ΑΠΟΨΕΙΣ

Η κληρονομιά Μέρκελ στα Βαλκάνια

Με ένα ταξίδι-αστραπή στο Βελιγράδι και στα Τίρανα, όπου συγκέντρωσε τους ηγέτες των χωρών τους, η Αγκελα Μέρκελ αποχαιρέτησε τα δυτικά Βαλκάνια. Δεν είχε τίποτα καινούργιο να (τους) πει και ούτε θα είχε κανένα νόημα αφού αποχωρεί από την καγκελαρία, και ο διάδοχός της δεν δεσμεύεται στην πολιτική της για την περιοχή – πολύ περισσότερο που όλα δείχνουν ότι αυτός δεν θα ανήκει καν στο κόμμα της. 

Η καγκελάριος Μέρκελ πρόταξε και στα δυτικά Βαλκάνια το συμφέρον της Γερμανίας. Τη δύσκολη δουλειά την είχε κάνει ήδη ο Χέλμουτ Κολ με τον ρόλο του στη διάλυση (κατάρρευση) της Γιουγκοσλαβίας. 

Η Μέρκελ φρόντισε με λιγότερο «επιθετικό» από τον πολιτικό της «πατέρα» τρόπο να παγιώσει και να ενισχύσει τη γερμανική περιουσία στα μεταπολεμικά δυτικά Βαλκάνια και να καταστήσει το Βερολίνο αποφασιστικό παράγοντα στην πορεία των εξελίξεων.

Εργάστηκε πρωτίστως για τη σταθερότητα, απαραίτητη για τις γερμανικές επενδύσεις, την αναχαίτιση στα όρια των δυτικών Βαλκανίων των μεταναστευτικών ροών και, δευτερευόντως, για την επιτάχυνση της ευρωπαϊκής τους πορείας – ούτως ή άλλως, Κροατία και Σλοβενία που την ενδιέφεραν περισσότερο «τακτοποιήθηκαν» πρώτες. 

Η «διαδικασία του Βερολίνου», που η ίδια επινόησε, λειτούργησε κυρίως ως όχημα για να συντηρείται η συζήτηση γύρω από το ευρωπαϊκό όραμα των λαών της περιοχής παρά ως επιταχυντής του «τρένου» που θα έφερνε τις ενδιαφερόμενες χώρες πιο γρήγορα στις Βρυξέλλες. 

Η Μέρκελ διεκδίκησε και πέτυχε διακριτό (ηγετικό) ρόλο της Γερμανίας στα δυτικά Βαλκάνια, χωρίς να προκαλέσει και να έρθει σε σύγκρουση με τους άλλους ισχυρούς παίκτες και συμμάχους (ΗΠΑ, Γαλλία). 

Ισως το πιο σημαντικό: εναντιώθηκε σε κάθε αλλαγή του μεταπολεμικού χάρτη, σχέδιο που προωθούσε ο πρόεδρος Τραμπ, διά της ανταλλαγής εδαφών μεταξύ Σερβίας και Κοσόβου ώστε να υπάρξει οριστική διευθέτηση του καθεστώτος του τελευταίου. 

Διείδε εγκαίρως τον κίνδυνο για την ειρήνη και τη σταθερότητα, να προκύψουν μέσω ενός τέτοιου σεναρίου μια Μεγάλη Αλβανία και μια Μεγάλη Σερβία, και να ανατραπεί η υφιστάμενη ισορροπία ισχύος στην περιοχή. 

Οσο για την παρακαταθήκη της, η Deutsche Welle, που ακολούθησε το αποχαιρετιστήριο ταξίδι της στα δυτικά Βαλκάνια, σχολίασε πως «φεύγει χωρίς να δώσει λύση στα προβλήματα που υπάρχουν στις χώρες των δυτικών Βαλκανίων, απλώς εξέφρασε μόνο την ευχή αυτά να επιλυθούν με διάλογο».