ΑΠΟΨΕΙΣ

Σύστημα που ευνοεί τους «Τραμπ»

Ο Χάρολντ Μακμίλαν, πρωθυπουργός της Βρετανίας (1957-1963), έχει παίξει τον ρόλο του στη νεότερη ελληνική ιστορία, αλλά τα τελευταία χρόνια μνημονεύεται για την απάντηση που υποτίθεται ότι έδωσε όταν ρωτήθηκε από δημοσιογράφο τι φοβόταν περισσότερο ενόψει των πολιτικών εξελίξεων στη χώρα του. Είπε το σοφό «τα γεγονότα, φίλε μου», και είχε απόλυτα δίκιο. Γιατί τα γεγονότα, και μάλιστα τα αναπάντεχα, είναι εκείνα που διαμορφώνουν σε πολύ μεγάλο βαθμό το κλίμα, τις συνθήκες και τις εξελίξεις στην πολιτική, αχρηστεύοντας προγραμματισμούς, σχέδια και επιθυμίες. Ιδιαιτέρως σε συγκυρίες όπως αυτή, τη γεμάτη αβεβαιότητα, που βιώνει σήμερα ολόκληρος ο πλανήτης και η Ελλάδα μαζί του.

Η νόσηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον κορωνοϊό, μόλις ένα μήνα πριν από τις αμερικανικές εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, δικαιώνει απόλυτα τη σοφία της ρήσης Μακμίλαν. Στο απόλυτα διχαστικό κλίμα, που επικρατούσε ήδη στις ΗΠΑ εξαιτίας των συμπεριφορών του προέδρου τους, ήλθε να προστεθεί η ασθένειά του, καθιστώντας ακόμη πιο επισφαλή οποιαδήποτε πρόβλεψη. Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ο τρίτος ηγέτης της κατηγορίας των λαϊκιστών (επιεικώς), μετά τον Μπόρις Τζόνσον και τον Μπολσονάρο, που «χτυπιέται» από τον COVID-19, και πολλά στο άμεσο μέλλον θα εξαρτηθούν από την πορεία της ίωσής του και από τις αντίστοιχες αντιδράσεις των ψηφοφόρων. Με την επισήμανση ότι ανήκει σε ευπαθή ομάδα ως σχετικά υπέρβαρος (110,5 κιλά), είναι 75άρης και τα μάτια ολόκληρης της υφηλίου είναι επάνω του και παρακολουθούν με μεγάλη προσοχή –συχνά με κομμένη την ανάσα– κάθε λέξη και κίνησή του. Αφενός γιατί τυγχάνει πλανητάρχης, έστω αμφισβητούμενος πλέον, αφετέρου γιατί έχει φέρει «καινά δαιμόνια» στην παγκόσμια πολιτική σκηνή, προκαλώντας μεγάλη αστάθεια και περισσότερη ανησυχία.

Είναι λοιπόν σαφές πως το ότι βρέθηκε «θετικός» ο συγκεκριμένος Αμερικανός πρόεδρος δεν σχολιάζεται με αποκλειστικό γνώμονα τις απόψεις του για την πανδημία και τις επιδόσεις του στην αντιμετώπισή της. Αυτές είναι γνωστές και αποτελούν σημαντικό παράγοντα της εκλογικής μάχης στη χώρα του. Αφορά κυρίως τη συνέχεια ή όχι της επίδρασής του στην πορεία των ΗΠΑ ως κράτους και ως κοινωνίας. Πορεία που έχει χαραχθεί τις τελευταίες αρκετές δεκαετίες και που επί Τραμπ έφτασε σε μια επικίνδυνη κορύφωση για τους ίδιους τους Αμερικανούς, αλλά και για εμάς τους Ευρωπαίους, αν όχι για ολόκληρο τον υπόλοιπο κόσμο, αφού με την εκλογή του και επί δικής του θητείας οι ΗΠΑ έχασαν τον καθοδηγητικό τους ρόλο για τους απανταχού οπαδούς της φιλελεύθερης δημοκρατίας. Αντιθέτως, ο Τραμπ με τις πρακτικές του κατάφερε να προκαλέσει δικαιολογημένους φόβους περί αναβίωσης της εποχής του Μεσοπολέμου, που έφερε στην εξουσία αυταρχικά / φασιστικά καθεστώτα και κτηνωδία τρομακτικών διαστάσεων.

Η πρόσφατη τηλεοπτική αντιπαράθεση Τραμπ – Μπάιντεν προκάλεσε δέος, άγχος και απογοήτευση στους Αμερικανούς πολίτες, αλλά και εκτός ΗΠΑ, σύμφωνα με τα μίντια και τις δημοσκοπήσεις. Με τον Τραμπ αποφασισμένο να κάνει «bullying» κατά τη συνήθειά του και τον Μπάιντεν κυριευμένο από τον φόβο μήπως φανεί αδύναμος, δεν θα μπορούσε να εξελιχθεί διαφορετικά. Ομως η παράσταση που δόθηκε αποτυπώνει ουσιαστικά τις υπονομεύσεις του δημοκρατικού πολιτεύματος από το πολιτικό – εκλογικό σύστημα. Σύστημα που ευνοεί καθαρά την επικράτηση της μειοψηφίας επί της πλειοψηφίας, καθώς, πρώτον, αγνοεί τη λαϊκή ψήφο και δίνει καθοριστικό βάρος στους λεγόμενους εκλέκτορες της κάθε πολιτείας, δεύτερον, προσφέρει ισότιμη εκπροσώπηση στη Γερουσία σε όλες τις πολιτείες, ασχέτως μεγέθους και πληθυσμού. Το πρώτο το είδαμε να συμβαίνει στις αναμετρήσεις μεταξύ Μπους του νεότερου – Γκορ και Τραμπ – Χίλαρι Κλίντον, και δεν αποκλείεται να επαναληφθεί στις προσεχείς εκλογές (έγινε και στην Ελλάδα το 1956, λόγω εκλογικού συστήματος). Το δεύτερο συμβαίνει και θα συμβαίνει όσο το Γουαϊόμινγκ των 750.000 κατοίκων και άλλες ανάλογες μεσοδυτικές πολιτείες εκπροσωπούνται στη Γερουσία από δύο γερουσιαστές, όπως ακριβώς η Καλιφόρνια των 40, το Τέξας των 30 και η Νέα Υόρκη των 20 εκατομμυρίων. Τρίτο βασικό στοιχείο που καθορίζει πια την εικόνα και την καθημερινότητα των ΗΠΑ είναι η ελεύθερη πώληση και διακίνηση όπλων, που επιτρέπει τη σύσταση παραστρατιωτικών ομάδων, μεταξύ άλλων.

Αλλά τι μας νοιάζει εμάς και τι λόγος μας πέφτει, αφού οι Αμερικανοί αποδέχονται όλα τα παραπάνω; Οντως, λόγος δεν μας πέφτει, όμως μας νοιάζει. Οπως έχουν τα πράγματα και με τους ακραίους να κυριαρχούν στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, και άλλοι Τραμπ περιμένουν στο κατώφλι…