ΠΡΟΣΩΠΑ

Αναζητώντας ένα βυθισμένο οικισμό

anazitontas-ena-vythismeno-oikismo-2041498

Η Ελβετία έχει φέτος την τιμητική της στις αρχαιολογικές έρευνες επί ελληνικού εδάφους. Μετά την επιβεβαιωμένη συμμετοχή Ελβετών επιστημόνων αλλά και γενναιόδωρη χορηγία από γνωστή ωρολογοποιία στη φιλόδοξη αποστολή των Αντικυθήρων που θα ξεκινήσει στις 15 Σεπτεμβρίου, μια άλλη ομάδα συμπατριωτών τους πραγματοποίησε αυτήν την περίοδο ειδικές μετρήσεις και καταδύσεις στην Αργολίδα, στη βόρεια ακτή της Κοιλάδας. Οι Ελληνες ειδικοί από την Εφορεία Εναλίων και επιστήμονες του Ελληνικού Κέντρου Υποθαλάσσιων Ερευνών χαρτογραφούν την περιοχή για να εντοπίσουν τον βυθισμένο οικισμό στο Σπήλαιο Φράγχθι που είχε κατοικηθεί για 35.000 χρόνια από την Παλαιολιθική ώς και τη Νεολιθική Εποχή. Ωστόσο, το σημαντικό στοιχείο είναι ότι στην προσπάθεια συμμετέχει και το μεγαλύτερο ηλιακό σκάφος στον κόσμο, το «PlanetSolar», το οποίο παρέχει τις πολύτιμες υπηρεσίες του στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης και ιδιαιτέρως στην Αρχαιολογική του Σχολή. Εκτός από το «PlanetSolar» θα συμμετάσχει και το ελληνικό σκάφος «Αλκυών» στην Αργολίδα, με σεισμικές και ακουστικές έρευνες. Η «Κ» συνάντησε τον επικεφαλής, Λορέν Μπομέρ, όταν το σκάφος κατέπλευσε πριν από λίγο καιρό στο λιμάνι της Ζέας, στον Πειραιά, πριν φτάσει στην Πελοπόννησο.

Διευθυντής του Τμήματος Κλασικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Γενεύης και ένθερμος φιλέλλην, καθώς είναι πρόεδρος της Association Grecosuisse «Jean Gabriel Eynard», ο Μπομέρ όχι μόνον μιλάει ελληνικά αλλά είναι γνώστης και της αρχαίας αλλά και της σύγχρονης Ελλάδας. «Οταν μου ζήτησαν να προεδρεύσω της οργάνωσης που διοργανώνει ομιλίες, διαλέξεις και δράσεις για την Ελλάδα, δεν δίστασα ούτε λεπτό. Πάντα αισθανόμουν συναισθηματική εγγύτητα με τη χώρα σας, στην οποία έχω περάσει κάποια χρονικά διαστήματα όταν έκανα το διδακτορικό μου. Ξέρετε, για τη δική μου θεώρηση, το να περιορίζεις την αρχαιολογία στο παρελθόν είναι λάθος. Για να κάνεις καλά τη δουλειά σου, πρέπει να έχεις ενσυναίσθηση της ιστορικής συνέχειας ενός τόπου, της ψυχοσύνθεσης των κατοίκων. Μόνο έτσι έχει κανείς την ολοκληρωμένη οπτική».

Αγάπη για την Ελλάδα

Επισημαίνουμε στον κ. Μπομέρ ότι συχνά οι Νεοέλληνες αισθάνονται μειονεκτικά έναντι των αρχαίων προγόνων και ότι θα ήθελαν να αγαπηθούν και να ξεχωρίσουν για τον σύγχρονό τους εαυτό. Ο Ελβετός χαμογελά: «Μα όλοι αυτοί οι ξένοι επισκέπτες, που έρχονται κάθε καλοκαίρι, δεν λατρεύουν την Ελλάδα αποκλειστικά για τα τοπία και τα αρχαία της. Η ζεστασιά των συμπατριωτών σας, η γενναιοδωρία και η φιλοξενία σας κάνουν τους τουρίστες να αισθάνονται καλά εδώ και έτσι επιστρέφουν. Είμαι εξαιρετικά χαρούμενος που το πανεπιστήμιό μου έχει αναμειχθεί σε αυτήν την έρευνα, από την οποία η χώρα σας θα αποκομίσει θετική δημοσιότητα αλλά και επιστημονικά οφέλη. Εχουμε ένα συμβόλαιο με το “PlanetSolar” για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα και έτσι αποφασίσαμε να το χρησιμοποιήσουμε στην Αργολίδα όπου εργαζόμαστε από το 2012».

