ΑΠΟΨΕΙΣ

Καραμανλής ή τανκς!

Οταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής ανέλαβε τη διακυβέρνηση του τόπου στις 24 Ιουλίου 1974, είχε να διαχειρισθεί μια στρατιωτική ήττα στην Κύπρο και ένα στράτευμα στο οποίο κυριαρχούσε η χούντα. Επιπλέον, είχε προηγηθεί και μια επιστράτευση-παρωδία. Το μόνο όπλο που διέθετε τότε ήταν η κοινή πεποίθηση πως η δικτατορία έφερε μια πρωτόγνωρη εθνική καταστροφή και γι’ αυτόν τον λόγο δεν κατέρρευσε απλώς, αλλά αποσυντέθηκε. Εψαχναν να τους βρουν και δεν τους έβρισκαν. Το καλοκαίρι του 1974, ο συσχετισμός δυνάμεων στο εσωτερικό μέτωπο ήταν ακόμη συγκεχυμένος. Μπορεί η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών να επιζητούσε δημοκρατία και κάθαρση, αλλά τα όπλα τα έφεραν οι υποστηρικτές της χούντας. Συνεπώς, η κυβέρνηση της Εθνικής Ενότητας πρώτα και η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας στη συνέχεια ήταν υποχρεωμένες να πορευθούν μέσα από ένα ευρύ ναρκοπέδιο. Οι νεότεροι πιθανόν να αγνοούν πως μέχρι και το τέλος της δεκαετίας του ’70 το δημοκρατικό πολίτευμα δεν ήταν δεδομένο. Απειλείτο. Οι συνωμοσίες πολλές, όπως αποκάλυψε η «Καθημερινή» της Κυριακής 18ης Ιουλίου. Χουντικοί αξιωματικοί στην αρχή και νοσταλγοί της βασιλείας στη συνέχεια είχαν ένα στόχο: την ανατροπή της εύθραυστης δημοκρατίας μας. Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής στην προσπάθειά του να εγκαθιδρύσει μια σύγχρονη, δυτικού τύπου δημοκρατία, απαλλαγμένη από τις διακρίσεις και τους περιορισμούς του παρελθόντος, είχε δίπλα του την ανανεωτική Αριστερά του Ηλία Ηλιού, του Μίκη Θεοδωράκη, του Ανδρέα Λεντάκη και σύσσωμο τότε το ΚΚΕ εσωτερικού. Μπορεί η καταγεγραμμένη πολιτική δύναμη τους να ήταν μικρή, όμως ο λόγος αυτών των ανθρώπων είχε εθνική εμβέλεια. Ας σημειωθεί πως την ώρα που ο Καραμανλής αγωνιζόταν να ξεριζώσει τη χούντα από το στράτευμα και να διαχειρισθεί μια στρατιωτική ήττα, την ίδια στιγμή το ΚΚΕ και ο Ανδρέας Παπανδρέου χαρακτήριζαν την επιχειρούμενη Μεταπολίτευση ως… αλλαγή νατοϊκής φρουράς. 

Ο άθλος του Καραμανλή ήταν πως μέσα σε τέτοιες συνθήκες διεξήγαγε και εκλογές και δημοψήφισμα, των οποίων το κύρος ουδείς αμφισβήτησε, ενώ ο Ευ. Αβέρωφ, στον οποίο χρωστάμε πολλά, εκκαθάριζε το στράτευμα, με επιδέξιους χειρισμούς, από τους χουντικούς. Σήμερα, όσοι βιώσαμε εκείνη την περίοδο και είχαμε ενεργό συμμετοχή, ο καθένας στο απειροελάχιστο μέτρο των δυνάμεών του, κατανοούμε πλήρως πόσο δίκιο είχε ο Μίκης όταν έθεσε το δίλημμα «Καραμανλής ή τανκς».