ΑΠΟΨΕΙΣ

Καληνύχτα Κεμάλ

Η χθεσινή ημέρα ήταν θλιβερή. Ουδείς θεωρεί ότι το έδαφος επί του οποίου είναι χτισμένη η Αγία Σοφία δεν ανήκει στην τουρκική δημοκρατία. Αντιθέτως, όλοι οι σοβαροί  πράττοντες ανά την υφήλιο, αντιμετωπίζουν την Τουρκία ως μια χώρα με επιρροή, γεωπολιτικό αποτύπωμα και δυνατότητες διαμόρφωσης του 21ου αιώνα στη γωνιά αυτή της υφηλίου. Αντί να πάρει θέση για το «Μεγάλο Παιχνίδι», η Τουρκία επιλέγει να παρέμβει σε «αποτυχημένα» κράτη (Συρία, Ιράκ, Λιβύη), να επιζητήσει συμμαχίες με οργανώσεις που έχουν θρησκευτικό  χαρακτήρα και να ανοίξει μέτωπα παντού.

Χθες το σύνολο του τουρκικού πολιτικού κόσμου αθόρυβα επικρότησε τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί, σε μια τελετή η οποία μεταδόθηκε ζωντανά και δεν μπορεί παρά να προκάλεσε ανατριχίλα σε κάθε καλόπιστο τηλεθεατή.

Γύρω και έξω από την Αγία Σοφία συγκεντρώνονταν χιλιάδες άνδρες και γυναίκες (πολλές από τις οποίες φορούσαν μπούρκα), μέσα ο πρόεδρος της τουρκικής δημοκρατίας διάβαζε στίχους από το κοράνι, ενώ ο διευθυντής θρησκευτικών υποθέσεων Αλί Ερμπάς τον άκουγε κρατώντας οθωμανικό ξίφος, σύμβολο της κατάκτησης του 1453. Η ίδια η ομιλία του Ερμπάς ήταν ένδειξη έλλειψης ακόμη και της απειροελάχιστης ιστορικής γνώσης και είναι απολύτως βέβαιο ότι θα προκαλούσε θυμηδία στους οθωμανούς λόγιους του 15ου και του 16ου αιώνα.

Μετά το τέλος της προσευχής ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επισκέφτηκε τον τάφο του Μωάμεθ Β΄. Ολως τυχαίως χθες, έμεινε κλειστό για… εργασίες συντήρησης, το μαυσωλείο του Κεμάλ Ατατούρκ στην Αγκυρα, όπως και άλλα κτίρια που συνδέονται με την ιστορία και την παράδοση του ιδρυτή της σύγχρονης Τουρκίας, σαν το σπίτι που πιθανολογείται ότι γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη και λειτουργεί ως μουσείο.

Περισσότερα από 567 χρόνια μετά την Αλωση της Κωνσταντινούπολης, σχεδόν 100 χρόνια από την ίδρυση της τουρκικής δημοκρατίας ως κοσμικό κράτος, περίπου 70 χρόνια μετά την ένταξη της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ και σχεδόν 20 χρόνια μετά την επισημοποίηση των διαπραγματεύσεων με την Ε.Ε., οι ηγέτες της γειτονικής χώρας φαίνεται ότι αντιλαμβάνονται τον 21ο αιώνα ως μια εποχή αναβίωσης κάθε είδους ιμπεριαλισμών. Υπό αυτή την έννοια ο συμβολισμός της μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί είναι πολύ πιο ανησυχητικός από τον πλου όχι ενός «Ορούτς Ρέις», αλλά δέκα ερευνητικών πλοίων. Καληνύχτα Κεμάλ…