ΑΠΟΨΕΙΣ

Τα 20 κεφάλια της «Λερναίας Υδρας»

Διαβάζοντας την είδηση για τις 20 ομάδες οργανωμένου εγκλήματος που λυμαίνονται τη χώρα, αρκετοί ίσως ανασήκωσαν τους ώμους, θεωρώντας ότι δεν τους αφορά, δεν έχουν σχέση με ναρκωτικά, με σωματεμπορία, με προστασίες, με λαθρεμπόριο. 

Κι αν δεν είναι έτσι ακριβώς; Αν καθημερινά βρισκόμαστε μπροστά στο οργανωμένο έγκλημα; Θέλετε μερικά παραδείγματα; Ο άνθρωπος που βλέπετε βγαίνοντας από το σπίτι να ψάχνει τον κάδο των σκουπιδιών για να συλλέξει οτιδήποτε μεταλλικό και ανακυκλώσιμο. Αυτός που θα πλησιάσει το αυτοκίνητο στα φανάρια για να πλύνει το παρμπρίζ. Το παιδί που επαιτεί σε κάποια γωνία. Ολοι θύματα κυκλωμάτων. Κάποιο από τα μαγαζιά που παίρνετε τον καθημερινό καφέ. Το παρεμπόριο.

Το οργανωμένο έγκλημα δεν είναι κάτι απρόσωπο, μακρινό, έξω από την καθημερινότητα. Δεν είναι ωμή βία, αιματηρά ξεκαθαρίσματα, πιστολίδι. Είναι και αυτά. Αλλά η παρουσία του είναι διαρκής δίπλα μας, σε μια σειρά από καθημερινές δραστηριότητες, στις οποίες έχει διαβρωτικά εισχωρήσει. Η δύναμή του βρίσκεται στο πάντρεμα παράνομων δραστηριοτήτων με νόμιμες, στο ξέπλυμα τεράστιων χρηματικών ποσών, στη διαφθορά.

Σύμφωνα με την έκθεση της Europol για το οργανωμένο έγκλημα στην Ευρώπη, που δημοσιεύθηκε μόλις τον περασμένο Απρίλιο, ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά του οργανωμένου εγκλήματος στην Ε.Ε. είναι η υπερεθνική δράση του. Πολυεθνικές συμμορίες δραστηριοποιούνται ταυτόχρονα ή διαδοχικά σε περισσότερες από μία χώρες. Και το πεδίο δράσης τους, μια βεντάλια διαρκούς αξιοποίησης ευκαιριών και εγκληματικών δυνατοτήτων που γεννούν, συνήθως, οι κρίσεις. Η πανδημία, για παράδειγμα, γέννησε ευκαιρίες εγκληματικής δράσης με διακίνηση ακατάλληλου υγειονομικού υλικού, πλαστών φαρμάκων και εμβολίων. Οι παραδοσιακές εγκληματικές δραστηριότητες συνεχίζονται: τα ναρκωτικά, η εμπορία ανθρώπων, το λαθρεμπόριο, οι εκβιάσεις. Αναβαθμίζονται, βεβαίως. Οι ληστείες σε σπίτια και επιχειρήσεις αποτελούν, διαπιστώνει η έκθεση, σημαντική παράμετρο του οργανωμένου εγκλήματος. Από συμμορίες που μετακινούνται από χώρα σε χώρα, επεκτείνουν τη δράση τους παντού, δεν γνωρίζουν σύνορα. 

Στο παραδοσιακό έγκλημα προστίθεται η διαδικτυακή εγκληματική δράση: απάτες, παιδική πορνογραφία, υπεξαίρεση ψηφιακών δεδομένων, στημένα στοιχήματα, πλαστογραφημένα προϊόντα. Και λιγότερο εμφανής εγκληματική δράση, κυκλώματα που αναλαμβάνουν να «εξαφανίσουν» επικίνδυνα απόβλητα, συμμορίες που λυμαίνονται την ανακύκλωση μετάλλων, απάτες με ΦΠΑ.

Υπολογίζεται ότι το 2019 τα έσοδα από εγκληματικές δραστηριότητες ανήλθαν στην Ε.Ε. σε 139 δισ. ευρώ, με το οργανωμένο έγκλημα να έχει περάσει συστηματικά σε άλλο επίπεδο. Η έκθεση της Europol διαπιστώνει ότι το 80% των εγκληματικών οργανώσεων χρησιμοποιεί πλέον νόμιμες επιχειρηματικές δραστηριότητες για να συνεχίζει τη δράση του. Το 68% ξεπλένει χρήματα με παραδοσιακές μεθόδους, όπως η επένδυση σε ακίνητα και μεγάλης αξίας αγαθά. Το 60% εμπλέκεται σε διαφθορά. Και συμπληρωματικά υπάρχει κυρίαρχη η βία, οι δολοφονίες, τα ξεκαθαρίσματα για να παραμεριστούν τα όποια εμπόδια, είτε αφορούν διεκδικήσεις από αντίπαλες ομάδες είτε «ενοχλητικές» έρευνες. 

Το οργανωμένο έγκλημα χαρακτηρίζεται στην έκθεση «Λερναία Υδρα». Και η διαβρωτική παρουσία του δεν είναι κάτι απόμακρο και έξω από την καθημερινότητά μας. Είναι διαρκώς εδώ, την επηρεάζει, τη συνδιαμορφώνει.