ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Χρόνιο έγκλημα με δηλητήριο


Χρόνιο έγκλημα με δηλητήριο

chronio-egklima-me-dilitirio0

Ανεξέλεγκτη χρήση παράνομων δολωμάτων,
δεκάδες περιστατικά εξόντωσης ζώων ετησίως
Του ΘΑΝΑΣΗ ΤΣΙΓΓΑΝΑ

Χρόνιο περιβαλλοντικό έγκλημα με τεράστιες παράπλευρες
επιπτώσεις και στην ελληνική οικονομία θεωρούν πλέον οι
περιβαλλοντικές οργανώσεις της χώρας τη χρήση παράνομων δολωμάτων,
η οποία παρουσιάζει το τελευταίο διάστημα έξαρση σε όλη την
ηπειρωτική χώρα.

Η πρόσφατη μαζική θανάτωση αλεπούδων στον νομό Φθιώτιδας, ο
αφανισμός των σπάνιων χρυσαετών στα Στενά του Νέστου και ο
αποδεκατισμός της μεγαλύτερης αποικίας όρνιων στην ίδια περιοχή
είναι τα σοβαρότερα περιστατικά που εξέθεσαν διεθνώς τη χώρα και
τείνουν να ακυρώσουν προσπάθειες δύο δεκαετιών για την προστασία
απειλούμενων ειδών από οργανώσεις, ευρωπαϊκά προγράμματα και φορείς
της πολιτείας. «Αυτή η οπισθοδρόμηση για τη φύση», όπως επισημαίνει
μιλώντας στην «Κ» ο βιολόγος του «Αρκτούρου» Λ. Γεωργιάδης,
«σημαίνει και οπισθοδρόμηση για την οικοτουριστική ανάπτυξη μιας
περιοχής που μπορεί να λειτουργήσει ως αντιστάθμισμα στην έλλειψη
απασχόλησης που προκαλεί η οικονομική κρίση στη χώρα».

Η Ελλάδα έχει απαγορεύσει από το 1993 τη χρήση δηλητηριασμένων
δολωμάτων, αλλά δεκάδες περιστατικά κάθε χρόνο αποδεικνύουν ότι σε
πολλές περιοχές της χώρας είναι η πιο συνηθισμένη πρακτική
εξόντωσης επιβλαβών ειδών, εκδίκησης και αντεκδίκησης μεταξύ
κτηνοτρόφων και κυνηγών ή πολιτών κατά αδέσποτων.

Οριακή κατάσταση

Η ανεξέλεγκτη χρήση τους πριν από το 1993 οδήγησε σε οριακή
κατάσταση τον πληθυσμό του όρνιου (δεν ξεπερνάει πια τα 20 ζευγάρια
σε Θράκη, Στενά Νέστου, Δ. Ελλάδα) και του ασπροπάρη που είναι
παγκοσμίως απειλούμενο είδος και κρισίμως κινδυνεύον στην Ελλάδα,
καθώς και σε ολική εξαφάνιση τον γυπαετό. Μεταξύ 1950 – 1980 οι
μαζικές δηλητηριάσεις στο Ζαγόρι εξαφάνισαν τη διεθνώς γνωστή
αποικία του Βίκου. Η εξόντωση 30 όρνιων στα Μετέωρα από
δηλητηριασμένη αγελάδα το 1970, αποικίας όρνιων στην Τσαρίτσανη
Λάρισας, 21 όρνιων στο Καϊμακτσαλάν (Βόρας) το 2007 συμπληρώνει τις
συνέπειες της χρήσης όσον αφορά απειλούμενα είδη. Οσο για τα μη
απειλούμενα, μόνο σε μια 20ετία μετά το 1970, 52.000 αλεπούδες
έπεσαν νεκρές από δολώματα.

Οι βασικότερες αιτίες χρήσης σύμφωνα με τον βιολόγο της
«Καλλιστώς» Γ. Ηλιόπουλο είναι η εξόντωση επιβλαβών ειδών (λύκος,
αλεπού, αρκούδα κ.λπ.) από τους κτηνοτρόφους, αγροτοκτηνοτρόφους,
κυνηγούς (αλεπούδων και λύκων τους οποίους θεωρούν ως αιτία μείωσης
του λαγού και άλλων θηραμάτων), αλλά και εκδίκησης για την απωλεια
των κυνηγόσκυλών τους από τσομπανόσκυλα και άγρια ζώα. Παρότι δεν
έχει ποτέ υπολογιστεί πόσο ο λύκος και η αλεπού μειώνουν τους
πληθυσμούς των λαγών σε περιοχές, πολλοί κυνηγοί τα θεωρούν υπαίτια
συμπληρώνει ο ίδιος.

Η διαδεδομένη πρακτική των δηλητηριασμένων δολωμάτων έχει
συνέπειες σε πολλά επίπεδα στην πανίδα, καθώς ο στόχος μπορεί να
είναι ένας αλλά τα θύματα πολλά και αλυσιδωτά. Η περιβαλλοντική
οργάνωση «Καλλιστώ» έχει καταγράψει την περίπτωση ενός κτηνοτρόφου
στα Γρεβενά που μέσα σε μια μέρα έχασε και τα 22 του σκυλιά από
δηλητηριασμένα δολώματα. Η χρήση κοντεύει σήμερα να τινάξει στον
αέρα το πολυετές πρόγραμμα επιστροφής του ελληνικού ποιμενικού
σκύλου, καθώς χάνεται ετησίως μεγάλος τους αριθμός.

