ΑΠΟΨΕΙΣ

Στρατηγική εξόδου από την πανδημία

Σε κάθε πολεμική επιχείρηση το πρώτο πράγμα που ρωτάνε (ή πρέπει να ρωτάνε) πολίτες και στρατιωτικοί είναι η «στρατηγική εξόδου». Αυτό το έμαθαν παθαίνοντας οι Αμερικανοί στο Βιετνάμ. Διολίσθησαν σε έναν πόλεμο χωρίς να έχουν προϋπολογίσει τον στόχο, ποιο είναι δηλαδή το σημείο στο οποίο θα μπορούσαν να πουν «αποστολή εξετελέσθη», ώστε να αποσυρθούν, ή ποιο είναι το σημείο στο οποίο το κόστος της εμπλοκής γινόταν μεγαλύτερο από το όφελος. Το αποτέλεσμα ήταν να βαλτώσει η υπερδύναμη στις ασιατικές ζούγκλες, να στέλνει όλο και περισσότερα αμούστακα παιδιά στο μέτωπο, να παίρνει πίσω περισσότερα φέρετρα, να δημιουργηθεί κοινωνική αναταραχή και στο τέλος να χάσει τον πόλεμο.

Αυτήν τη στιγμή, η ανθρωπότητα βρίσκεται σε πόλεμο κατά ενός αόρατου εχθρού. Λαμβάνονται μέτρα που πλήττουν τις ελευθερίες των πολιτών –αλλού, όπως στην Κίνα, περισσότερο και αλλού, όπως στη Δύση, λιγότερο– και θα ληφθούν ακόμη περισσότερα, όπως το «πιστοποιητικό εμβολιασμού» που πρότεινε στην Ευρωπαϊκή Ενωση ο κ. Κυριάκος Μητσοτάκης. Αυτό, όμως, που δεν έχει συζητηθεί ούτε συζητείται καθόλου είναι η στρατηγική εξόδου από αυτόν τον πόλεμο. Σε ποιο σημείο οι κυβερνήσεις θα πουν «αποστολή εξετελέσθη», ώστε να ακυρωθούν τα μέτρα; Ή, έστω, σε ποιο σημείο θα σηκώσουμε τα χέρια ψηλά και θα περάσουμε στο μοντέλο της άτακτης όσο και φριχτής ανοσίας της αγέλης; Ακούγονται μόνο κάποιοι ασαφείς στόχοι, όπως ο εμβολιασμός του 70% του πληθυσμού, που με το νέο στέλεχος έγινε 75%. Αυτά τα νούμερα δεν αξίζουν περισσότερο από τον στόχο της «νίκης κατά του κομμουνισμού» που είχαν οι Αμερικανοί στο Βιετνάμ.

Ειδικώς με το πιστοποιητικό ανοσίας τίθενται διάφορα λεπτά, αλλά ουσιαστικά ζητήματα. Μπορούν να στερηθούν κάποιες υπηρεσίες άτομα που είναι «ψεκασμένοι»; Οι αεροπορικές εταιρείες χειροκροτούν την πρωτοβουλία και πιθανότατα δεν θα επιβιβάζουν στα αεροσκάφη άτομα που δεν θα έχουν το εν λόγω πιστοποιητικό. Θα μπορεί, συνεπώς, ένας δημόσιος οργανισμός, μια ιδιωτική εταιρεία, να απαγορεύσει σε κάποιον να μπει με βάση την κατάσταση της υγείας του; Μην ξεχνάμε ότι και το κράτος, αλλά και οι ιδιώτες που παίρνουν άδεια λειτουργίας, έχουν υποχρέωση σε καθολικές υπηρεσίες. Μπορεί, ως επόμενο βήμα, να ζητούν τέτοια πιστοποιητικά και για άλλες ασθένειες, ακόμη και για την κοινή γρίπη; Επιπλέον, τι γίνεται στην περίπτωση που θα χρειαστεί να εμβολιαζόμαστε κάθε χρόνο;

Από πότε θα ισχύσει το εν λόγω πιστοποιητικό; Τώρα είναι πολλοί που θέλουν να εμβολιαστούν, ωστόσο τα εμβόλια δεν επαρκούν. Μπορεί το κόστος της αποτυχίας των κρατικών ή διακρατικών (όπως η Ε.Ε.) δομών να μεταφερθεί στους πολίτες; Εντάξει! Στην Ελλάδα, όπου όλοι οι πολίτες γίνονται κλητήρες των δημοσίων υπηρεσιών, μεταφέροντας έγγραφα από γραφείου εις γραφείον, η απάντηση είναι καταφατική. Πόσο θεμιτό όμως είναι αυτό; Η κ. Αγκελα Μέρκελ είπε ότι αυτό πρέπει να ισχύσει μετά το καλοκαίρι, όταν θα έχουν τη δυνατότητα να εμβολιαστούν όλοι. Τότε, αν έχουμε επιτύχει την ανοσία της αγέλης, τι χρησιμότητα θα έχει το πιστοποιητικό;

Είναι βασικό να κερδηθεί ο πόλεμος κατά της πανδημίας. Απλώς όμως πρέπει να σκεφθούμε από τώρα τι θα αφήσει πίσω του. Κυρίως διότι, όπως είπε και ο Αμερικανός δημοσιογράφος Brooks Atkinson, «έπειτα από κάθε πόλεμο υπάρχει λίγη Δημοκρατία για να σώσει κανείς».