ΑΠΟΨΕΙΣ

Προκαλούν ενώ συζητούν

Η Τουρκία εξέδωσε NAVTEX για έρευνες που θα πραγματοποιήσει το ερευνητικό σκάφος «Τσεσμέ» μεταξύ Λήμνου, Σκύρου και Αλοννήσου από τις 18 Φεβρουαρίου έως τις αρχές Μαρτίου. Συγχρόνως εκκρεμεί ο ορισμός της ημερομηνίας για τον δεύτερο γύρο των διερευνητικών επαφών Ελλάδας – Τουρκίας.

Συνεχίζει δηλαδή την τακτική των προκλήσεων, ενώ υποτίθεται πως οι διερευνητικές θα έπρεπε να διεξαχθούν σε ένα κλίμα χωρίς εντάσεις. Τουλάχιστον αυτός ήταν ο όρος που έθεσε η ελληνική πλευρά στην αφετηρία τής σχετικής διαδικασίας. Σήμερα, μετά την έκδοση της τουρκικής NAVTEX, η Ελλάδα βρίσκεται σε δύσκολη θέση. Στα μάτια της εσωτερικής κοινής γνώμης φαίνεται πως δεν αντιδρά στην τουρκική πρόκληση, αθετώντας έναν όρο που η ίδια έθεσε, ενώ αν επιχειρήσει να διακόψει, εξ αυτού του λόγου, τις διερευνητικές επαφές, θα χρεωθεί αυτή την αποτυχία του διαλόγου. 

Εκ πρώτης όψεως η ενέργεια της Τουρκίας είναι νομιμοφανής. Οι έρευνες διεξάγονται στα διεθνή ύδατα του Αιγαίου, χωρίς πόντιση καλωδίων. Αλλωστε, η τουρκική πλευρά έχει το προηγούμενο του 2018, όταν στην ίδια περιοχή έκανε και πάλι έρευνες. 

Η βαθύτερη επιδίωξη της Τουρκίας είναι να κατοχυρώσει de facto τη θέση της πως τα νησιά του Αιγαίου έχουν επήρεια σε θαλάσσιες ζώνες που ισούται με το εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης, δηλαδή τα 6 ν.μ. Μεθαύριο το «Τσεσμέ» μπορεί να κάνει έρευνα και στα 7 ν.μ. από τα ελληνικά νησιά. 

Προφανώς η Τουρκία προσπαθεί να αποδεσμεύσει τις έρευνες από τις διερευνητικές. Αλλωστε Τούρκοι αξιωματούχοι έχουν δηλώσει πως οι διερευνητικές δεν θα «παγώσουν» προγραμματισμένες έρευνες. Η πίεση που δέχεται ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, λόγω της έντασης που υπάρχει στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις και κυρίως λόγω της μη διαφαινόμενης εκτόνωσης, τον καθιστά επικίνδυνο. Εχει δε μπροστά του την πενταμερή για την Κύπρο, που αν δεν εγκαταλείψει την πρόταση για δύο ξεχωριστά κράτη, θα χρεωθεί το ναυάγιο. 

Η κυβέρνηση καλείται να διαχειρισθεί τις διερευνητικές, την πενταμερή και τις τουρκικές προκλήσεις με τέτοιο τρόπο, που ταυτοχρόνως να μην την εκθέτει στο εσωτερικό, ενώ να εκθέτει την Τουρκία στη διεθνή κοινότητα. Συγχρόνως, οφείλει να επισημαίνει διαρκώς στα όργανα της Ε.Ε. και στις ηγέτιδες δυνάμεις της πως ο τρόπος που θα λυθεί το Κυπριακό, ενδεχομένως, να επηρεάσει σημαντικά και τον τρόπο λειτουργίας της Ε.Ε.