ΑΠΟΨΕΙΣ

Χιόνι στην πόλη

Αναμένοντας το νέο κύμα κακοκαιρίας θα θυμηθούμε ότι είναι ακόμη χειμώνας. Περισσότερο θα υποδεχθούμε την επίδραση που έχει η εναλλαγή του καιρού στον τρόπο με τον οποίο βιώνουμε την πόλη, έστω και σε καιρό πανδημίας. Στην Αθήνα το χιόνι γιορτάζεται. Σπάει τη μονοτονία, ανατρέπει την καθημερινότητα, γεννά κόγχες σιωπής, χαρίζει ομορφιά. Αν χιονίσει στην πρωτεύουσα τις επόμενες μέρες θα το δούμε, πάντως είναι βέβαιο πως το κλίμα έχει αλλάξει, όπως βεβαιώνουν και τα στατιστικά στοιχεία.

Σύμφωνα με τα μαθητικά μου ημερολόγια, είχε χιονίσει στην Αθήνα στις 26 Νοεμβρίου 1976. Θυμάμαι τον ισχυρό βοριά και τις νιφάδες να στροβιλίζονται, την αγωνία μας μήπως δεν μπορέσουν να καθίσουν στο έδαφος και να ασπρίσουν την πόλη. Μέσα στη χιονοθύελλα εκείνου του Νοέμβρη, θυμάμαι τη Βασιλίσσης Σοφίας και το Πολεμικό Μουσείο, που ήταν ο προορισμός της σχολικής επίσκεψης.
Ομως το σημαντικό δεν είναι η ανάμνηση, αλλά το ότι είχε χιονίσει στην Αθήνα Νοέμβρη μήνα. Μεγαλύτερη εντύπωση είχε κάνει η μεγάλη χιονόπτωση με διάρκεια τον Μάρτιο του 1987, όταν για περίπου μία εβδομάδα είχε χιονιά και η Αθήνα είχε ασπρίσει. Μια εγγραφή ημερολογίου στις 7 Μαρτίου 1987 σημειώνει θερμοκρασία μείον 3 βαθμούς. Στη δεκαετία του 2000 είχαμε πάλι ισχυρές χιονοπτώσεις, όπως και το 1992 που έριξε χιόνι ώς τη θάλασσα.

Οι αφηγήσεις και η αναδίφηση στον Τύπο μιλούν για ψυχρούς χειμώνες και στις αρχές της δεκαετίας του ’60 με πυκνές χιονοπτώσεις στην Αθήνα το 1963, 1964 και 1966. Τα φωτορεπορτάζ στο περιοδικό «Εικόνες» της εποχής, πολλά από τα οποία με τον φακό του Βασίλη Καραμανώλη, δείχνουν χιονισμένη την οδό Σταδίου ή τον κήπο του Αρχαιολογικού Μουσείου σκεπασμένο με «λευκή σινδόνη». Στην ιστορία της Αθήνας, αλλά και κάθε πόλης, οι ακραίες καιρικές συνθήκες αποτελούν μέρος της ιστορίας της όπως αυτή εγγράφεται όχι μόνο στους στατιστικούς πίνακες αλλά στη μνήμη και στη συμπεριφορά των ανθρώπων.

Αν η Αθήνα είχε περισσότερες στέγες, το θέαμα που θα προσέφερε χιονισμένη θα ήταν μοναδικό. Από την Ακρόπολη ή τον Λυκαβηττό, οι απόψεις της πρωτεύουσας ιστορούν ένα ιδιότυπο ημερολόγιο. Μια καρτ ποστάλ, χρωμολιθόγραφη, γύρω στο 1908, μας δίνει μια θαυμάσια όψη της πόλης, στεφανωμένης από την Ακρόπολη, με τίτλο «Αι Αθήναι χιονισμέναι». Ισως το 2021, μέσα σε όλη την αγωνία που μας δίνει, προσθέσει τουλάχιστον μερικές ωραίες εικόνες.