευστικής δοκιμής 40 ml. 

Οινοποιείο Λύκου
Μαλακώντας Ερέτριας, τηλ. 22290-68222, lykoswines.com. Καθημερινά 10.30-16.30, κατόπιν τηλεφωνικής επικοινωνίας. Από 
9 ευρώ/άτομο.

Αμπελώνες Παρνασσού-Argyriou Winery
Πολύδροσο, Παρνασσός, τηλ. 22340-29616, argyriouwinery.gr. Καθημερινά 10.00-20.00, με τηλεφωνικό ραντεβού. Από 12 ευρώ/άτομο. 


ΚΑΚΟΤΡΥΓΗΣ το σουβενίρ από την Κέρκυρα 

Στον πολυκερματισμένο κερκυραϊκό αμπελώνα καλλιεργούνται κάποιες γηγενείς ποικιλίες με πολύ ενδιαφέρον, αλλά με όχι πολύ σημαντικά δείγματα οινοποιητικής δυναμικής, τουλάχιστον μέχρι πρόσφατα. Ο Κακοτρύγης, λόγου χάρη, είναι μια εξαιρετικά σπάνια λευκή ελληνική ποικιλία, αυτόχθονη της Κέρκυρας, την οποία κατά πάσα πιθανότητα δεν συναντάμε αλλού στη χώρα. Τα πρώτα, πρόσφατα, αξιόλογα δείγματα οινοποίησής της δείχνουν πως πρόκειται για ένα κρασί με ντελικάτο, λεμονάτο χαρακτήρα και γεμάτο στόμα, χωρίς εντυπωσιακά αρώματα, αλλά με φινέτσα, δυναμική και ελπιδοφόρο μέλλον. Τα περισσότερα κρασιά που παράγονται από Κακοτρύγη είναι εσωτερικής κατανάλωσης, δεν φεύγουν από το νησί και μπορεί κανείς να δοκιμάσει αξιόλογες εκδοχές με επίσκεψη στα παρακάτω οινοποιεία.  

Pontiglio Winery
Λευκίμμη, Κέρκυρα, τηλ. 26620-22866, pontiglio.gr. Τρίτη-Σάββατο 09.30-14.00, κατόπιν επικοινωνίας. Από 5 ευρώ/άτομο. 

Nicoluzo estate
Άνω Κορακιάνα, Κέρκυρα, τηλ. 6943-777728. Δευτέρα-Σάββατο 11.00-14.00, κατόπιν επικοινωνίας. Επισκέψιμο χωρίς κόστος, για ξενάγηση και αγορά κρασιών. 

BorovinoWine
Λευκίμμη, Κέρκυρα, τηλ. 6974-913285, borovinowine.gr. Επισκέψιμο κατόπιν τηλεφωνικού ραντεβού, χωρίς κάποια χρέωση. 

Οινοποιία Λειβαδιώτη
Μελιτείοι Χαλικούνα, Κέρκυρα, τηλ. 26610-76381. Καθημερινά με ραντεβού κατόπιν επικοινωνίας. Επίσκεψη δωρεάν.


