ΑΠΟΨΕΙΣ

Αυξανόμενη ένταση

Ποτέ δεν ήταν εύκολη η παρακολούθηση των διεθνών εξελίξεων από τον μέσο πολίτη, που προσηλωμένος στην καθημερινότητά του δυσκολεύεται να επικεντρώσει την προσοχή του πάνω σε προβλήματα και σχέσεις τα οποία δεν τον επηρεάζουν εκ πρώτης όψεως. Εκτός βέβαια σε συγκυρίες, που η ένταση ανεβαίνει κατακόρυφα εξαιτίας πολεμικών συγκρούσεων ή απειλούνται συγκρούσεις οι οποίες τον αφορούν. Οταν μάλιστα ο πλανήτης παλεύει με την πανδημία, το όποιο ενδιαφέρον των πολιτών για τα γεωπολιτικά περνάει σε δεύτερη μοίρα.

Τούτων λεχθέντων και είτε γίνεται αντιληπτό είτε όχι, επικρατεί σήμερα ένταση που ανεβαίνει στις σχέσεις της Δύσης από τη μία πλευρά, της Κίνας και της Ρωσίας από την άλλη. Και ενώ κάτι τέτοιο αναμενόταν στις σχέσεις ΗΠΑ / Δύσης – Κίνας, υπήρχε η εντύπωση ότι η πρόσφατη συνάντηση Μπάιντεν – Πούτιν συνέβαλε σε κάποια εκτόνωση στις σχέσεις ΗΠΑ / Δύσης – Ρωσίας. Εξ ου οι Μέρκελ και Μακρόν αποπειράθηκαν να προωθήσουν την ιδέα συνάντησης κορυφής Ε.Ε. – Ρωσίας, με απογοητευτικά αποτελέσματα. Τα γεγονότα μιλούν από μόνα τους. Η επίσκεψη του προέδρου των ΗΠΑ στην Ευρώπη σηματοδότησε την επιστροφή της Ουάσιγκτον στην ηγεσία της Δύσης και σε μεγάλο βαθμό τη στοίχιση των Ευρωπαίων πίσω της. Ταυτόχρονα, όμως, λειτούργησε σαν αφετηρία χάραξης γραμμών διαχωρισμού με τη Ρωσία και την Κίνα, κρίνοντας από ενέργειες και αποτελέσματα, που όλα δείχνουν ότι καθορίζουν και την ορατή συνέχεια.

Οι Μέρκελ και Μακρόν, όχι μόνον απέτυχαν οικτρά να κάνουν αποδεκτή την πρότασή τους, αλλά η γλώσσα απέναντι στη Ρωσία ήταν ιδιαίτερα σκληρή στο αντίστοιχο κοινό ανακοινωθέν. Αμέσως μετά έγινε γνωστή η σχεδόν πολεμική αντίδραση της Μόσχας στο περίεργο επεισόδιο με τη βρετανική φρεγάτα κοντά στην Κριμαία (εντός ή δίπλα στα χωρικά ύδατα;). Ακολούθησαν οι νατοϊκές ασκήσεις με παρουσία πολεμικών πλοίων στην ίδια περιοχή, με σκοπό να σταλεί σήμα ότι η Δύση στηρίζει τις ένοπλες δυνάμεις της Ουκρανίας, προκαλώντας νέες αυστηρές προειδοποιήσεις και δηλώσεις της Ρωσίας.

Στο μεταξύ, Πούτιν και Σι ανακοίνωσαν πανηγυρικά τη χρονική επέκταση της ρωσοκινεζικής συνεργασίας και το αποκορύφωμα είναι –μέχρι τώρα – οι πραγματικά απειλητικές δηλώσεις του Κινέζου ηγέτη, με αφορμή αμερικανοϊαπωνικές ναυτικές ασκήσεις στον Ειρηνικό, ενώ ταυτόχρονα ανεβαίνει το θέμα της Ταϊβάν, την οποία το Πεκίνο επίσης προειδοποιεί / απειλεί. Εκείνο που δεν έχει γίνει ακόμη δημόσια αντιληπτό είναι το αποτέλεσμα της συνάντησης Λαβρόφ – Τσαβούσογλου, αν και έπειτα από αυτήν ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών έσπευσε να διαβεβαιώσει ότι η Αγκυρα θα σέβεται τη συμφωνία του Μοντρέ και μετά τη διάνοιξη της νέας διώρυγας στην Κωνσταντινούπολη. Με λίγα λόγια, συμβαίνουν πράγματα σημαντικά στη διεθνή γεωπολιτική σκηνή με τάσεις αυξανόμενης έντασης. Δικαιολογούνται λοιπόν οι ψυχροπολεμικές προβλέψεις, όπως και οι διαπιστώσεις ότι η Ευρώπη με ενιαία γραμμή και γλώσσα θα αντιμετωπίζει τις όποιες κρίσεις προκύπτουν.