Πανεπιστημιακά συγγράμματα, φυτώριο αυθαιρεσίας και σκανδάλων…

Πανεπιστημιακά συγγράμματα, φυτώριο αυθαιρεσίας και σκανδάλων…

5' 49" χρόνος ανάγνωσης

Ως γνωστόν, η «δωρεάν» (και πανάκριβη) «παιδεία» μεταξύ άλλων προβλέπει την έκδοση, με έξοδα του κράτους, πανεπιστημιακών συγγραμμάτων και τη διανομή στους φοιτητές. Τα συγγράμματα αυτά εκδίδονται από διάφορους εμπορικο-εκδοτικούς οίκους και τα αντίτυπα τα αγοράζει το υπουργείο Παιδείας, βάσει κοστολογίου που υποβάλλουν οι εκδότες και ελέγχει ειδική Επιτροπή Κοστολόγησης του υπουργείου Παιδείας. Δεν ξέρω αν αυτό το σύστημα εξακολουθεί να ισχύει αλλά νομίζω ότι ισχύει ελαφρώς ή βαρέως τροποποιημένο, δεν είναι αυτό που μας απασχολεί για την ώρα.

Οταν εγκαινιάσθηκε αυτό το σύστημα μαζικής παραγωγής πανεπιστημιακών «συγγραμμάτων – εγχειριδίων» πολλοί γνωστοί πανεπιστημιακοί δάσκαλοι με «μανιφέστο» (έτσι το αποκαλούσαν) επισήμαναν τα επιστημονικά κενά που θα προκαλούσε και κατάγγειλαν ένα σύστημα ελεγχόμενης «πνευματικής παραγωγής». (Επειδή δεν βρήκα στα χαρτιά μου το σημαντικό αυτό «μανιφέστο», παρακαλώ θερμά τους υπογράφοντες να μου στείλουν, αν έχουν, αντίγραφο στη διεύθυνση της «Καθημερινής». Αξίζει τον κόπο να το θυμηθούμε).

Το «μανιφέστο έθιγε και αποκάλυπτε την «ιδεολογική» πλευρά αυτού του συστήματος, το οποίο υποτίθεται θα κάλυπτε ανάγκες και απαιτήσεις της πολύπαθης «δωρεάν παιδείας». (H «δωρεάν παιδεία», που όλοι γνωρίζουμε ότι ούτε «δωρεάν» είναι ούτε «παιδεία», ήταν μία από τις συνηθισμένες μπαρούφες του μακαρίτη Γεωργίου Παπανδρέου, του επιλεγόμενου Γέρου της Δημοκρατίας, ευφυέστατου πολιτικού αλλά διόλου… της Δημοκρατίας). Εγινε ταμπού για τις επόμενες γενιές των αριστερών, των δεξιών και των αριστεροδεξιών και θεωρείται έγκλημα καθοσιώσεως κάθε κριτική αναφορά στη «δωρεάν παιδεία», παρ’ όλο ότι εν τω μεταξύ μεταβλήθηκε σε εστία διαφθοράς και αυθαιρεσίας και στους τρεις κύκλους της εκπαίδευσης.

