ΑΠΟΨΕΙΣ

Βαλκανικά επίκαιρα

Οι συναντήσεις υψίστου «συμβολικού περιεχομένου» ενέχουν πάντα στοιχεία υπερβολής, ευρήματα αντιαισθητικά, ενίοτε, που φυσικά δεν έλειψαν κατά την πρώτη επίσκεψη του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στα Σκόπια, όπου με τον ομόλογό του Ζόραν Ζάεφ εξάντλησαν όλες τις δυνατότητες για να δοθεί σε μια «βαλκανική πανήγυρη» εικόνα αρμονίας και οικειότητος. Δεν πρωτοτύπησαν ως προς αυτό οι δύο ηγέτες. Στα όρια του «γκροτέσκ» κινείται η διεθνής πολιτική. Πόσο μάλλον στη Βόρεια Μακεδονία ή στην Ελλάδα.

Ασχέτως των επιφυλάξεων και αντιδράσεων των πολιτών και των κομμάτων, η συμφωνία των Πρεσπών δημιούργησε μια μη αναστρέψιμη κατάσταση. Κατά συνέπειαν, η όποια ελληνική κυβέρνηση, σήμερα ή στο μέλλον, θα πρέπει να αξιοποιήσει τις προοπτικές που διανοίγονται και να αντιμετωπίσει τις όψεις αλυτρωτισμού που θα εκδηλωθούν, εκ νέου.

Πέρα από τα «ατμοσφαιρικά» υπάρχει και μια πραγματικότητα, που πρέπει να ληφθεί υπόψη. Η Ελλάς κινείται σε περιβάλλον ασταθές. Οι δυνατότητες αρμονικής βελτιώσεως των σχέσεων με την Τουρκία είναι περιορισμένες. Ο λώρος με την Ανατολή κόπηκε μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Ενώ με την εγκαθίδρυση των μπααθικών καθεστώτων στην Αίγυπτο και στις άλλες αραβικές χώρες, οι εύρωστες ελληνικές κοινότητες εγκατέλειψαν τις περιοχές όπου έδρασαν και ενίοτε μεγαλούργησαν επί αιώνες.

Η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και η καθεστωτική αλλαγή στη Βουλγαρία και στην Αλβανία έδωσαν τις δυνατότητες άναρχης –ως επί το πολύ– οικονομικής διεισδύσεως Ελλήνων σε αυτές τις χώρες, αλλά και μετεγκατάστασης εκεί ελληνικών παραγωγικών μονάδων, λόγω του χαμηλού εργασιακού κόστους.

Πέραν τούτων, η ενίσχυση σταδιακώς της τουρκικής παρουσίας στο λεγόμενο «ισλαμικό τόξο» –από την Ανατολική Θράκη έως την Αδριατική– είχε αρχίσει να προκαλεί ανησυχίες στους Ελληνες πολιτικούς και αναλυτές ήδη από τη δεκαετία του ’90.

Αυτόν τον κίνδυνο επιχειρεί να αναχαιτίσει η συμφωνία προστασίας του εναερίου χώρου της Βορείου Μακεδονίας από την ελληνική Πολεμική Αεροπορία. Και φυσικά να αυξηθούν οι ανταλλαγές, με πρώτο στόχο να καταλάβει η Ελλάς τη δεύτερη –αντί της τρίτης– θέση ως προς τον όγκο των οικονομικών συναλλαγών με τη γειτονική μας χώρα. Κάποιοι θα υποστηρίξουν πως όλα αυτά είναι λίγα. Οντως, από μιαν άποψη. Μόνο που τα άλλα θα ήταν πολύ χειρότερα.