ΑΠΟΨΕΙΣ

Ποιμένας και αγέλη

Ζούμε εντέλει και το παράδοξο αυτό. Οι μεγαλύτερες πολιτικοοικονομικές οντότητες της Δύσεως –οι ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Ενωση– διανύουν φάση κρίσεως ηγεσίας της πλέον σοβαρής μορφής. Και αυτό σε μία συγκυρία γενικής αποδιοργανώσεως λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού.

Ενα ολοκληρωμένο και λειτουργικό σύστημα αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας δεν έχει θεωρητικώς ανάγκη ενός «ηγέτη» – χλωμή αντανάκλαση του απόλυτου μονάρχη παλαιοτέρων εποχών. Μόνον που τέτοιο σύστημα εις την Ευρώπη μπορεί να εντοπισθεί στην Ελβετία και πουθενά αλλού.

Τα κράτη της ευρωπαϊκής ηπείρου και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ανάγκη «ποιμένος», που οδηγεί την «αγέλη». Και όταν δεν υπάρχει αυτός, επιστρατεύονται επικοινωνιολόγοι και άλλα μέσα συναφή για τη δημιουργία «ηγετικής εικόνος». «Οταν το λιοντάρι δεν βρίσκεται στο δάσος, τον ρόλο του αναλαμβάνει ο πίθηκος», έλεγε ο Μάο Τσετούνγκ.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο μόνος εκ των πολιτικών του συμπλέγματος Ε.Ε. και ΗΠΑ που περιβάλλεται θεσμικά με τις μεγαλύτερες εξουσίες, διέψευσε τις ελπίδες πως θα αναδεικνυόταν σε νέο πρότυπο «Ευρωπαίου ηγέτη» και επιβιώνει απλώς και μόνον χάρη στο γεγονός ότι η «εναλλακτική λύση» είναι η Μαρίν Λεπέν.

Πυλώνας της ευρωπαϊκής σταθερότητος υπήρξε για σειρά ετών η Γερμανία της καγκελαρίου Αγκελα Μέρκελ, που όμως αποχωρεί από την ενεργό πολιτική σκηνή, ενώ ο διάδοχός της στην ηγεσία των Χριστιανοδημοκρατών Αρμιν Λάσετ έχει ήδη υποστεί πλήγμα πολιτικό μετά τη συντριβή του κόμματός του στις δύο τοπικές αναμετρήσεις την περασμένη Κυριακή.

Το πρόβλημα εμφανίζεται με μεγαλύτερη οξύτητα στις ΗΠΑ, σε μία χώρα εις την οποία η ισχύς και ο ηγετικός της ρόλος πρέπει να σωματούνται στο πρόσωπο του προέδρου, πράγμα που εις την περίπτωση του κ. Τζο Μπάιντεν δεν φαίνεται ότι συμβαίνει, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες του επιτελείου του και των ΜΜΕ.

Σε αυτούς τους τρεις Μεγάλους πλην όμως μάλλον αδυνάμους προσβλέπει και η Ελλάς που τελικώς κατάφερε και τρύπωσε στο σύμπλεγμα Ε.Ε. και ΗΠΑ. Είναι καλό να είσαι με παρέα σε περιόδους ασταθείας και γενικότερης παρακμής. Δεν σώζεσαι, βεβαίως, αλλά δεν σε συνθλίβει η μοναξιά. Οσο για την «αγέλη», αυτή θα ακολουθεί κάποιον «ποιμένα» και ό,τι προκύψει τελικώς.