ΣΤΙΛ

Οι δύο κυρίες Hawking

oi-dyo-kyries-hawking-2085850

Η ‘Θεωρία των Πάντων’ εκτιμήθηκε από κοινό και κριτικούς ως μια από τις καλύτερες ταινίες της χρονιάς. Συγκινητική και δυνατή, κέρδισε επάξια συναίσθημα και βραβεία, και το γεγονός ότι η ιστορία που διηγήθηκε είναι αληθινή αποτελεί ίσως ένα από τα πολλά της πλεονεκτήματα. 

Ο Stephen Hawking είναι υπαρκτό πρόσωπο και η θέλησή του για ζωή, και μάλιστα δημιουργική, παρά τη μάχη που δίνει εδώ και δεκαετίες με τη Νόσο του Κινητικού Νευρώνα, είναι που τον κάνει ιδανικό ήρωα, σε συνάρτηση φυσικά με το γεγονός ότι είναι ένας από τους κορυφαίους θεωρητικούς φυσικούς και κοσμολόγους του πλανήτη – ή, για πολλούς, ο μεγαλύτερος εν ζωή επιστήμονας. Η ιστορία του είναι απίστευτα ενδιαφέρουσα και η διήγησή της στο φιλμ ρεαλιστική, αφού βασίστηκε στο βιβλίο της πρώτης του συζύγου, Jane, με τίτλο Traveling to Infinity: My Life With Stephen, στο οποίο φυσικά πραγματεύεται τη ζωή της πλάι σε μια από τις μεγαλύτερες διάνοιες της επιστήμης, κόντρα στην πολύ σκληρή πραγματικότητα της ασθένειάς του. Ο ίδιος ο Hawking χαρακτήρισε την ταινία γενικώς αληθινή, όμως δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν πως πρόκειται για μια μάλλον ωραιοποιημένη εκδοχή της πραγματικότητας, με στρογγυλεμένες τις γωνίες.

Λίγοι γνωρίζουν πως αυτό το βιβλίο της πρώτης κυρίας Hawking είναι το δεύτερο που έγραψε για το ίδιο θέμα. Στο πρώτο της αυτοβιογραφικό βιβλίο, Music to move the Stars, η Jane Hawking χρησιμοποίησε πιο μελανά χρώματα για να περιγράψει την αλλαγή στη συμπεριφορά του συζύγου της όταν απέκτησε δόξα και χρήματα, αλλά και τη διάλυση του γάμου τους, όταν εκείνος ερωτεύτηκε τη νοσοκόμα του, για την οποία στην πορεία εγκατέλειψε την οικογένειά του. 

oi-dyo-kyries-hawking0

Ο Eddie Redmayne και η Felicity Jones, ως Stephen και Jane Hawking στην ταινία ‘Η Θεωρία  των Πάντων’ (2014).

