ΑΠΟΨΕΙΣ

Είναι οι βασιλείς «κανονικοί άνθρωποι»;

Συνομιλία της βασίλισσας Ελισάβετ με τον πρωθυπουργό Χάρολντ Ουίλσον στο Μπάκιγχαμ, τέλη της δεκαετίας του ’60.

Ο Ουίλσον προσπαθεί να την ενθαρρύνει ή απλώς να την καθησυχάσει λέγοντας ότι το ντοκιμαντέρ για την καθημερινή ζωή της βασιλικής οικογένειας, που είχε προβληθεί από την τηλεόραση, είχε απήχηση και αποδοχή. Η ταινία, που προσπαθεί να τους παρουσιάσει σαν «κανονικούς ανθρώπους», ήταν μια ιδέα του πρίγκιπα Φίλιππου, σε μια επικοινωνιακή απόπειρα να βελτιωθεί η «εικόνα» των Ανακτόρων, η οποία εκείνη την περίοδο ήταν τραυματισμένη. Η Ελισάβετ όμως έχει ήδη διαβάσει τον ημερήσιο Τύπο. «Οι κριτικές ήταν στυγνές», τον διακόπτει. «Η τηλεόραση ως μέσον μπορεί να μην ταιριάζει στη βασιλική οικογένεια. Ταιριάζει στους κανονικούς ανθρώπους», αντιτείνει εκείνος. «Μα αυτό θέλαμε να δείξουμε, ότι πίσω από τις πύλες είμαστε κανονικοί άνθρωποι», αντιδρά η βασίλισσα. 

Ο διάλογος συνεχίζεται ως εξής:

Ουίλσον: «Οχι κυρία, δεν είστε». Βασίλισσα Ελισάβετ: «Οχι; Ξυπνάμε το πρωί, πάμε για ύπνο το βράδυ, εργαζόμαστε, κουραζόμαστε, συναχωνόμαστε, ντρεπόμαστε για κάποιους θείους. Υποφέρουμε τα Χριστούγεννα… Είμαστε εντελώς κανονικοί». Ουίλσον: «Ο κόσμος δεν σας θεωρεί κανονικούς και, αν μου επιτρέπετε, δεν σας θέλουν κανονικούς». Βασίλισσα: «Και τι θέλουν; Πείτε μου. Τι θέλετε από εμάς;». Ουίλσον: «Η αλήθεια είναι ότι δεν ξέρουμε. Πέρα από το ότι σας θέλουμε ιδεώδεις. Ενα ιδεώδες». Βασίλισσα: «Ουδείς άνθρωπος είναι ιδεώδης. Μόνο ο Θεός. Γι’ αυτό θα προτιμούσα να μέναμε μακριά απ’ τα φώτα της δημοσιότητας, για τη δική μας επιβίωση και υγεία. Αλλά δεν μπορούμε να κρυβόμαστε, πρέπει να είμαστε πλήρως εκτεθειμένοι διαρκώς. Ποια είναι η λύση, λοιπόν; Η καλύτερη έως τώρα είναι οι ιεροτελεστίες και το μυστήριο, διότι έτσι κρυβόμαστε ενώ παραμένουμε σε κοινή θέα. Το προπέτασμα καπνού, το μυστήριο και το πρωτόκολλο δεν υπάρχουν για να μας διαχωρίζουν, υπάρχουν για να μας κρατάνε ζωντανούς». 

Η σκηνή είναι από το 4ο επεισόδιο του 3ου κύκλου του «The Crown», της δημοφιλούς και επιτυχημένης σειράς του Netflix. Η Ολίβια Κόλμαν υποδύεται την Ελισάβετ και ο Τζέισον Ουότκινς τον πρωθυπουργό Χάρολντ Ουίλσον.

Η κηδεία του εκλιπόντος πρίγκιπα Φιλίππου, δούκα του Εδιμβούργου, που πέθανε πριν από 10 ημέρες σε ηλικία 99 ετών, θα γινόταν χθες, «κεκλεισμένων των θυρών», με 30 μόνο καλεσμένους. Από την ώρα που ανακοινώθηκε ο θάνατός του η Αγγλία βρίσκεται σε πένθος. Η είδηση μονοπώλησε τα βρετανικά ΜΜΕ (και όχι μόνον, φυσικά), εκατοντάδες πολίτες πήγαν στο Μπάκιγχαμ όπου άφησαν λουλούδια και σημειώματα. Στα τηλεοπτικά ρεπορτάζ, εμφανίζονταν άνθρωποι δακρυσμένοι που βίωναν τον θάνατο του πρίγκιπα Φιλίππου ως προσωπική απώλεια.  

Εχουν γραφτεί τόμοι για τη σχέση των Βρετανών με τη μοναρχία. Για τον τρόπο που την αντιμετωπίζουν, απαντώντας σε υψηλά ποσοστά θετικά σε δημοσκοπήσεις. Η βασίλισσα είναι «σταθερή αξία». Ειδικά σε περιόδους μεγάλης αστάθειας, λιτότητας, κρίσεων, η θεατρικότητα των πάσης φύσεως τελετών έχει μια καθησυχαστική επίδραση, τονώνοντας παράλληλα και το αίσθημα εθνικής υπεροχής. «Η μοναρχία αντιπροσώπευε ανέκαθεν ένα ανάχωμα απέναντι στις γρήγορες και τρομακτικές αλλαγές», υποστηρίζουν έγκυροι Βρετανοί αναλυτές. 

Στο «The Crown», ο θεατής παρακολουθεί τα πρόσωπα ως χαρακτήρες ενός δράματος σε εξέλιξη. Διαρκώς. Οι πρωταγωνιστές γερνούν και απέρχονται αλλά οι «διάδοχοί» τους εμφανίζονται στη σκηνή τροφοδοτώντας εντάσεις, σχέσεις, συνωμοσίες, ανατροπές, παρεξηγήσεις, έρωτες αποθεωτικούς και συντριπτικούς. Οι προσεκτικές ομολογίες, όπως αυτή που προαναφέραμε, στον διάλογο της Ελισάβετ με τον Ουίλσον, μπορεί να είναι επινοημένες αλλά βασίζονται σε δεδομένα. Η σειρά έχει, εξάλλου, πολλούς ειδικούς συμβούλους και ιστορικούς.

Στη χθεσινή κηδεία, η πανδημία εμπόδισε την κοσμοσυρροή «εντός των θυρών». Δύσκολα όμως θα συγκρατούσε τους Βρετανούς από το να βρεθούν έστω και σε φαντασιακή οπτική επαφή με τους πρωταγωνιστές, στο κάστρο του Ουίνδσορ. Μόνο που τώρα πια, τα πραγματικά πρόσωπα και οι ρόλοι δεν ζουν χωριστά. Κυκλοφορούν στους ίδιους χώρους. Γίνονται, όλοι μαζί, όλο και πιο «κανονικοί άνθρωποι». Η τηλεόραση ταιριάζει, πλέον, πολύ στη βασιλική οικογένεια. Είτε ως σύμμαχός της είτε ως αντίπαλός της.