ΑΠΟΨΕΙΣ

Η κωμωδία του Brexit

Ο Μπόρις Τζόνσον, πρωθυπουργός της Βρετανίας με τουρκικές ρίζες, καθώς προπάππους του ήταν ο διακεκριμένος δημοσιογράφος και ποιητής Αλί Κεμάλ (1867-1922), έχρισε υπουργό Οικονομικών τον Σάτζιντ Τζάβιντ, που έχει γονείς Πακιστανούς, και υπουργό Εσωτερικών την Πρίτι Πατέλ, που έχει γονείς Ινδούς. Πριν από 50-100 χρόνια οι οικογένειές τους δεν ζούσαν καν στη Βρετανία, αλλά στην Τουρκία, στο Πακιστάν και στην Ινδία αντίστοιχα, και παρ’ όλα αυτά μιλούν με μια ανάρμοστη εθνικιστική αυταρέσκεια σαν να είναι απευθείας απόγονοι του Γουλιέλμου Α΄ του Κατακτητή, του θεμελιωτή της Βρετανίας, που κι αυτός μόνο Αγγλοσάξονας δεν ήταν, αλλά… Νορμανδός, που αποβιβάστηκε στο Χέιστινγκς του Ανατολικού Σάσεξ το 1066, νίκησε τον βασιλιά των Αγγλων Χάρολντ Β΄ και επέβαλε την «εισβολή των Νορμανδών», που άλλαξε τα πάντα. Αναγορεύτηκε βασιλιάς της Αγγλίας, αλλά έζησε ελάχιστα στο νησί που κατέκτησε, γιατί δεν του άρεσε το κλίμα. Τι είναι, λοιπόν, η «βρετανικότητα» που επικαλούνται οι αφελείς πέρα από μια διαρκώς μεταβαλλόμενη κατασκευή;

Αλλά ας επιστρέψουμε στο σήμερα. Οι Τζόνσον, Τζάβιντ και Πατέλ, παρότι είναι ζωντανά παραδείγματα της ικανότητας που έχει αυτή η νησιωτική κοινωνία να ανανεώνεται και να δυναμώνει μέσα από την αποδοχή της πολυπολιτισμικότητας, υποστηρίζουν τον αντιβρετανικό εγκλεισμό του «σκληρού Brexit» και υποδαυλίζουν συστηματικά τη λαϊκιστική δοξασία ότι η Βρετανία έχει δεχθεί υπερβολικό αριθμό μεταναστών! Ο Τζόνσον μάλιστα είχε υποστηρίξει την περίοδο του δημοψηφίσματος για το Brexit το 2016 ότι η παραμονή στην Ενωση εμπεριέχει τον κίνδυνο να πλημμυρίσει η Βρετανία από Τούρκους (!). Γιατί οι πολίτες αποδέχονται αυτή την πολιτική κατάπτωση αντί να την έχουν εξορίσει στα άκρα, όπως έκαναν έως πρόσφατα; Η απάντηση ίσως βρίσκεται σε μια έρευνα που δημοσίευσε η Washington Post, έστω κι αν η χώρα αναφοράς ήταν η Ιταλία. Ο βομβαρδισμός των πολιτών από τη φτήνια της λαϊκής τηλεόρασης δημιούργησε μια κοινή γνώμη με διαρκώς διευρυνόμενη διανοητική νωθρότητα και «κανονικοποίησε» τη χυδαιότητα που είναι απαραίτητο συστατικό για την επικράτηση του λαϊκισμού, που επιταχύνθηκε μέσα στην τρικυμία των social media. Δεν είναι τυχαίο το ότι πληθαίνουν οι ηγέτες που έγιναν γνωστοί μέσα από τη συμμετοχή τους σε τηλεσκουπίδια. Συνέβη στις ΗΠΑ, στην Ιταλία, στην Ουκρανία και τώρα στη Βρετανία, αφού ο Τζόνσον δεν παρέλειπε να εμφανίζεται σε κωμικές εκπομπές. Και μη χειρότερα.