ΜΑΥΡΟΔΑΦΝΗ όχι μόνο γλυκιά 

Την έχουμε ταυτίσει με τα μέτριας ποιότητας γλυκά κρασιά του πατρινού καρναβαλιού, αλλά αυτό που δεν γνωρίζουν οι πολλοί είναι ότι η Μαυροδάφνη δίνει και πολυδιάστατα, σοβαρά ερυθρά ξηρά κρασιά παλαίωσης. Είναι ΠΟΠ όταν καλλιεργείται και οινοποιείται στην περιοχή της Πάτρας και στην Κεφαλονιά, είτε σε ξηρή είτε σε γλυκιά εκδοχή. Κοινό χαρακτηριστικό ενός ποιοτικού οίνου από Μαυροδάφνη είναι η πολυπλοκότητα και η συμπύκνωση: στη μύτη και στο στόμα εξίσου. Το χρώμα του κρασιού είναι σχεδόν μαύρο, ενώ τα πυκνά αρώματα θυμίζουν φρούτα του δάσους, μέντα, μπαχάρια, καπνό, γλυκόριζα, σοκολάτα και καφέ, αποξηραμένα δαμάσκηνα και μαύρη σταφίδα. Οι Μαυροδάφνες έχουν υψηλό αλκοόλ και μέτρια οξύτητα, με ένα τελείωμα πικάντικο και ελαφρώς μπίτερ. Δεν καταπιάνονται πολλοί οινοποιοί με την οινοποίησή της, αλλά όσοι το κάνουν μας προσφέρουν μοναδικές απολαύσεις. Στην Πάτρα στην Οινοποιία Παρπαρούση να δοκιμάσετε οπωσδήποτε το ξηρό Τάως και τη γλυκιά Μαυροδάφνη. Στο ιστορικό οινοποιείο της Achaia Clauss οινοποιούν τη Μαυροδάφνη με τέχνη και γνώση από το 1861 ‒ δεν πρέπει να χάσετε τη γλυκιά Μαυροδάφνη Grand Reserve εσοδείας 1979. Από τις νησιώτικες εκδοχές, στο οινοποιείο του Ευρυβιάδη Σκλάβου στην Κεφαλονιά κάνουν έναν βιοδυναμικό δυναμίτη ονόματι Οργίων και στο Κτήμα Gentilini στις Μηνιές θα απολαύσετε το πικάντικο Eclipse σε μια σύγχρονη, ξηρή οινοποίηση της Μαυροδάφνης Κεφαλληνίας, που ωριμάζει για 12 μήνες σε αμερικανικά και γαλλικά βαρέλια. 

Gentilini Winery
Μηνιές Κεφαλονιάς, τηλ. 26710-41618, gentilini.gr. Μεγάλη Εβδομάδα – Σεπτέμβριος, καθημερινά 12.00-20.00, 1-20 Οκτωβρίου καθημερινά 11.00-18.30, προτιμότερο κατόπιν επικοινωνίας. Από 5 ευρώ/άτομο. 

Κτήμα Σκλάβου
Κεχριώνας, Κεφαλονιά, τηλ. 26710-92215, sclavoswines.gr. Επισκέψιμο όλο τον χρόνο για αγορά λιανικής και Μάιο-Σεπτέμβριο για ξενάγηση και γευσιγνωσία, Δευτέρα-Σάββατο 11.00-19.00, κατόπιν τηλεφωνικής επικοινωνίας. Από 10 ευρώ/άτομο.

Οινοποιία Παρπαρούση
Μποζαΐτικα, Πάτρα, τηλ. 2610-420334, parparoussis.com. Επισκέψεις δωρεάν, κατόπιν συνεννόησης. 

Achaia Clauss
Πετρωτό, Πάτρα, τηλ. 2610-580100, achaiaclauss.gr. Καθημερινά 11.00-18.00, από 5 ευρώ/άτομο.


