ΑΠΟΨΕΙΣ

Και όμως, η ψαλίδα άνοιξε

Οι ειδικοί διαφωνούν ως προς τη μορφή του άμεσου μέλλοντος. Οι μεν το διαγράφουν σκοτεινό, με κύματα ανέργων στις απορρυθμισμένες από την πανδημία κοινωνίες, οι δε διαβλέπουν τη φωτεινή πτυχή της ευκολότερης ζωής στον περισσότερο διασυνδεδεμένο πλανήτη. Ομως σε ένα ομονοούν, ότι στη μετά COVID εποχή οι ανισότητες μεταξύ χωρών και εντός αυτών θα αυξηθούν. Εχουν ήδη αυξηθεί.

Η πανδημία ανέτρεψε μέσα σε λίγους μήνες το αργό κλείσιμο της κοινωνικής ψαλίδας, ό,τι ενάντια στην ανισότητα είχε οικοδομηθεί την τελευταία εικοσαετία. Το 2019, το κατά κεφαλήν εισόδημα των πλουσιοτέρων ήταν 22 φορές υψηλότερο από εκείνο των φτωχοτέρων, όταν το 2000 ήταν 87 φορές. Ο SARS-CoV-2 κατάφερε ό,τι δεν μπόρεσε να κάνει η κρίση του 2008, να αυξήσει τον αριθμό των ακραία φτωχών στον κόσμο, που μειωνόταν από το 1999. Στις αρχές του 2020 οι ακραία φτωχοί ήσαν λιγότεροι κατά ένα δισ. και πλέον. Ομως από τον Μάρτιο έως τον Δεκέμβριο του 2020, για πρώτη φορά μετά την ασιατική κρίση του 1997-98, αυξήθηκαν κατά 124 εκατομμύρια, σύμφωνα με έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας. Το 2021 σε αυτούς θα προστεθούν άλλα 143 έως 163 εκατ. 

⇒ Διαβάστε επίσης: Η πανδημία συρρικνώνει τη μεσαία τάξη σε όλο τον κόσμο

Ολοι ανέμεναν ότι η πανδημία θα έπληττε και τους πλούσιους του πλανήτη, όπως είχε συμβεί στην κρίση του 2008· μία πενταετία χρειάστηκαν προκειμένου να ανακτήσουν τα χαμένα εισοδήματα. Ομως όχι. Αντίθετα, οι δισεκατομμυριούχοι της γης αυξήθηκαν· αριθμούν 2.755 άτομα, 660 περισσότερα από το 2020, σύμφωνα με το περιοδικό Forbes, με συνολική περιουσία 13,1 τρισ. δολάρια, δηλαδή μέσα σε ένα χρόνο μεγαλύτερη κατά 5,1 τρισ. δολάρια. 

Η πανδημία δεν έπληξε το ίδιο όλες τις χώρες, έστρεψε τις επενδύσεις στις ανεπτυγμένες οικονομίες. Δεν έπληξε όλα τα εισοδήματα, οι νέες ψηφιακές ανάγκες απογείωσαν τους τεχνολογικούς κολοσσούς ενώ το «πάγωμα» των δραστηριοτήτων συνέτριψε τους φτωχότερους εργαζομένους, τα 600 εκατ. που έχασαν τις δουλειές σε τουρισμό και εμπόριο, τα 2 δισ. που απασχολούνταν στην παραοικονομία.

Η κρίση, από τις χειρότερες στη σύγχρονη ιστορία, δεν θα είναι βραχύβια, εκτιμά η Παγκόσμια Τράπεζα. Χωρίς παρεμβάσεις, χωρίς νέες σταθερές στην αστασία, θα χρειαστεί μία δεκαετία, προβλέπει η οργάνωση Oxfam, για να ανακάμψουν οι φτωχοί· οι λιμοκτονούντες ή διαβιούντες με ελάχιστα εισοδήματα και απειροστικές αναλογίες δεινών.

Είναι μια εικόνα που δεν βλέπουμε ολόκληρη, περιχαρακωμένοι στον στενό ορίζοντα του καλπάζοντος ιού. Μετά την καταστροφή αναδύονται τα ερείπια.