Αν και στο φιλμ καταγράφηκε με ακρίβεια η στήριξή της στην όλο και πιο απαιτητική κατάσταση του Hawking, όπως και η συνεχώς αυξανόμενη κόπωσή της σε σωματικό αλλά και ψυχικό επίπεδο, η λήξη του γάμου τους περιγράφηκε μάλλον πιο ανώδυνα. Το ζευγάρι, που παντρεύτηκε το 1965 (η σχέση τους, αντίθετα με τη διήγηση της ταινίας, ξεκίνησε αφότου ο μεγάλος επιστήμονας είχε διαγνωστεί με ALS), έζησε μαζί τριάντα χρόνια. Όσο για την πλατωνική –σύμφωνα πάντα με την ίδια– σχέση της Jane με το μουσικό της εκκλησιαστικής χορωδίας, Jonathan Jones, ίσως να μην έπαιξε ρυθμιστικό ρόλο στην εξέλιξη του γάμου τους, είχε όμως τη σημασία της. Ο Jones βρισκόταν πολύ κοντά στην οικογένεια, βοηθώντας την Jane στις απαιτήσεις της καθημερινότητας, και ζούσε μαζί τους ήδη από το 1979, αμέσως μετά τη γέννηση του τρίτου παιδιού των Hawking. Βαθιά θρησκευόμενοι και οι δύο, η Jane παραδέχεται πως ένιωθαν έλξη μεταξύ τους, αλλά η σχέση τους παρέμεινε πλατωνική μέχρι τη λήξη του γάμου της. Στη δική του βιογραφία πάντως, ο Stephen Hawking περιγράφει την ενόχλησή του για την εγγύτητα της συζύγου του με τον Jones, αναφέροντας πως ο φίλος τους είχε αναλάβει πολλά από τα συζυγικά του καθήκοντα, κάτι που τον έκανε, το 1990 πια, να φύγει από την οικογενειακή εστία, επιλέγοντας να ζήσει με τη νοσοκόμα του, Elaine Mason. Εντωμεταξύ, η έκδοση του βιβλίου του A Brief History of Time, το 1988, του είχε χαρίσει αναγνώριση και χρήματα. Η Jane Hawking αποδίδει εν μέρει τη διάλυση του γάμου τους σε αυτήν ακριβώς την επιτυχία, γράφοντας πως η δόξα και το χρήμα έφεραν το τέλος της οικογένειάς της, αναφέροντας μάλιστα πως ο φυσικός συμπεριφερόταν σαν παντοδύναμος αυτοκράτορας. H Elaine Mason εγκατέλειψε τον επί δεκαπενταετίας σύζυγό της, αλλά και τα δυο της παιδιά, για να ζήσει με τον Hawking. Το διαζύγιο του Stephen και της Jane οριστικοποιήθηκε το 1995 και μέσα σε δυο χρόνια είχαν και οι δύο παντρευτεί τους νέους τους συντρόφους.

Η συνέχεια δεν ήταν ανέφελη για τον φυσικό που κάποιοι έφτασαν να χαρακτηρίσουν δεύτερο Αϊνστάιν. Το 2004, το περιοδικό Vanity Fair δημοσίευσε ένα άρθρο που διερευνούσε τη φημολογούμενη κακοποίηση που δεχόταν ο Stephen Hawking από τη σύζυγό του. Δεν ήταν το πρώτο Μέσο που έδινε δημοσιότητα στο θέμα: είχαν προηγηθεί έντυπα όπως οι λονδρέζικοι Times και η Telegraph, ενώ η βρετανική αστυνομία είχε διεξαγάγει έρευνα, η οποία όμως δεν είχε αποφέρει αδιάσειστα στοιχεία και είχε κλείσει. Στο αποκαλυπτικό δημοσίευμα, η κόρη του Hawking, Lucy, παραδέχτηκε ότι ήταν εκείνη που είχε καλέσει την αστυνομία, θορυβημένη από άλλον έναν ανεξήγητο τραυματισμό του πατέρα της, από τους πολλούς που είχε σε διάστημα λίγων χρόνων. Σύμφωνα με τα αρχεία του νοσοκομείου Addenbrooke του Κέμπριτζ, ο καθηγητής το επισκέφθηκε αρκετές φορές με εκδορές και μώλωπες, κάτι που κινητοποίησε την αστυνομία το 2000. Η δεύτερη αστυνομική έρευνα προέκυψε μετά την κλήση της Lucy Hawking. Η ίδια δήλωσε πως, όταν ρώτησε τον πατέρα της για το πώς προέκυψαν κάποιοι τραυματισμοί, εκείνος της απάντησε να μην ανακατεύεται στη ζωή του με την Elaine. Παραδέχτηκε ποτέ σε εκείνη ότι η σύζυγός του ήταν υπεύθυνη για τους τραυματισμούς αυτούς; Σε αυτή την ερώτηση του Vanity Fair, η κόρη του Hawking απάντησε: «Δεν μου είπε ότι δεν ήταν».