ΑΓΙΩΡΓΙΤΙΚΟ στο βασίλειο της Νεμέας 

Η Ελλάδα στο ποτήρι-2
Κτήμα Semeli © Christos Drazos Photography

Βγαίνει σε κόκκινο, αλλά και σε ροζέ, σε ξηρό, ημίξηρο, ημίγλυκο και γλυκό. Το έχουν τολμήσει ακόμα και σε αφρώδη οινοποίηση και πλέον οι φρέσκες εκδοχές είναι εξίσου δημοφιλείς με τις παλαιωμένες. Το κορυφαίο ποιοτικά Αγιωργίτικο βασιλεύει στη Νεμέα, αλλά καλλιεργείται σε όλη την Πελοπόννησο, ενώ κάποιες πειραματικές φυτεύσεις έχουν γίνει και σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Ωστόσο, είναι ΠΟΠ όταν καλλιεργείται και οινοποιείται στην περιφερειακή ζώνη της Κορινθίας και της βορειοδυτικής Αργολίδας, γύρω από την ευρύτερη περιοχή της Νεμέας. Τα φρέσκα κρασιά από Αγιωργίτικο μοσχοβολάνε κόκκινα φρούτα, ενώ, καθώς το κρασί ωριμάζει, το αρωματικό μπουκέτο του γεμίζει μπαχάρια, ξηρούς καρπούς, γινωμένα και ξερά φρούτα, σκούρες νότες καφέ και δέρμα. Τα Αγιωργίτικα έχουν μέτρια οξύτητα και είναι πλούσια, με ώριμες τανίνες υψηλής ποιότητας, που εξασφαλίζουν το εισιτήριο για μακρά παλαίωση. Στο Κτήμα Σκούρα έχουν εξαιρετική εμπειρία στην οινοποίησή του και μας προσφέρουν σπουδαία κρασιά, που αξίζει όχι μόνο να δοκιμάσουμε, αλλά και να «ξεχάσουμε» στα κελάρια μας. Ο Μέγας Οίνος, φέρ’ ειπείν, είναι αυτό ακριβώς που λέει το όνομά του, ένα θεσπέσιο χαρμάνι του Αγιωργίτικου με 20% Cabernet ορεινής Κορινθίας. Αξίζει να δοκιμάσετε κι άλλες εκδοχές της ποικιλίας στα πολλά και πολύ αξιόλογα οινοποιεία της Νεμέας. Στο Κτήμα Semeli, που διαθέτει ίσως ένα από τα πιο οργανωμένα επισκέψιμα τμήματα, θα απολαύσετε ένα έξοχο single vineyard Αγιωργίτικο, το Nemea Grande Reserve, έχοντας πανοραμική θέα στους αμπελώνες της Νεμέας έως και τη Ζήρεια.  

Κτήμα Semeli
Κούτσι, Νεμέα, τηλ. 27460-20360, semeliestate.gr. Καθημερινά εκτός Τρίτης 10.00-14.30 και Σαββατοκύριακο 11.00-15.30, με κράτηση στο 6985-161414 ή στο [email protected] Από 12 ευρώ/άτομο. 

Κτήμα Σκούρα
10ο χλμ. Άργους-Στέρνας, Μαλανδρένι Άργους, τηλ. 27510-23688, skouras.gr. Κατόπιν συνεννόησης, Δευτέρα με Παρασκευή 09.00-17.00 και Σάββατο 10.30-18.00. Από 9 ευρώ/άτομο.


