ΠΟΛΗ

Η Ομόνοια, θερμοκοιτίδα ιδεών και λύσεων

i-omonoia-thermokoitida-ideon-kai-lyseon-2101960

Η πρώτη μεγάλη ανθρωπολογική έρευνα του Μασιμιλιάνο Μολόνα ήταν το γκρίζο Σέφιλντ στο μεταίχμιο του μεταθατσερισμού και της μετάλλαξης των Εργατικών σε New Labour. Ακολούθησε η Βραζιλία και η μεγαλύτερη βιομηχανία χάλυβα στη Λατινική Αμερική, την περίοδο που η χώρα άρχισε να μετρά ως αναδυόμενη παγκόσμια δύναμη.

Και τώρα ήρθε η σειρά της Αθήνας: η οικονομική κρίση και το διαρκώς μεταβαλλόμενο κοινωνικοπολιτικό περιβάλλον κάνουν την ελληνική πρωτεύουσα μια πρώτης τάξεως θερμοκοιτίδα ιδεών, ρευμάτων και λύσεων. Ο Ιταλός που διδάσκει Ανθρωπολογία στο Πανεπιστήμιο Γκόλντσμιθ, αλλά γνωρίζει πώς να συνδέει την επιστημονική επιτόπια έρευνα με την τέχνη, αναλαμβάνει διευθυντής προγράμματος της Μπιενάλε της Αθήνας, η οποία εγκαινιάζεται επισήμως στις 18 Νοεμβρίου με ένα διεθνές συνέδριο, αλλά και μια έκθεση που θα φιλοξενηθεί στους χώρους του ιστορικού ξενοδοχείου Μπάγκειον. Αλλωστε, ο τίτλος της διοργάνωσης, που την προσδιορίζει συμβολικά αλλά και γεωγραφικά, είναι «Ομόνοια».

Διετής διάρκεια

Τον συναντήσαμε στα γραφεία της Μπιενάλε στην οδό Μετσόβου, όπου καταστρώνονται τα πρώτα σχέδια που αφορούν το εναρκτήριο λάκτισμα της έκθεσης. Σε αντίθεση με το παρελθόν, η διάρκειά της δεν θα περιοριστεί σε μερικούς μήνες, αλλά θα απλωθεί σε ολόκληρη τη διετία μέχρι την επόμενη διοργάνωση, δηλαδή το 2017. Εχοντας αυτήν τη χρονιά ως ορόσημο, πρέπει να θυμόμαστε πως τότε θα ανοίξει και η Documenta στο Κάσελ και στην Αθήνα, σε μια συνεργασία που βγάζει τη γερμανική έκθεση «Εκτός των τειχών».

Τι νέο κομίζει ο Μολόνα; Σε μια εποχή όπου η τέχνη αρχίζει και απομακρύνεται από την εμπορευματοποίηση –όχι ως χρηματιστηριακή αξία αλλά ως ήθος και πρακτική των καλλιτεχνών– ο συμπαθής Ιταλός θα γίνει για λίγο Αθηναίος, έτσι ώστε να αφουγκραστεί με την ευαισθησία του τι συμβαίνει σε αυτήν τη δοκιμαζόμενη πόλη. Ανάμεσα στα θέματα που θα προβάλει ως διευθυντής προγράμματος, μαζί με τον Poka Yio και την Ξένια Καλπακτσόγλου, θα είναι τα νέα κοινωνικά ζητούμενα, οι συνέργειες και η εναλλακτική οικονομία. Μας εξήγησε ότι στην έκθεση θα συμπεριληφθούν έργα που είναι καινούργια και αποτελούν αναθέσεις σε καλλιτέχνες που δαπάνησαν κόπο και χρόνο πάνω σε αυτό το σκεπτικό. Συνεπώς δεν θα πρέπει να περιμένουμε (μόνο) μια κλασική λίστα με ονόματα εικαστικών, αλλά μια σκυταλοδρομία με καλλιτέχνες, εκθέσεις, δράσεις και κτίρια, στα οποία θα αναπτυχθεί ένα νέο αφήγημα.

Και ποιο είναι αυτό; «Μα δεν ξέρουμε ακόμα το περιεχόμενό του. Γράφεται αυτήν τη στιγμή, και έτσι η Αθήνα γίνεται όντως μια από τις πιο ενδιαφέρουσες πόλεις στον κόσμο…».