Οπως και στα Αντικύθηρα έτσι και στην Πελοπόννησο, μέθοδοι που έχουν βρει εφαρμογή σε άλλα επιστημονικά πεδία τώρα θα δοκιμαστούν και στην αρχαιολογική έρευνα. Πρώτα θα γίνουν ειδικές μετρήσεις, όπου χρειάζεται ακρίβεια και εμπειρία από την πλευρά του καπετάνιου. «Αργότερα οι δύτες θα διεξαγάγουν ενάλιες ανασκαφές με τη βοήθεια συσκευών υδραυλικής αναρρόφησης που αναμένεται να μας δώσουν πληθώρα ευρημάτων».

Ο Μπομέρ ελπίζει ότι το δημοσιογραφικό ενδιαφέρον θα φέρει και οικονομικούς πόρους προς ενίσχυση της αποστολής, η οποία αναμένεται να διαρκέσει αρκετά χρόνια. «Η Ελλάδα έχει πολλά πλεονεκτήματα που μπορεί να τη βοηθήσουν να πάει μπροστά. Η προβολή της αρχαίας της κληρονομιάς είναι μόνο ένα από αυτά. Βλέπουμε ότι τον τελευταίο καιρό υπάρχει πολύ μεγάλη δίψα από το εξωτερικό για τις αποστολές που χρησιμοποιούν τεχνολογία αιχμής για να ανακαλύψουν το παρελθόν. Θεωρώ ότι με τη σωστή οργάνωση, τον επαγγελματισμό που δείχνει η Εφορεία Εναλίων από την ελληνική πλευρά και τη συμμετοχή ξένων αρχαιολογικών σχολών, εμφανίζεται μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για συνεργασίες όπου θα βγουν όλοι κερδισμένοι».

Οι έρευνες στο Φράγχθι

Το πρώτο σκέλος της αρχαιολογικής αποστολής έχει ήδη ολοκληρωθεί και το περίφημο σκάφος έχει αναχωρήσει από την Ελλάδα με προορισμό τη Βενετία όπου θα περάσει τον χειμώνα. Η «Κ» παρακολούθησε στενά την έρευνα που ξεκίνησε στις αρχές Αυγούστου και αναμένεται να διαρκέσει μέχρι και τα μέσα Σεπτεμβρίου.

Οι επιστήμονες του ΕΛΚΕΘΕ και οι αρχαιολόγοι ανακοίνωσαν τα πρώτα τους συμπεράσματα σε ειδικές εκδηλώσεις προς ενημέρωση των κατοίκων, που έγιναν στην Κοιλάδα αλλά και στο Κρανίδι. Σύμφωνα με αυτά, έχουν ήδη εντοπιστεί τα όρια της «παλαιοακτής», δηλαδή του σημείου όπου βρισκόταν η ακτογραμμή κατά την αρχαιότητα. Αυτό δίνει τη δυνατότητα στους αρχαιολόγους να περιορίσουν την περιοχή στην οποία αναζητούν τον καταβυθισμένο οικισμό, ο οποίος στα προϊστορικά χρόνια βρισκόταν κοντά στην τότε παραλία, η οποία σήμερα είναι περίπου 125 μέτρα μέσα στη θάλασσα.

Με τις νέες τεχνολογικές μεθόδους οι επιστήμονες εντόπισαν ήδη μια έκταση 200 – 300 τ.μ. ανάμεσα στο λιμάνι της Κοιλάδας και το Φράγχθι, όπου έχουν τις περισσότερες ενδείξεις για την ύπαρξη του οικισμού. Ελβετοί και Ελληνες συνεργάζονται υποδειγματικά και οι έρευνες στον υποθαλάσσιο χώρο αναμένεται να κρατήσουν πολλά ακόμα χρόνια, καθώς εντός του παραθαλάσσιου σπηλαίου δεν είναι δυνατόν να γίνουν βαθύτερες τομές.