ΛΙΑΤΙΚΟ κομψό και φίνο

Η Ελλάδα στο ποτήρι-3
Οινοποιείο Διαμαντάκης

Χάρη στην άφταστη φινέτσα της, αυτή η ερυθρή ποικιλία της Κρήτης μπορεί και μπαίνει άνετα στα χωράφια των λευκών κρασιών, σε ό,τι έχει να κάνει με το food pairing. Ένα φρέσκο Λιάτικο συνοδεύει ακόμα και ψάρι, ενώ και η θερμοκρασία σερβιρίσματός του είναι σχετικά χαμηλή, πέριξ των 8-13°C. Το Λιάτικο, είτε μόνο του είτε σε χαρμάνια, δίνει ερυθρά, λευκά και γλυκά κρασιά ΠΟΠ Δαφνές, Σητεία, Malvasia Σητεία και Malvasia Χάνδακας-Candia. Τα περισσότερα κρασιά από την κρητική ποικιλία είναι σχετικά ανοιχτόχρωμα και στη μύτη διακρίνονται ώριμα κόκκινα φρούτα και γλυκά μπαχαρικά. Το στόμα είναι γεμάτο, έχει άφθονη αλκοόλη και βουτυρένιες τανίνες. Τα γλυκά κρασιά από λιαστά σταφύλια Λιάτικου είναι συνήθως ενισχυμένα, δηλαδή τύπου Port, και σε γενικές γραμμές θεωρούνται η καλύτερη έκφραση της ποικιλίας, αν τα συγκρίνουμε με τα ξηρά. Λιάτικο έξοχης ποιότητας είναι ο φρουτώδης Κομψός, ένα ξηρό ερυθρό, όνομα και πράγμα, από τους Αμπελώνες Καραβιτάκη, όπως και το Πετάλι, το ευγενικό ερυθρό με τις μεταξένιες τανίνες που παράγουν στο Oινοποιείο Διαμαντάκη. Στο Κτήμα Δουλουφάκη θα το δοκιμάσετε σε τρεις εκδοχές, εκ των οποίων ο Δάφνιος είναι μια υποδειγματική ξηρή οινοποίηση. Πολύ ενδιαφέρον έχει το Helios, ένα μπαχαρένιο γλυκό κρασί, και το Amphora, ένας φυσικός οίνος από Λιάτικο οινοποιημένος σε πήλινο αμφορέα. 

Αμπελώνες Καραβιτάκη
Ποντικιανά Πλατανιά, Χανιά, τηλ. 28240-23381, karavitakiswines.com. Καθημερινά εκτός Κυριακής, 10.00-18.30 από Μάιο έως Οκτώβριο, και τον υπόλοιπο χρόνο κατόπιν τηλεφωνικού ραντεβού. Από 9 ευρώ/άτομο. 

Κτήμα Δουλουφάκη
Δαφνές, Ηράκλειο, τηλ. 2810-792017, douloufakis.wine. Δευτέρα-Παρασκευή 10.00-15.30, κατόπιν ραντεβού. Από 8 ευρώ/άτομο. 

Οινοποιείο Διαμαντάκης
Κάτω Ασίτες, Ηράκλειο, τηλ. 2810-861137, diamantakiswines.gr. Δευτέρα-Παρασκευή 09.30-16.30, με τηλεφωνική επικοινωνία. Από 
7 ευρώ/άτομο.


ΒΡΑΔΥΑΝΟ ένας σπάνιος θησαυρός

Μια σούπερ σπάνια ερυθρή ποικιλία της Εύβοιας που οινοποιείται από ελάχιστους παραγωγούς, αλλά με πολύ αξιόλογα αποτελέσματα. Αν βρεθείτε στο Οινοποιείο Βρυνιώτη στη βόρεια Εύβοια, θα δοκιμάσετε, αν όχι τη μοναδική, μία από τις ελάχιστες μονοποικιλιακές εκδοχές, για να πάρετε μια ιδέα για τη δυναμική της ποικιλίας. Το χρώμα του κρασιού είναι βαθύ ρουμπινί και έχει σύνθετα αρώματα κερασιού, βύσσινου, ινδοκάρυδου, αμυγδάλου και μπαχαρικών. Το στόμα του έχει ωραία δομή, με τανίνες καλά ενσωματωμένες, υψηλό αλκοόλ και μακριά επίγευση, που το κάνουν ιδανικό παρτενέρ σε πιάτα με κυνήγια και πικάντικα κίτρινα τυριά. Στο κτήμα Βρυνιώτη θα σας διηγηθούν την ιστορία της ξεχασμένης ποικιλίας της βόρειας Εύβοιας, που σχεδόν εξαφανίστηκε με τη φυλλοξήρα το 1950, και μισό αιώνα μετά αναβίωσε από τον οινοποιό Κώστα Βρυνιώτη, που διέσωσε κάποια παλαιά κλήματα. Δύο πολύ επιτυχημένα χαρμάνια του Βραδυανού με Merlot παράγουν στο Οινοποιείο Γκίκας στα Σπάτα και στο Κτήμα Αβαντίς στη Χαλκίδα.  