Η στάση του Stephen Hawking σε κάθε υπαινιγμό ότι δεχόταν κακοποίηση από την Elaine ήταν άκρως αρνητική, στάση που κράτησε και κατά τη διάρκεια της αστυνομικής έρευνας. Μαρτυρίες όμως που είδαν το φως της δημοσιότητας μάλλον αργά, διά στόματος ατόμων που είχαν εργαστεί στη φροντίδα του φυσικού και επέλεξαν να παραμείνουν ανώνυμοι, παρουσιάζουν μια πολύ διαφορετική ιστορία. Από τον κύκλο των νοσοκόμων που κατά καιρούς απασχολήθηκαν στην οικία των Hawking, αλλά και από άτομα που έτυχε να είναι παρόντα σε ατυχή περιστατικά, η Elaine περιγράφεται λίγο πολύ ως μέγαιρα. Σύμφωνα με τις ανησυχητικές αυτές φήμες, η δεύτερη κυρία Hawking δεν το είχε σε τίποτα να κακοποιεί το σύζυγό της σωματικά αλλά και ψυχολογικά. Εκείνος δεν εξήγησε επαρκώς στο νοσοκομείο πώς είχε προκληθεί το κάταγμα στον καρπό του τη μία φορά, οι εκδορές στο πρόσωπό του την άλλη, αλλά μεταξύ των εργαζομένων, πρώην και νυν, υπεύθυνη ήταν η Elaine. Η αστυνομία κλήθηκε να εξετάσει τους ισχυρισμούς (γιατί τέτοιοι παρέμειναν) ότι ήταν εκείνη που του είχε σπάσει το χέρι χτυπώντας το στο αναπηρικό του καρότσι, εκείνη που τον ταπείνωνε εμποδίζοντας την πρόσβαση στο δοχείο, με αποτέλεσμα να λερώνεται μπροστά σε άλλους, εκείνη που του έκοψε το μάγουλο με ένα ξυράφι, εκείνη που τον άφησε να γλιστρήσει κάτω από το νερό της μπανιέρας, το οποίο έφτασε μέχρι την τραχειοτομή στο λαιμό του, εκείνη που τον άφησε μόνο του στον κήπο την πιο ζεστή μέρα του χρόνου, με αποτέλεσμα να υποστεί θερμοπληξία και σοβαρό έγκαυμα από τον ήλιο.

Ο ίδιος δεν αποδέχτηκε ποτέ τίποτα από τα παραπάνω, προς μεγάλη απογοήτευση των παιδιών του, που πίστευαν πως η πηγή των δεινών του ήταν η γυναίκα που παντρεύτηκε. Η Lucy, μάλιστα, δεν είχε προσπαθήσει καν να κρύψει τα αισθήματά της ούτε για το γεγονός ότι ο πατέρας της εγκατέλειψε την οικογένειά του μόλις απέκτησε δύναμη, ούτε για το πόσο σκληρή και υπολογίστρια θεωρεί τη μητριά της. Αν όμως όλοι οι ισχυρισμοί για τη συμπεριφορά της Elaine απέναντί του ήταν αληθινοί, γιατί ο Stephen Hawking τους αρνήθηκε τόσο κατηγορηματικά; Για πολλούς, η απάντηση βρίσκεται στο χαρακτήρα του, ένα χαρακτήρα που παρά την αναπηρία διατηρεί ακέραια την περηφάνια και την ευθιξία, οπότε δεν θα παραδεχόταν ποτέ ότι είναι ένας κακοποιημένος σύζυγος.

Το 2006, ο Stephen Hawking και η Elaine χώρισαν. Μπορεί στα έγγραφα του διαζυγίου να μην αναφέρεται τίποτα από τις σοκαριστικές μαρτυρίες, σχεδόν κανείς όμως δεν έπεσε από τα σύννεφα μαθαίνοντας την κατάληξη αυτού του γάμου. Σήμερα, ο Hawking έχει ανακτήσει τις καλές του σχέσεις με την Jane και τα παιδιά τους, κάτι που σημαίνει ότι το ιδιαίτερο, διευρυμένο οικογενειακά happy end που απεικονίζει η ταινία είναι πραγματικό και ουσιαστικό. Απλώς ήρθε λίγο αργότερα και λίγο πιο δύσκολα από όσο μια οσκαρική βιογραφία προλαβαίνει να διηγηθεί.