ΑΠΟΨΕΙΣ

Ερντογάν, Τραμπ και Αγία Σοφία

Ο Ερντογάν δεν είναι άνθρωπος που ακούει τους τρίτους. Κάνει αυτό που θεωρεί σωστό, είτε γιατί το νιώθει είτε γιατί τον εξυπηρετεί πολιτικά. Στην περίπτωση της Αγίας Σοφίας ισχύουν και τα δύο.

Με τη μετατροπή της σε τζαμί ικανοποιεί το μουσουλμανικό ακροατήριό του στο εσωτερικό και αποπροσανατολίζει από ζητήματα όπως η διαφθορά, η κρίση της οικονομίας, ακόμη και ο κορωνοϊός.

Η κίνηση του Τούρκου προέδρου δεν εξέπληξε. Την τελευταία εικοσαετία ακολουθεί μια πορεία στην οποία το Ισλάμ σαφέστατα πλέον διαδραματίζει πρωτεύοντα ρόλο, ενώ παράλληλα, περιφρονεί τη χριστιανική Δύση.

Υπήρχε τρόπος να πεισθεί να μη μετατρέψει αυτό το κορυφαίο σύμβολο της χριστιανοσύνης σε τζαμί;

Οι ανακοινώσεις, οι παροτρύνσεις, αλλά και οι οξείες αντιδράσεις, από χώρες και οργανισμούς, έχουν την αξία τους. Ωστόσο, ο μόνος που θα μπορούσε να είχε πιέσει αποτελεσματικά τον Ερντογάν είναι ο Ντόναλντ Τραμπ.

Ο επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Μάικ Πομπέο, που έχει αυξημένη ευαισθησία λόγω της συζύγου του που είναι χριστιανή ορθόδοξη, παρενέβη τονίζοντας ότι η αλλαγή στο καθεστώς της Αγίας Σοφίας θα μειώσει την κληρονομιά αυτού του καταπληκτικού κτιρίου και την ικανότητά του να υπηρετεί την ανθρωπότητα ως μια πολύ αναγκαία γέφυρα μεταξύ αυτών από διαφορετικές παραδόσεις και κουλτούρας.

Δεν εισακούσθηκε, όπως συνέβη και με τόσες άλλες παρεμβάσεις.

Ο μόνος που αν είχε επέμβει εγκαίρως και είχε αναδείξει το θέμα ως υψηλής προτεραιότητας για τον ίδιο προσωπικά, ίσως να είχε εισακουστεί, είναι ο Ντόναλντ Τραμπ λόγω των «δεσμών» που διατηρεί με την Τουρκία και της σχέσης αλληλοθαυμασμού με τον Ερντογάν.

Το έκανε πριν από δύο χρόνια στην περίπτωση του πάστορα Αντριου Μπράνσον που είχε συλληφθεί και φυλακιστεί κατηγορούμενος ως οπαδός του Γκιουλέν και συμμετέχων στο πραξικόπημα του 2016. Τότε ο Τραμπ διεμήνυσε το πόσο σοβαρά βλέπει το θέμα, λόγω και της εκλογικής του βάσης, τους Ευαγγελιστές, και απείλησε ευθέως να «καταστρέψει» την τουρκική οικονομία.

Ο Ερντογάν δεν είχε την πολυτέλεια να τον αγνοήσει. Υποχώρησε και απελευθέρωσε τον πάστορα.

Αν ο Αμερικανός πρόεδρος είχε επιδείξει ανάλογο προσωπικό ενδιαφέρον και για την Αγία Σοφία, ενδεχομένως να είχε επηρεάσει τον Τούρκο πρόεδρο. Ως τώρα, επέλεξε να αδιαφορήσει.