Οινοποιείο Βρυνιώτη
Γιάλτρα Αιδηψού, Εύβοια, τηλ. 22260-32429, vriniotiswinery.gr. Απρίλιος-Νοέμβριος καθημερινά 10.00-18.00 και τον υπόλοιπο χρόνο κατόπιν συνεννόησης. Λειτουργεί και wine bar 18.00-23.00. Ξενάγηση δωρεάν, wine tasting από 6 ευρώ/άτομο.

Οινοποιείο Γκίκας
Λεωφ. Κιάφας, Σπάτα, τηλ. 210-6634595, gikaswinery.gr. Δευτέρα-Παρασκευή 09.00-17.00, Σαββατοκύριακα με ραντεβού. Από 15 ευρώ/άτομο.

Κτήμα Αβαντίς
Μύτικας, Χαλκίδα, Εύβοια, τηλ. 22210-55350, avantisestate.gr. Καθημερινά 11.00-17.00 κατόπιν ραντεβού. Από 7 ευρώ/άτομο.


ΑΥΓΟΥΣΤΙΑΤΗΣ για τους ψαγμένους

Ο Αυγουστιάτης είναι μία ακόμα εξαιρετικά σπάνια ερυθρή ποικιλία, που καλλιεργείται σε μικρές εκτάσεις στη δυτική Πελοπόννησο και τα τελευταία χρόνια, πιο περιορισμένα, και σε κάποια νησιά. Η ποικιλία με το καλοκαιρινό όνομα δίνει ποιοτικά κρασιά με δυνατότητα παλαίωσης πέριξ της πενταετίας. Έχει συνήθως βαθύ, ζωηρό, σκούρο κόκκινο χρώμα και έντονα αρώματα ώριμων κόκκινων φρούτων και μεσογειακών βοτάνων. Τα κρασιά από Αυγουστιάτη ωριμάζουν συχνά σε βαρέλι, ενώ έχουν στρογγυλό στόμα με βελούδινη υφή, μέτριο σώμα, λεπτόκοκκες τανίνες και μέτρια προς υψηλή αλκοόλη. Εξαιρετικά δυσεύρετες οι μονοποικιλιακές εκδοχές του Αυγουστιάτη, είναι αληθινοί θησαυροί για τους connoisseurs. Στο Κτήμα Γράμψα στη Ζάκυνθο και στο πανέμορφο κτήμα του Κτήματος Μερκούρη πλάι στη θάλασσα στο Κορακοχώρι λίγο έξω από τον Πύργο, σε δύο οινοποιεία που τα χωρίζει το Ιόνιο, θα δοκιμάσουμε δύο Αυγουστιάτες τόσο όμοιους και τόσο διαφορετικούς.

Κτήμα Μερκούρη
Κορακοχώρι Ηλείας, τηλ. 26210-41601, mercouri.gr. Κατόπιν συνεννόησης, Δευτέρα-Σάββατο 09.00-14.30. Από 3 ευρώ/άτομο.

Κτήμα Γράμψα
Λαγώποδο, Ζάκυνθος, τηλ. 26950-92286, ktimagrampsa.gr. Κατόπιν συνεννόησης, καθημερινά 10.00-17.30. Από 5 ευρώ/άτομο.


