ΑΠΟΨΕΙΣ

Το άλυτο μυστήριο με τις τιμές καυσίμων

Οι καταναλωτές «εκπαιδεύονται». Συνηθίζουν να μην προσέχουν τις τιμές, ιδιαίτερα σε αγορές προϊόντων για τα οποία δεν υπάρχει εναλλακτική λύση, όπως τα καύσιμα. Αποδέχονται στωικά την πραγματικότητα ακόμα κι όταν δεν είναι ευχάριστη, ούτε όμως και εξηγήσιμη.

Μια από τις κρυμμένες αλήθειες που όλοι αποφεύγουν να αγγίξουν είναι ότι τα καύσιμα στην Ελλάδα είναι ακριβά. Χωρίς φανερό λόγο, στην Ελλάδα ο πληθυσμός, εγχώριος και τουρίστες, πληρώνουν τα ακριβότερα καύσιμα στην Ευρωζώνη μετά τη Δανία και την Ολλανδία. Τα πιο πρόσφατα επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (30/9/2019) δεν αφήνουν αμφιβολία. Η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης (euro – super 95) στην Ελλάδα ήταν €1,611, ενώ την ίδια μέρα ο μέσος όρος της Ευρωζώνης ήταν €1.462,89 τα 1.000 λίτρα. Η αμόλυβδη (φυσικά και όλα τα άλλα καύσιμα) στην Ελλάδα της κρίσης είναι ακριβότερη από την αντίστοιχη τιμή πλουσιότερων χωρών, όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Μ. Βρετανία, η Σουηδία. Είναι ακριβότερη και από φτωχότερες χώρες, όπως η Σλοβακία, η Πολωνία, η Κύπρος. Οι Ελληνες καταναλωτές, οι τουρίστες, αλλά και το εμπόριο και η βιομηχανία πληρώνουν ακριβότερα τη βενζίνη και από χώρες που θεωρούμε παραπλήσιες με την Ελλάδα, όπως η Πορτογαλία, η Ιρλανδία, η Ιταλία και η Ισπανία.

Η εύκολη απάντηση είναι ότι αυτό συμβαίνει επειδή στην Ελλάδα έχουμε υψηλούς φόρους. Είναι αλήθεια ότι έχουμε υψηλή φορολογία, αλλά πρόκειται για τη μισή αλήθεια και ισοδυναμεί με ολόκληρο ψεύδος.

Αν συμβουλευτούμε τις ευρωπαϊκές στατιστικές, η τιμή της αμόλυβδης χωρίς φόρους στην Ελλάδα είναι από τις υψηλότερες στην Ευρώπη, μετά τη Δανία, τη Σουηδία και την Ισπανία. Ωστόσο, η τιμή της αμόλυβδης (τα 1.000 λίτρα) είναι €612,79, ενώ ο μέσος όρος της Ευρωζώνης είναι €608,77 και της Ε.Ε.-28 ακόμα χαμηλότερη, στα €600,01.

Φαίνεται ότι η Ολλανδία, που έχει υψηλότερη τιμή λιανικής από την Ελλάδα, επιβάλλει μεγαλύτερους φόρους, καθώς η τιμή χωρίς φόρο είναι χαμηλότερη από την αντίστοιχη ελληνική. Ας θεωρήσουμε ότι αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι η χώρα παράγει πετρέλαιο, ενώ προωθεί τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Για κάποιον «ανεξήγητο» λόγο η τιμή της αμόλυβδης χωρίς φόρους στην Ελλάδα είναι υψηλότερη από τη γειτονική Ιταλία αλλά και το Βέλγιο, την Αυστρία, την Ιρλανδία και πολλές άλλες χώρες της Ευρωζώνης που δεν είναι πετρελαιοπαραγωγοί.

Οι εμπλεκόμενοι στον τομέα, δηλαδή διυλιστήρια, εμπορικές εταιρείες, ιδιοκτήτες βυτιοφόρων, πρατηριούχοι, συμπίπτουν σε μία κοινή πρακτική: Επιρρίπτουν τις ευθύνες ο καθένας σε κάποιους από τους υπόλοιπους και όλοι μαζί στο κράτος. Προφανώς δεν υπάρχει εύκολη απάντηση στο ερώτημα «γιατί τα καύσιμα στην Ελλάδα είναι ακριβά», ούτε όμως υπάρχει και κάποιος που θα ήθελε να απαντήσει στο ερώτημα. Παραμένει αναπάντητο και αιωρείται ως άλυτο μυστήριο, όπως, για παράδειγμα, το τέρας του Λοχ Νες.

Υπάρχει όμως η στατιστική υπηρεσία της Κομισιόν, που ψυχρά καταγράφει την πραγματικότητα που θέλουμε να αγνοούμε. Τις τελευταίες εβδομάδες του Σεπτεμβρίου, η επίθεση στο μεγάλο διυλιστήριο της Aramco στη Σαουδική Αραβία αναστάτωσε τη διεθνή αγορά, με αποτέλεσμα την άνοδο των τιμών της αμόλυβδης παντού. Το παράδοξο είναι ότι μετά τις 14 Σεπτεμβρίου, που έγινε η επίθεση στο διυλιστήριο, η τιμή της αμόλυβδης στην Ευρωζώνη αυξήθηκε κατά μέσον όρο 1,07%. Η αύξηση της τιμής στην Ελλάδα ήταν σημαντικά υψηλότερη και έφθασε το 1,32%. Η διαφορά δεν φαίνεται μεγάλη, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι η εντυπωσιακή επίθεση μη επανδρωμένων αεροπλάνων στη Σαουδική Αραβία αύξησε τις τιμές στην Ελλάδα περίπου 30% περισσότερο από ό,τι στις άλλες χώρες της Ευρωζώνης. Ετσι εξηγούνται όλα, οι Ελληνες είναι πιο ευαίσθητοι στις εξελίξεις. Ανησυχούν πολύ και, αν χρειαστεί, πληρώνουν κάτι παραπάνω.