ΠΟΛΗ

Τα γλυπτά έλαμψαν ξανά στα Προπύλαια

05s1agalmat
05s13panep1
05s13agalmat

Μια ανθολογία της ελληνικής γλυπτικής στην ακμή του 19ου αιώνα είναι ο περιβάλλων χώρος του Πανεπιστημίου Αθηνών και της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Τα αγάλματα, οι στήλες, οι προτομές και τα σιντριβάνια, όλα από μάρμαρο, αποτελούν μέρος, συμπληρώνουν και δικαιώνουν τον αρχικό σχεδιασμό της αθηναϊκής τριλογίας. Η μέχρι πρότινος θλιβερή εμφάνισή τους, με βάρβαρες φθορές, συνθήματα και βανδαλισμούς, με αποτμήσεις μαρμάρινων άκρων και μπογιές στα αιωνόβια και σμιλεμένα μάρμαρα, ανήκει στο παρελθόν.

Πρόσφατα ολοκληρώθηκε το πρόγραμμα αποκατάστασης όλων των γλυπτών μπροστά στο Πανεπιστήμιο και τη Βιβλιοθήκη, μέρος του εγχειρήματος της Alpha Bank για την αισθητική ανασυγκρότηση του κέντρου των Αθηνών. Το πρόγραμμα αυτό, που εξελίσσεται με τη συνεργασία της Διευθύνσεως Συντηρήσεως Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων του υπ. Πολιτισμού και Αθλητισμού, έχει γενικό (και ενδεικτικό) τίτλο «Οι φθορές που πληγώνουν». Είχε αρχίσει το 2013 με την αποκατάσταση των γλυπτών στην επιφάνεια της πλατείας Συντάγματος καθώς και του έφιππου ανδριάντα του Κολοκοτρώνη στην οδό Σταδίου. Τα αποτελέσματα υπήρξαν θεαματικά και είχαν αποσπάσει ενθουσιώδη σχόλια. Αντιστοίχως, η αποκάλυψη των γλυπτών στην οδό Πανεπιστημίου δημιουργεί μια εντελώς άλλη αίσθηση του χώρου, παρά το γεγονός ότι το κτίριο της Βιβλιοθήκης, κυρίως, απαιτεί ριζική αποκατάσταση και η πρόσοψη του Πανεπιστημίου καλύπτεται συχνά από πανό. Η ουσία, όμως, είναι ότι τα κορυφαία αυτά γλυπτά, που ανήκουν στην εθνική κληρονομιά, όχι μόνο ως φορείς μνήμης αλλά και ως πομποί αρμονίας και καλαισθησίας, έχουν αποδοθεί στην κοινωνία στην καλύτερη δυνατή κατάσταση. Η αποκατάσταση ήταν πλήρης και περιέλαβε όλες τις απώλειες και τις φθορές τόσο στον γλυπτικό κορμό όσο και στη βάση.

Συνολικά, η Alpha Bank προχώρησε στην αποκατάσταση εννέα αγαλμάτων, στηλών και προτομών και δύο σιντριβανιών. Τα δύο σιντριβάνια, που πλαισιώνουν την όψη του Πανεπιστημίου και με την εκατέρωθεν τοποθέτησή τους οργανώνουν την οπτική φυγή προς το κεντρικό κτίριο, πρέπει να γεμίσουν νερό και να ακολουθήσουν την αγαθή τύχη του σιντριβανιού στην πλατεία Συντάγματος. Ο Δήμος Αθηναίων μπορεί να μεριμνήσει.

Στην Εθνική Βιβλιοθήκη σωστικές παρεμβάσεις έγιναν στον ανδριάντα του Παναγή Βαλλιάνου (έργο του κορυφαίου γλύπτη Γεωργίου Μπονάνου, 1900) και στην (ευρισκόμενη στον πίσω κήπο) προτομή του Διονυσίου Κόκκινου (διευθυντή Εθνικής Βιβλιοθήκης, 1935-54). Ολα τα υπόλοιπα γλυπτά ανήκουν στο Πανεπιστήμιο και είναι όλα συνδεδεμένα με τη φυσιογνωμία της πόλης: Ρήγας Φεραίος (του Ιωάννη Κόσσου, 1871), Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ (Γεώργιος Φυτάλης, 1872), Αδαμάντιος Κοραής (Ιωάννης Κόσσος, 1874), Γουλιέλμος Γλάδστων (Γεώργιος Βιτάλης, 1886), Μνημείο Πεσόντων Φοιτητών στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 (Γεώργιος Παπαγιάννης, 1901), Μνημείο Πεσόντων Φοιτητών στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (Γεώργιος Παπαγιάννης, 1919), Ιωάννης Καποδίστριας (Γεώργιος Μπονάνος, 1931).