Η ουσία που χρησιμοποιούν οι περισσότεροι χρήστες
δηλητηριασμένων δολωμάτων είναι τα φυτοφάρμακα, ενώ τελευταία έχει
διαπιστωθεί ότι κυκλοφορεί ευρέως και παράνομα ειδικό δόλωμα με
δηλητήριο.

Επιτακτική ανάγκη

Εξι περιβαλλοντικές οργανώσεις της χώρας επισημαίνουν ότι «στην
παρούσα οικονομική κρίση είναι επιτακτική ανάγκη να εξασφαλιστούν
προοπτικές βιώσιμης ανάπτυξης των τοπικών κοινωνιών και η προστασία
του μοναδικού φυσικού πλούτου της χώρας αποτελεί τη βάση αυτής της
προοπτικής. Η περιοχή του Νέστου π.χ. ως καταφύγιο σπάνιων
αρπακτικών έχει λάβει από ευρωπαϊκά κονδύλια περισσότερα από 2
εκατ. ευρώ για τη διαχείριση των βιοτόπων τους, ενώ η χώρα μας
συμμετέχει στο Βαλκανικό Σχέδιο Δράσης για τους Γύπες».

Οι ελληνικές περιβαλλοντικές οργανώσεις έχουν εναποθέσει τις
ελπίδες τους για τη μείωση της χρήσης δολωμάτων στο ευρωπαϊκό
πρόγραμμα «Αντίδοτο» που έχει ξεκινήσει από πέρυσι.


Εκδίκηση σε δύο πράξεις αφάνισε τους χρυσαετούς

Μια πράξη εκδίκησης για έναν λύκο αφάνισε τους σπάνιους
χρυσαετούς και τη μεγαλύτερη αποικία όρνιων που υπήρχε στην Ελλάδα
οδηγώντας στα πρόθυρα της απόγνωσης όλους εκείνους που έχουν
επενδύσει τελευταία στην οικοτουριστική ανάπτυξη των Στενών του
Νέστου.

Τα Στενά στα οποία σημειώθηκε πριν από λίγες ημέρες το
σοβαρότερο περιστατικό δηλητηρίασης αρπακτικών πουλιών, το οποίο
εξέθεσε την Ελλάδα διεθνώς, έχουν χαρακτηριστεί αισθητικό δάσος και
είναι ένα από τα 18 που υπάρχουν στη χώρα. Εκείνο που οι
περισσότεροι αγνοούν γι’ αυτήν την πανέμορφη περιοχή με τους
χαρακτηριστικούς μαιάνδρους του ποταμού είναι ότι αποτελεί τον
σημαντικότερο θύλακα προστασίας σπάνιων ειδών της Ελλάδας και της
Ευρώπης και τα τελευταία χρόνια, όπως ανέφερε μιλώντας στην «Κ» ο
βιολόγος από την Εταιρεία Προστασίας της Φύσης – Οικοανάπτυξης Χανς
Γέρεντρουπ, έχει ξεκινήσει μια προσπάθεια οικοτουριστικής
αξιοποίησης στην οποία προκάλεσε σοβαρό πλήγμα η πρόσφατη
εγκληματική ενέργεια.

Οι κάτοικοι της περιοχής του Αγίου Κοσμά έχουν μάλιστα επενδύσει
σ’ αυτήν την προσπάθεια των περιβαλλοντικών οργανώσεων, που έχουν
δημιουργήσει παρατηρητήρια, χώρο ταΐστρας και έχουν χαράξει
μονοπάτια για τους παρατηρητές των αρπακτικών, αναμένοντας
μακροπρόθεσμα η περιοχή τους να εξελιχθεί σε πόλο έλξης
επισκεπτών.

Το περιστατικό τρόμαξε όλες τις περιβαλλοντικές οργανώσεις της
χώρας, καθώς το έγκλημα συντελέστηκε σε δύο πράξεις αποδεικνύοντας
την έλλειψη μηχανισμού φύλαξης και ελέγχου.

Ο άγνωστος δράστης, πριν από τέσσερις εβδομάδες, σκότωσε
πυροβολώντας από κοντά ένα από τα άλογα των ελεύθερων αγελών που
υπάρχουν στην περιοχή. Τρεις εβδομάδες μετά επανέλαβε την πράξη του
με ένα δεύτερο άλογο και θεωρείται βεβαιο ότι στη συνέχεια έριξε
δηλητήριο (ερευνάται ποιο) στα κουφάρια τους. Οι εκπρόσωποι των
περιβαλλοντικών οργανώσεων πιθανολογούν ότι είναι κτηνοτρόφος ή
κυνηγός που θέλησε να εκδικηθεί με αυτόν τον τρόπο καποιον λύκο για
τη ζημιά που έκανε στα ζώα ή στα σκυλιά του. Το δηλητήριο σκότωσε
όμως επιτόπου τέσσερις χρυσαετούς και δύο όρνια, είδη που
απειλούνται με εξαφάνιση και προστατεύονται από όλες τις διεθνείς
περιβαλλοντικές συνθήκες, αλλά η περαιτέρω έρευνα έδειξε ότι οι
συνέπειες της εγκληματικής ενέργειας είναι μεγαλύτερες. Οπως
ανέφερε ο κ. Γέρεντρουπ η νέα καταμέτρηση μετά το περιστατικό
έδειξε ότι απέμειναν τελικά 3 – 4 ζευγάρια όρνιων από τα 15 – 16
που υπήρχαν πέρυσι και είναι ζήτημα εάν απέμειναν ένας ή δύο νεαροί
χρυσαετοί.