ΑΠΟΨΕΙΣ

Kάηκε το σενάριο πρόωρων εκλογών;

Στην προχθεσινή συνέντευξή του, ο πρωθυπουργός ήταν σαφής. Οι εκλογές θα διεξαχθούν στο τέλος της τετραετίας, ώστε να δοθεί η δυνατότητα στους Eλληνες πολίτες να κρίνουν το κυβερνητικό έργο στην πλήρη ανάπτυξή του. Επιπροσθέτως, αυτό είναι και το θεσμικώς ορθόν. Να υπενθυμίσω πως είχε προηγηθεί στις αρχές Ιουλίου 2020 άλλη δήλωση του πρωθυπουργού, στην οποία επεσήμαινε ότι «θα ήταν πολιτικώς ανέντιμο να προσφύγω σε εκλογές επειδή έχω πολιτικό κεφάλαιο». Νομίζω πως η δήλωση αυτή, που έχει ηθική χροιά, αποτελεί πολύ σοβαρότερη δέσμευση από την προχθεσινή δήλωσή του, που έχει ένα πολιτικό σκεπτικό. Οι πολιτικές συγκυρίες αλλάζουν, συνεπώς αλλάζουν και οι πολιτικές εκτιμήσεις και οι πολιτικές αποφάσεις. Ηθικές δεσμεύσεις, όμως, δεν αίρονται από πολιτικούς που σέβονται πρωτίστως τον εαυτό τους. 

Να υπενθυμίσω πως πρόωρες εκλογές έγιναν στην πατρίδα μας δέκα φορές, εκ των οποίων οι πέντε την οκταετία 2007-2015, για διάφορους λόγους. Το ερώτημα το οποίο τίθεται είναι εάν ένας πολιτικός αρχηγός πρέπει να δεσμεύεται επικαλούμενος ηθικούς όρους, γιατί έτσι εγκλωβίζεται σε ένα μονόδρομο, αποκόβοντας πιθανές εναλλακτικές ιδιαίτερα επωφελείς για τον ίδιο και την παράταξή του. Να σημειώσω τις πρόωρες εκλογές του 1977, όταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής θέλησε να εκμεταλλευθεί την ευνοϊκή συγκυρία για να υλοποιήσει τον τελικό στόχο του, δηλαδή τη μετάβαση στην Προεδρία της Δημοκρατίας το 1980. 

Οι πολιτικοί ηγέτες χαράσσουν τη στρατηγική τους βλέποντας τη μεγάλη εικόνα. Εκεί εντάσσουν τις επιμέρους τακτικές κινήσεις τους, μία από τις οποίες είναι και οι πρόωρες εκλογές. Ο πρωθυπουργός κρίνει εάν αυτές εξυπηρετούν τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό του. Ο Καραμανλής το 1977 έκρινε πως τον εξυπηρετούσαν. 

Είναι και προσβλητικό για τη Νέα Δημοκρατία και λάθος πολιτικό, το επιχείρημα πως με τις πρόωρες εκλογές θα διαλυθεί ο ΣΥΡΙΖΑ και θα «τελειώσει» πολιτικά ο Αλ. Τσίπρας. Τα μεγάλα και ιστορικά κόμματα δεν ετεροκαθορίζουν τις πολιτικές επιλογές τους. Τις εντάσσουν στη δική τους στρατηγική και στους δικούς τους τακτικούς στόχους. Εξάλλου, πιο πιθανό είναι να αποσυντεθεί ο ΣΥΡΙΖΑ δρώντας μέσα σε συνθήκες κανονικότητας μακράς διαρκείας, καθώς βρίσκεται «έξω από τα νερά του». Πάντως, τόσο η πολιτική όσο και η ηθική δέσμευση του πρωθυπουργού ξεκαθαρίζουν το πολιτικό τοπίο, στέλνοντας σαφές μήνυμα κυρίως προς τους υπουργούς του.