ΛΗΜΝΙΟ ή αλλιώς Καλαμπάκι

Η Ελλάδα στο ποτήρι-4
ΕΑΣ Λήμνου © Νίκος Καρανικόλας

Προτού το Μοσχάτο Αλεξανδρείας καταφτάσει στη Λήμνο και κυριεύσει τα αμπελοτόπια της, το ερυθρό Λημνιό, του οποίου η τοπική ονομασία είναι Καλαμπάκι, μονοπωλούσε την οινική αγορά του νησιού. Παρ’ όλα αυτά, το Λημνιό, εκτός από τη Λήμνο, που του έδωσε και το όνομά της, καλλιεργείται ευρέως και στη Μαρώνεια της Θράκης και αλλού, κυρίως στη βόρεια Ελλάδα. Είναι ΠΟΠ στη Λήμνο και στις Πλαγιές Μελίτωνα, και πολύ σημαντικό είναι πως το σταφύλι αυτό συναντάται συχνά στην αρχαία ελληνική γραμματεία, με αναφορές από τον Όμηρο, τον Ησίοδο κ.ά. Τα κρασιά από Λημνιό έχουν χρώμα μέτριου βάθους και κομψά αρώματα μύτης και στόματος με φρέσκα βότανα και φρούτα του δάσους. Στο στόμα έχουν μέτρια οξύτητα, μεταξένιες, διακριτικές τανίνες, καθαρή γεύση, εύρος και σχετικά υψηλή αλκοόλη. Τα μονοποικιλιακά κρασιά από Λημνιό έχουν συνήθως πολύ ελαφρύ στιλ, ενώ κατά κύριο λόγο δεν ωριμάζουν σε βαρέλι. Εντούτοις, η ποικιλία χρησιμοποιείται συχνά σε χαρμάνια με διεθνείς ερυθρές ποικιλίες, που ωριμάζουν συνήθως σε βαρέλι για να αποκτήσουν χαρακτήρα και λεπτότητα. Παλαιώνουν, αλλά είναι πολύ ευχάριστα και όταν πίνονται φρέσκα. Οι λάτρεις του ροζέ θα το βρουν και σε συνοινοποίηση με το λευκό Μοσχάτο Αλεξανδρείας. Με τις ομοιότητες και τις διαφορές του, το Λημνιό οινοποιείται σε όλα τα οινοποιεία της Λήμνου που ακολουθούν.

ΕΑΣ Λήμνου
Περιοχή Αγ. Νικολάου, Μύρινα, Λήμνος, τηλ. 22540-22296, limnoswines.gr. Την καλοκαιρινή περίοδο, καθημερινά 07.30-15.30, και κατόπιν συνεννόησης όποτε υπάρχει ενδιαφέρον. Χωρίς χρέωση.

Κτήμα Χατζηγεωργίου
Καρπάσι, Λήμνος, τηλ. 22540-31082, chatzigeorgioulimnos.gr. Καθημερινά 09.00-16.00 εκτός Κυριακής και τις υπόλοιπες ώρες κατόπιν συνεννόησης. Επίσκεψη δωρεάν. 

Οινοποιείο Γκαράλη
Άγιος Δημήτριος, Λήμνος, τηλ. 22540-61884, oinopoieio-garalis.gr. Επισκέψιμο χωρίς χρέωση, κατόπιν τηλεφωνικής επικοινωνίας.

Limnos Organic Wines
Κάσπακας, Λήμνος, τηλ. 22540-22270, limnosorganicwines.gr. Καθημερινά 09.00-14.00, Σαββατοκύριακα κατόπιν επικοινωνίας. Χωρίς χρέωση.


