ΤΑΞΙΔΙΑ

Νίσυρος: Δέος μέσα και πάνω από την καλντέρα

nisyros-deos-mesa-kai-pano-apo-tin-kalntera-2036787

Ο καλύτερος τρόπος για να γνωρίσεις ένα μέρος, όταν έχεις λίγο χρόνο στη διάθεσή σου, είναι να σε πάρει από το χέρι ένας άνθρωπος που το αγαπά πολύ και να σε οδηγήσει απευθείας στα σημεία όπου η φύση, ο χρόνος, η ιστορία και οι άνθρωποι έχουν συναντηθεί μοναδικά. Στην τριήμερη επίσκεψή μου στη Νίσυρο, για το, διεθνές, εκπαιδευτικό πρόγραμμα του Μεσογειακού Ινστιτούτου Κινηματογράφου, εστιασμένο στην ανάπτυξη και συγγραφή σεναρίου, συνάντησα την αδελφή του διευθυντή Γιώργου Καλογερόπουλου, Ελένη, που πάει κάθε χρόνο στο νησί από τη δεκαετία του ’80. Ο απογευματινός μας περίπατος ξεκίνησε λίγο μετά τις 7 με προορισμό το ηφαίστειο. Τοπίο απόκοσμο, δυνατός άνεμος, μυρωδιά θειαφιού – διαπερνά ακόμη τα ρουθούνια μου όταν κοιτάω τις φωτογραφίες. Στον κρατήρα, η γη μεγαλειώδης, μυστηριακή, απειλητική. Το τέλος ή μήπως η αρχή του κόσμου;

Η έλξη του ηφαιστείου της Νισύρου έχει αποτυπωθεί τόσο στη μικρού μήκους ταινία του Αρη Φατούρου «Ηφαίστειο» (2003) όσο και στη μεγάλου μήκους «Ο Αρσιβαρίστας και ο Αγγελος» (2008) της Ελένης Αλεξανδράκη (σκηνοθέτιδος που έχει ταυτιστεί με το νησί). Οσο όμως κι αν η εικόνα, και στις δύο ταινίες, είναι ατμοσφαιρική και αποκαλυπτική, τίποτα δεν υποκαθιστά τη σωματική επαφή με το μέρος. Τις αισθήσεις που ενεργοποιούνται, την ομορφιά, τον γεωλογικό χρόνο του τοπίου. Απομακρυνόμαστε ύστερα από ώρα. Η Ελένη Καλογεροπούλου αρνείται κατηγορηματικά να επιστρέψουμε στο Μανδράκι (το λιμάνι-πρωτεύουσα) αν δεν ανέβουμε στα Νικιά, τον παραδοσιακό οικισμό που είναι κτισμένος σε ύψος 390 μ. από το ηφαίστειο, αν δεν μας δείξει τη θέα που κόβει την ανάσα από σημεία κρυφά. Λίγο πιο κάτω (σε υψόμετρο 330 μ.), ένας άλλος οικισμός, εγκαταλελειμμένος, σε μεγάλο βαθμό, ο Εμπορειός. Στην πλατεία, το Μπαλκόνι του Εμπορειού· ένα μικρό εστιατόριο, μια ταράτσα σε χαμηλή πτήση πάνω από την καλντέρα, τέσσερα-πέντε τραπέζια όλα κι όλα…

Εβδομάδες αργότερα, στην Αθήνα, εικόνες, μυρωδιές και γεύσεις επιστρέφουν. Ξανά και ξανά.