ΑΠΟΨΕΙΣ

Η αποτελεσματικότητα των εμβολίων

Το τελευταίο διάστημα η προσοχή των επιστημόνων και του κοινού έχει στραφεί στις μεταλλάξεις του ιού SARS-CoV-2. Τα στελέχη που συζητούνται περισσότερο αυτή τη στιγμή είναι εκείνα που έχει επικρατήσει να αναφέρονται με το όνομα των περιοχών στις οποίες πρωτοδιαπιστώθηκαν: το βρετανικό, το νοτιοαφρικανικό και το βραζιλιάνικο.

Ας διευκρινίσουμε τα εξής:

• Οι μεταλλάξεις είναι συνηθισμένο φαινόμενο στους ιούς και γίνονται για να τους εξασφαλίσουν πλεονέκτημα επιβίωσης. Για τον λόγο αυτό, τα στελέχη που επικρατούν μπορούν, για παράδειγμα, να μεταδίδονται ευκολότερα, αλλά δεν είναι κατά κανόνα περισσότερο «λοιμοτοξικά», δεν σκοτώνουν δηλαδή πιο εύκολα τον ξενιστή-άνθρωπο, γιατί αυτό θα σήμαινε και το τέλος του ιού.

• Οι ενδείξεις που έχουμε αναφορικά με τα τρία μεταλλαγμένα στελέχη του ιού SARS-CoV-2, που συζητούνται αυτή τη στιγμή, αφορούν κυρίως τη δυνατότητά τους να μεταδίδονται πιο εύκολα.

• Οσο πιο μεταδοτικός γίνεται ένας ιός τόσο μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού πρέπει να εμβολιαστεί για να επιτευχθεί η συλλογική ανοσία και να διακοπεί μια επιδημία.

• Οσο περισσότερο κυκλοφορεί στην κοινότητα ένας ιός τόσο πιο πολλές οι ευκαιρίες για νέες μεταλλάξεις.

• Τα εμβόλια κατά του ιού SARS-CoV-2 που έχουν λάβει έγκριση από τον αρμόδιο ευρωπαϊκό φορέα, αλλά και άλλα που είναι προς αδειοδότηση, φαίνεται να έχουν ικανοποιητική αποτελεσματικότητα, τουλάχιστον εναντίον του βρετανικού και του νοτιοαφρικανικού στελέχους. Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι τα εμβόλια έχουν μεγάλη αποτελεσματικότητα κατά του επικρατούντος στελέχους και του ιού γενικά, οπότε, μέσω της ανοσίας που επάγουν, βοηθούν στον περιορισμό της κυκλοφορίας του ιού στην κοινότητα και, κατά συνέπεια, μπορούν να περιορίσουν και τη δυνατότητα για δημιουργία νέων μεταλλάξεων.

• Σε ατομικό επίπεδο, τα εμβόλια προστατεύουν από τη σοβαρή νόσηση και την ανάγκη για νοσηλεία.

Ο καθένας μας μπορεί από τη θέση του να συμβάλει στον έλεγχο της πανδημίας: Οι ευρωπαϊκοί και εθνικοί φορείς σε συνεργασία με τις φαρμακοβιομηχανίες, εξασφαλίζοντας την απρόσκοπτη παροχή εμβολίων και τον ταχύτερο δυνατό εμβολιασμό του πληθυσμού. Οι επιστήμονες παρακολουθώντας στενά την εξέλιξη των στελεχών – αν προκύψει η ανάγκη, έχουν την τεχνογνωσία να ανασχεδιάσουν εμβόλια σε διάστημα εβδομάδων ή μηνών. Ολοι μας, εμβολιαζόμενοι σύμφωνα με τις προτεραιότητες που έχουν τεθεί με βάση τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης και την πιθανότητα έκθεσης – τα εμβόλια είναι η μεγάλη μας ελπίδα για μια συντομότερη επιστροφή στην κανονικότητα. Και τέλος όλοι μας –δεν θα κουραστούμε να το επαναλαμβάνουμε– εξακολουθώντας να τηρούμε τη βασική τριάδα: αποστάσεις, μάσκες, υγιεινή χεριών.
 
* Η κ. Παγώνα Δ. Λάγιου είναι καθηγήτρια Υγιεινής – Επιδημιολογίας και διευθύντρια Εργαστηρίου Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής στην Ιατρική Σχολή του ΕΚΠΑ, πρόσεδρη καθηγήτρια Επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου Harvard.