ΑΠΟΨΕΙΣ

Αιδημοσύνη και μεγαλοφροσύνη

Φιλοσοφικά ιδεατό, στην καθημερινότητα όμως εξαιρετικά προκλητικό. Πώς είναι εφικτό να συμπεριφέρεται κανείς με αυτοσυγκράτηση και αξιοπρέπεια, χωρίς να παραβιάζει τις κοινωνικές και ηθικές επιταγές; Πώς μπορεί να επιδεικνύει υψηλά φρονήματα που αντανακλούν ανωτερότητα, την ίδια στιγμή που με μεγάλη δυσκολία αγωνίζεται καθημερινά να εξασφαλίσει τα πλέον απαραίτητα, τα πλέον αναγκαία για την οικογένειά του;

Η τιμητική πολιτογράφηση της μητέρας και του μικρότερου γιου της οικογένειας Αντετοκούνμπο έγινε την περασμένη Πέμπτη στο Μέγαρο Μαξίμου, με όλη τη σεμνότητα που απαιτούσε η περίσταση, με όλη τη σεμνότητα που προϋποθέτει η «αιδημοσύνη». Σβήνοντας τα φλας είχαμε την ευκαιρία, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, να συμμετάσχουμε σε μια συζήτηση που μας απέδειξε με τον πλέον αδιαμφισβήτητο τρόπο ότι τελικά οι φιλοσοφικές αλήθειες μπορούν να είναι εφαρμόσιμες ακόμη και μέσα στην πιο δύσκολη καθημερινότητα.

Η Βερόνικα Αντετοκούνμπο δίδαξε στα παιδιά της κοινωνική και ηθική υπευθυνότητα, την ύπαρξη του ιδεώδους και την αγάπη για τη ζωή, πέρα και έξω από τη σκληρή πραγματικότητα που αντιμετώπιζαν. Τους δίδαξε, δηλαδή, την ουσία του ελληνικού πολιτισμού. Οι αρχαίοι Ελληνες είχαν πλήρη επίγνωση της δυστυχίας που υπάρχει στην ανθρώπινη ύπαρξη. Αλλωστε, το πλέον χαρακτηριστικό στοιχείο της τραγωδίας είναι αυτή ακριβώς η αναγνώριση. Ωστόσο, αυτό δεν τους απέτρεψε από το να αγαπούν τη ζωή, να επιζητούν την ευτυχία και να υμνούν το ωραίο. Η ζεστή ατμόσφαιρα που δημιούργησε στο σπιτικό των Αντετοκούνμπο ανέθρεψε τα αγόρια με αγάπη για τον τόπο που ζούσαν και τους συνανθρώπους τους. Και σήμερα, στην εποχή της δόξας, αθόρυβα εκφράζουν με πολυσχιδείς τρόπους αυτή την αγάπη και το ενδιαφέρον. Ο Γιάννης και τα αδέρφια του νοιάζονται για το σήμερα και το αύριο και μας πιστοποιούν ότι η παιδεία δεν κληρονομείται, αλλά κατακτάται.

Στο πρόσωπο της Βερόνικας Αντετοκούνμπο τιμήθηκαν χθες όλοι εκείνοι που σε πείσμα της σκληρής πραγματικότητας επιμένουν να αγωνίζονται. Βρίσκουν δικαίωση όλοι εκείνοι που έχουν αναγνωρίσει την ανάγκη να ζει κανείς με την ύπαρξη ενός ιδεώδους, ενός φωτός. Η παρουσία της ίδιας και των δύο γιων της, Γιάννη και Εμέκα, στο πρωθυπουργικό σαλόνι απέδειξε σε όλους εμάς τους παρισταμένους ότι τελικά το συγκεκριμένο απόφθεγμα στις «Διατριβές» του Επίκτητου γίνεται μια ζωντανή πραγματικότητα, ότι μπορεί κανείς να διατηρεί την αιδημοσύνη και τη μεγαλοφροσύνη του κάτω από όλες τις συνθήκες, ακόμα και τις πιο αντίξοες.
 
* Ο δρ Αθανάσιος Κ. Μπαλέρμπας είναι γενικός γραμματέας Ιθαγένειας στο υπουργείο Εσωτερικών.
** Η δρ Κωνσταντίνα Δ. Καρακώστα είναι διδάσκουσα Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Πατρών.