ΒΛΑΧΙΚΟ στα άγρια βουνά 

Η Ελλάδα στο ποτήρι-5
Kατώγι Αβέρωφ © ΓΙΩΡΓΟΣ ΤΣΑΦΟΣ

Φυτρώνει στα ψηλά βουνά των Ιωαννίνων και είναι μια παλιά, ερυθρή ποικιλία με μεγάλο δυναμικό, που δίνει απολαυστικά κρασιά με χαρακτηρισμό ΠΓΕ Ιωάννινα. Χαμηλές θερμοκρασίες, περιορισμένες ώρες ηλιοφάνειας και τακτικές βροχοπτώσεις, είναι οι συνθήκες στις οποίες μεγαλώνουν αυτά τα αμπέλια. Δίνουν κρασιά με πολύ καθαρά αρώματα κόκκινων φρούτων του δάσους, με φωτεινό, διάφανο ρουμπινί χρώμα, έχουν διακριτικές και πολύ φίνες τανίνες, υψηλή οξύτητα, χαρακτηριστική των ορεινών οίνων, και γεμάτη, βελούδινη γεύση. Είναι εξαιρετικά σπάνιες οι μονοποικιλιακές εκδοχές, ενώ από χαρμάνι του με τη λευκή τοπική ποικιλία Ντεμπίνα έφτιαχναν οι παλιοί αμπελουργοί της περιοχής το παραδοσιακό, ημιαφρώδες κρασί της Ζίτσας. Μια εκδοχή του, κάπως πιο σύγχρονη αλλά με ρουστίκ χαρακτήρα, είναι το Παλιοκαιρίσιο, μια θαυμάσια αναβίωση του παλιού γιαννιώτικου κρασιού, χαρμάνι με την ντόπια λευκή ποικιλία Ντεμπίνα, από το οινοποιείο Γκλίναβος. Το ίδιο οινοποιείο βγάζει κι άλλον έναν ημιαφρώδη οίνο, πιο ντελικάτο και φίνο, τη ροζέ Κυρά Φροσύνη. Ένα αξεπέραστο μονοποικιλιακό Βλάχικο, το Rossiu di Munte –που σημαίνει «κόκκινο του βουνού» στην τοπική βλάχικη διάλεκτο– φτιάχνουν στο κτήμα Κατώγι Αβέρωφ, από σταφύλι από ορεινούς αμπελώνες, που ωριμάζει σε δρύινα γαλλικά βαρέλια 300 λίτρων. Πρόκειται μάλλον για τη μοναδική ερυθρή μονοποικιλιακή εκδοχή της ποικιλίας, ένα κρασί περιορισμένης παραγωγής με όλη τη δροσιά του βουνού, με ευχάριστη οξύτητα, μαλακές τανίνες και αρωματικές νότες πιπεριών. Θα το δοκιμάσετε στο οινοποιείο του Κατώγι Αβέρωφ, αφού πρώτα παρακολουθήσετε μια μοναδική εμπειρία οινοτουρισμού, που συνδυάζει την τέχνη και τη φιλοξενία, σε μια διαδρομή που διασχίζει κελάρια και δεξαμενές.

Κατώγι Αβέρωφ
Μέτσοβο, τηλ. 26560-31490, katogiaveroff.gr. Καθημερινά 10.00-16.00, με κράτηση. Από 9 ευρω/άτομο.

Κτήμα Γκλίναβος
Μοναστήρι, Ζίτσα, τηλ. 26580-22212, glinavos.gr. Καθημερινά 10.00-14.00, Σαββατοκύριακα κατόπιν τηλεφωνικής συνεννόησης. Aπό 3 ευρώ/άτομο.

Μέτρα κατά της Covid-19 

Στα επισκέψιμα οινοποιεία τηρούνται όλα τα υγειονομικά μέτρα προστασίας για την Covid-19, ανάλογα με τις ενημερώσεις από την κυβέρνηση. Κατά τη διάρκεια της ξενάγησης είναι απαραίτητη η χρήση μάσκας. Στους εσωτερικούς χώρους γίνονται γευσιγνωσίες μόνο για τους εμβολιασμένους ή όσους έχουν κάνει πρόσφατα τεστ, ενώ σε κάθε άλλη περίπτωση χρησιμοποιούνται οι εξωτερικοί χώροι. Απαιτείται πιστοποιητικό εμβολιασμού ή rapid test 72 ωρών.

*Σε οινοποιεία που λειτουργούν σε καλοκαιρινούς προορισμούς τα ωράρια επισκεψιμότητας αναδιαμορφώνονται τη χειμερινή σεζόν και προτείνουμε να προηγηθεί απαραιτήτως τηλεφώνημα πριν από την επίσκεψη.