ΑΠΟΨΕΙΣ

Περιμένει στη γωνία

Είναι κοινότοπο το ερώτημα «πού το πάει η Τουρκία;». Το τελευταίο χρονικό διάστημα δεν υπάρχει μέρα που να μη γίνονται από Τούρκους αξιωματούχους επιθετικές, προς την πατρίδα μας, δηλώσεις. Αλλες από αυτές αποτελούν απλώς παλικαρισμούς, άλλες προβάλλουν με νομικές ακροβασίες τις πάγιες θέσεις τους, που δεν είναι τίποτε άλλο από μια σειρά διεκδικήσεων. Δεν υπάρχει καμιά ένδειξη πως αυτό το σκηνικό θα εκτονωθεί, καθώς έχει αποκτήσει δομικά χαρακτηριστικά για την εξωτερική πολιτική των γειτόνων μας.

Εκείνο που έχει προκαλέσει την έξαρση της τελευταίας περιόδου είναι η πολιτική των εξοπλισμών που ακολουθεί η ελληνική κυβέρνηση. Το γεγονός πως με τον δημόσιο λόγο τους οι Τούρκοι υπουργοί δείχνουν να υποτιμούν το εξοπλιστικό πρόγραμμά μας, αντιμετωπίζοντάς το υπεροπτικά και με δηκτικά σχόλια, αυτό ακριβώς μαρτυρεί: την ανησυχία και τον εκνευρισμό τους.

Είναι γνωστό πως οι ελίτ της Τουρκίας σχεδιάζουν σε βάθος χρόνου. Η στρατηγική πολλών δεκαετιών έχει τροποποιηθεί με το δόγμα της «γαλάζιας πατρίδας», που είναι πιο επιθετικό, πιο επεκτατικό. Ενα δόγμα που έχει μεταφέρει το πεδίο ενδιαφέροντος της Τουρκίας πολύ πέρα από τις διαφορές της με όλους τους γείτονές της.

Από τη δεκαετία του 1950 και μετά, οι εντάσεις στις ελληνοτουρκικές σχέσεις δύο φορές κορυφώθηκαν και λύθηκαν επί του πεδίου. Και τις δύο φορές ηττημένη ήταν η δική μας πλευρά. Κύριο χαρακτηριστικό τόσο της εισβολής στην Κύπρο όσο και της απόσπασης των Ιμίων από την ελληνική κυριαρχία, εγγράφοντας την υποθήκη των γκρίζων ζωνών, ήταν η αποτελεσματική εκμετάλλευση από την τουρκική πλευρά της ανοησίας του Ιωαννίδη από τη μία και του κενού εξουσίας που υπήρχε στην Ελλάδα τον Ιανουάριο του 1996 από την άλλη. Δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει το γεγονός ότι η Τουρκία πάντα εξαργυρώνει τις διεκδικήσεις της την κατάλληλη στιγμή, κινούμενη εκ του ασφαλούς.

Μήπως, λοιπόν, περιμένει μιαν ανάλογη κατάσταση για να ξανακτυπήσει; Για να δημιουργήσει τετελεσμένα που θα αποτελέσουν –πέραν όλων των άλλων– μια ιδιαιτέρως δυσμενή βάση για τις διαπραγματεύσεις που θα ακολουθήσουν; Ούτως ή άλλως, αυτό που εννοεί η Τουρκία ως ειρηνική επίλυση των διαφορών αφορά το τι εμείς θα της παραχωρήσουμε.