ΤΑΞΙΔΙΑ

Αρχιτεκτονικά ορόσημα του 2016

11--4
21--2
31--2

Τα μεγάλα αρχιτεκτονήματα που δίνουν ύφος στο 2016 και που αφήνουν ένα ίχνος εποχής για το μέλλον ακολουθούν και φέτος την κατεύθυνση των τελευταίων ετών. Υπάρχει, με αυξομειώσεις, το ρεύμα ανέγερσης πύργων στην Ασία, από το Ντουμπάι ώς τη Σεούλ, κυρίως από αρχιτεκτονικά γραφεία της Δύσης. Και παράλληλα, υπάρχει το πιο συγκρατημένο, αλλά υπαρκτό, κύμα ανέγερσης πύργων κατοικιών ή νέων πολιτιστικών ορόσημων στις χώρες της Δύσης.

Χάρη στη δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, η Αθήνα συγκαταλέγεται ανάμεσα στις πόλεις που θα μας εκπλήξουν αρχιτεκτονικά αυτή τη χρονιά. Το όνομα του Ρέντσο Πιάνο έχει προκαλέσει τη διεθνή περιέργεια, που την ενέτεινε η πληροφορία ότι η Αθήνα αποκτά νέα Οπερα και νέα Εθνική Βιβλιοθήκη, δύο τυπολογίες κτιρίων, ιδίως η πρώτη, που προκαλεί τεράστιο ενδιαφέρον, ανταγωνισμό και ανακατατάξεις στην ιεραρχία της αγοράς πολιτισμού.

Η Οπερα του Οσλο, για παράδειγμα, που εκτίναξε προ ετών (2008) την πόλη στη συζήτηση για τα νέα λυρικά θέατρα, είναι έργο του νορβηγικού γραφείου Snohetta (που το 2002 είχε υπογράψει τη νέα Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας). Τώρα, το ίδιο νορβηγικό γραφείο υπογράφει την επέκταση του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης του Σαν Φρανσίσκο, που θα εγκαινιαστεί φέτος. Θα κολλήσει στο υπάρχον κτίριο του Μάριο Μπότα και θα προκαλέσει και πάλι συζήτηση για την πολιτιστική δυναμική της Καλιφόρνιας.

Η νέα πτέρυγα της Tate Modern στο Λονδίνο, έργο των Ελβετών Herzog & Meuron, θα παραδοθεί φέτος με καθυστέρηση (καθώς προβλεπόταν ως ένα από τα έργα για τους Ολυμπιακούς του 2012), και η αρχιτεκτονική της, στην εκδοχή των ζιγκουράτ, που αναφύεται ως λογική τα τελευταία 30 χρόνια, έρχεται να λειτουργήσει ως προέκταση των συλλογών και των εκθεμάτων της Tate. Στο Λονδίνο, το οικιστικό μπουμ των τελευταίων δεκαετιών έχει μεταβάλει το skyline σε πολλά σημεία, και η αλλαγή αυτή είναι ιδιαιτέρως ορατή από τις όχθες του Τάμεση. Ηδη, από τη δεκαετία του ‘80 υπάρχει ζωηρή αντιπαράθεση γι’ αυτό το θέμα. Πυκνώνουν, ωστόσο, οι πύργοι κατοικιών, καθώς η ζήτηση για διαμερίσματα υψηλών προδιαγραφών παραμένει υψηλή από αγοραστές εκτός Ηνωμένου Βασιλείου. Αναμένεται η παράδοση του Canaletto, του πύργου με τους 31 ορόφους που σχεδίασε ο Ολλανδός Ben van Berkel του UNStudio. Με θέα τον Τάμεση, ο πύργος Canaletto βρίσκεται εκεί όπου συναντώνται τέσσερις περιοχές του Λονδίνου: το Ισλινγκτον, το Σίτι, το Κλέρκενγουελ και το Σόρντιτς.

Εκτός Ευρώπης, συνεχίζεται ο ανταγωνισμός ύψους ανάμεσα στις τέσσερις ανταγωνίστριες περιοχές: Αραβικός Κόλπος, Ινδική Χερσόνησος, Κίνα και Νότιος Κορέα. Και σε άλλες χώρες της Ασίας υπάρχει ζήτηση για υψηλών προδιαγραφών κτίρια νέας τεχνολογίας, αλλά στα Εμιράτα, στην Ινδία και στην Απω Ανατολή υπάρχουν οι μεγάλοι πυρήνες συγκέντρωσης πλούτου. Οι πυρήνες αυτοί, που δρουν με υπερεθνική λογική, τροφοδοτούνται από τις διευρυνόμενες μεσαίες τάξεις. Η ανερχόμενη υβριδική μεσαία τάξη της Ασίας, με όλη την πολυσυλλεκτική της διαφοροποίηση, είναι παράλληλα και μία διέξοδος ευφορίας για πολλά αρχιτεκτονικά γραφεία της Δύσης. Στη Σεούλ, ο εντυπωσιακός Lotte World Tower, που θα είναι το υψηλότερο κτίριο στη Νότιο Κορέα, σχεδιάστηκε από τους Kohn Pedersen Fox του Σικάγο. Και στο Μουμπάι (την παλιά Βομβάη), στην Ινδία, το World One Tower, που υψώνεται σε 117 ορόφους, είναι έργο του αρχιτεκτονικού γραφείου Pei Cobb Freed & Partners της Νέας Υόρκης. Ορισμένα από τα διαμερίσματα έχει σχεδιάσει ο Τζόρτζο Αρμάνι. Αυτή η νέα πραγματικότητα ορίζει και το μέλλον πολλών συνεργειών ανάμεσα στη Δύση και στην Ανατολή σε ένα νέο, πλέον, τοπίο που εξασφαλίζει τη βιωσιμότητά του χάρη σε μια σειρά από παράγοντες: νέα τεχνολογία, δημιουργία νέων πυρήνων πλούτου εκτός Δύσης και ζήτηση για υψηλών προδιαγραφών κατοικία.

Στην Κίνα, η Σαγκάη τείνει να εκπροσωπεί αυτό το τοπίο, αλλά ακολουθούν δέκα τουλάχιστον πόλεις στη χώρα με μεγάλη συγκέντρωση πλούτου. Το 2016 θα δει πολλά εγκαίνια κτιρίων.