ΑΠΟΨΕΙΣ

Μένουμε στον αέρα ή προσγειωνόμαστε;

Τ​​ο 2019 κληρονομεί πολλά προβλήματα αλλά και θετικές προοπτικές από το 2018. Στην Ελλάδα έληξε και το τρίτο μνημόνιο, υπεγράφη η συμφωνία των Πρεσπών, ταρακουνήθηκε η σχέση Κράτους – Εκκλησίας, θέριεψαν μπαχαλάκηδες και επίδοξοι τρομοκράτες, η τουρκική επιθετικότητα έγινε καθημερινή, οδεύουμε προς εκλογές σε ένα κλίμα ολοένα μεγαλύτερης πόλωσης. Την ώρα που η χώρα μας χρειάζεται σταθερότητα και συνεννόηση για να αρχίσει η οικονομική ανάκαμψη, κλονίζεται από εσωτερικές έριδες και αντιμετωπίζει απρόβλεπτες καταστάσεις σε όλα τα διεθνή μέτωπα. Αναπόφευκτα, το 2019 θα δείξει εάν η Ελλάδα ξεφεύγει από την κρίση και εάν ο πλανήτης θα μπορέσει να αποφύγει την περαιτέρω αστάθεια.

Στο διεθνές επίπεδο, η Ελλάδα δεν μπορεί να επηρεάσει τις εξελίξεις αλλά επηρεάζεται άμεσα απ’ αυτές. Η απρόβλεπτη συμπεριφορά των ΗΠΑ προκαλεί προβληματισμό παντού. Την ώρα που η Τουρκία απειλεί ανοιχτά την Κύπρο και την Ελλάδα, και που η Ουάσιγκτον δηλώνει τη στήριξή της στην Αθήνα και τη Λευκωσία, το εάν οι ΗΠΑ θα αποδείξουν αυτή τη στήριξη με πράξεις ή εάν θα επιλέξουν να καλοπιάσουν πάλι την Τουρκία θα έχει καθοριστική σημασία για την ασφάλεια, τη σταθερότητα και τις οικονομικές προοπτικές της χώρας μας (και της Κύπρου). Η πρόσφατη εγκατάλειψη των Κούρδων της Συρίας από τις ΗΠΑ, για χάρη της Αγκυρας, δεν προμηνύει θετική παρέμβαση εάν υπάρξει σύγκρουση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Ο ανταγωνισμός ΗΠΑ – Ρωσίας στη Μέση Ανατολή, στην Ουκρανία και αλλού, περιπλέκει περαιτέρω την κατάσταση. Η Ελλάδα καλείται να εμπιστευθεί τις ΗΠΑ χωρίς να γνωρίζει τι ακριβώς σημαίνει αυτή η στήριξη, ενώ πρέπει, επίσης, να διατηρεί καλές σχέσεις με τη Ρωσία χωρίς αυτό να προκαλεί την αντίδραση των ΗΠΑ. Η χώρα μας ήδη βρέθηκε σε πρωτοφανή ένταση με τη Ρωσία, με αφορμή τη ρωσική ανάμειξη στις προσπάθειες υπονόμευσης της συμφωνίας των Πρεσπών. Ο γάμος συμφερόντων Πούτιν – Ερντογάν φαίνεται να αντέχει και αποτελεί άλλον έναν παράγοντα που η Ελλάδα και η Κύπρος πρέπει να λαμβάνουν υπ’ όψιν: Τι θα γίνει η στενή σχέση Ρωσίας – Κύπρου; Τι επιπτώσεις θα έχει η διάλυσή της; Πώς θα εξελιχθούν οι σχέσεις της Ελλάδας με το Ισραήλ και με το Ιράν; Τι επιπτώσεις θα έχει για την Ελλάδα η διαμάχη ΗΠΑ – Ε.Ε. για τη διεθνή συμφωνία με το Ιράν;

Το μέλλον της Ελλάδας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από ένα σταθερό και στηρικτικό περιβάλλον στην Ευρώπη. Το αποτέλεσμα των ευρωεκλογών τον Μάιο θα κρίνει πολλά όσον αφορά τον βαθμό εμπιστοσύνης στο μέλλον της Ευρώπης που θα εκφράσουν οι Ευρωπαίοι ψηφοφόροι. Την ίδια ημέρα, οι αυτοδιοικητικές κάλπες θα δείξουν την επιρροή των ελληνικών κομμάτων έπειτα από πολλών μηνών ένταση στην πολιτική, στα μέσα επικοινωνίας και στα κοινωνικά δίκτυα. Οι εθνικές εκλογές, όποτε και αν διεξαχθούν (έως τον Οκτώβριο το αργότερο), θα είναι, ασφαλώς, η πιο καθοριστική πολιτική εξέλιξη της χρονιάς. Είναι τόσες οι αποτυχίες (μεταξύ των κορυφαίων αυτών η ανοχή στην ανομία), τόσο μεγάλη η καλλιέργεια διχασμού, τόσο επικίνδυνη η ανευθυνότητα πολλών μελών της, που η επανεκλογή της κυβέρνησης θα σημαίνει ότι πολλοί ψηφοφόροι γυρίζουν την πλάτη στην ανάγκη η χώρα να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα με μεγαλύτερη σοβαρότητα. Η νέα Βουλή που θα προκύψει το 2019 θα έχει τη μείζονα ευθύνη να ακυρώσει την εφαρμογή της απλής αναλογικής ως εκλογικό σύστημα. Εάν δεν το πετύχει, στο μέλλον θα κατηγορούμε τους σημερινούς μας εαυτούς γι’ αυτό το κορυφαίο λάθος. Ούτως ή άλλως, το 2019 θα αφήσει ανεξίτηλο σημάδι στην Ιστορία μας – είτε με αλλαγή πορείας είτε με επιμονή σε καταστροφικές αυταπάτες.

Το 2018 μας αφήνει στον αέρα. Το τρίτο μνημόνιο έχει λήξει χωρίς να βλέπουμε ακόμη πώς θα επιτευχθεί η ανάπτυξη που θα αποκλείσει την ανάγκη για τέταρτο. Οι συμφωνίες Αθηνών – Σκοπίων και Τσίπρα -Ιερωνύμου χρησιμοποιήθηκαν όχι για να λύσουν χρονίζοντα προβλήματα, αλλά για να ενισχύσουν τη θέση της κυβέρνησης. Το πώς θα πράξει η επόμενη κυβέρνηση θα δείξει εάν, το 2019, θα παραμείνουμε σε επικίνδυνη πτήση ή εάν επιλέγουμε την προσγείωση και τον δύσκολο δρόμο της ανοικοδόμησης.