Από αυτή την «ιδεολογική» πλευρά της ελεγχόμενης και διατεταγμένης «πνευματικής παραγωγής» χάριν της «δωρεάν παιδείας» πηγάζει κατ’ ανάγκην και η εμπορευματοποίησή της, όχι ελεύθερης και ανταγωνιστικής, αλλά σε κυκλώματα στα οποία με το αζημίωτο, εμπλέκονται υπηρεσίες του υπουργείου Παιδείας, επιχειρηματίες, εκδότες και πανεπιστημιακοί δάσκαλοι. Κάποτε ρώτησα πανεπιστημιακό δάσκαλο, από αυτούς που πριν από δέκα χρόνια υπέγραψαν το «μανιφέστο» πώς θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά η πανεπιστημιακή διδασκαλία, χωρίς «πανεπιστημιακά εγχειρίδια». Είναι ξεπεσμός, μου είπε, να γράφουν οι πανεπιστημιακοί καθηγητές εγχειρίδια. O καθηγητής αισθάνεται την ανάγκη να γράψει βιβλίο όταν έχει κάτι καινούργιο να πει για την επιστήμη του. Τα περισσότερα «πανεπιστημιακά συγγράμματα» είναι αντιγραφή άλλων συγγραμμάτων, μερικά λέξη προς λέξη και παράγραφο προς παράγραφο ή το πολύ συνόψιση γνώσεων προς αποστήθιση. O καθηγητής οφείλει να αφοσιωθεί στη διδασκαλία, στο αμφιθέατρο ή στο εργαστήριο, να επεξεργασθεί αποδοτικές μεθόδους διδασκαλίας και να διδάξει βιβλιογραφία για κάθε επιστημονικό θέμα που τον απασχολεί και να αφήσει ελεύθερο τον σπουδαστή να αναζητήσει «τη δική του γνώση» στη βιβλιοθήκη. Αυτό θα στοίχιζε στο κράτος πολύ λιγότερο από ό,τι μας στοιχίζει σήμερα η ελεγχόμενη «γνώση» των «πανεπιστημιακών εγχειριδίων».

Το προκλητικό σκάνδαλο

Την ίδια περίπου εποχή επιστήμονας του Ινστιτούτου Τεχνολογικής Ερευνας της Κρήτης, ο κ. Στέφανος Τραχανάς, διευθυντής των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης, εκδοτική εταιρεία που ίδρυσε το ITE ακριβώς για να παρέμβει στον τομέα των πανεπιστημιακών συγγραμμάτων, έκανε μια σοβαρή καταγγελία.

Συγκεκριμένοι εκδοτικοί οίκοι της Θεσσαλονίκης αποδεδειγμένα υπερκοστολογούσαν τα βιβλία που πωλούσαν στο υπουργείο Παιδείας, με αποτέλεσμα το τελευταίο να υποστεί ζημιά 301 εκατομμυρίων δραχμών.

Δεν θέλω να σας κουράσω με λεπτομέρειες (άλλωστε έχουμε ακούσει και για κλεψιές πολύ μεγαλυτέρου μεγέθους). Το «αποδεδειγμένα» αναφέρεται σε φράσεις του παραπεμπτικού βουλεύματος του Εφετείου Αθηνών: Αναφέρω μερικές από αυτές τις φράσεις: «…επ’ αυτοφώρω επιβεβαίωση ενός προκλητικού σε έκταση και θρασύτητα σκανδάλου». «Τα βιβλία αυτά ήταν υπερκοστολογημένα ήδη από την πρώτη κοστολόγησή τους, η οποία είχε γίνει κυρίως το 1989-1990 και 1991, έτσι η απάτη ήταν σε πλήρη εξέλιξη από τότε». Υπάρχουν και άλλες.

Πρώτος ο οποίος ασχολήθηκε με τις καταγγελίες αυτές ήδη από το 1991 ήταν ο δημοσιογράφος τότε και νυν υπουργός Παιδείας κ. Πέτρος Ευθυμίου, ο οποίος μεταξύ των άλλων έγραφε: H «αιχμάλωτη αγορά» (αυτό που εμείς εδώ αποκαλέσαμε «ελεγχόμενη πνευματική παραγωγή και εμπορία» άνοιξε τον δρόμο σε αδικήματα του κοινού ποινικού δικαίου που επιβάλλουν την άμεση παρέμβαση των Αρχών, πριν ο εισαγγελέας με δίωξη ή οι φοιτητές με λεμονόκουπες αναλάβουν το έργο της κάθαρσης.

Εκείνος όμως που έφερε το ζήτημα στην επιφάνεια με σοβαρή δημοσιογραφική έρευνα ήταν ο διευθυντής τότε του «Οικονομικού Ταχυδρόμου» και νυν ευρωβουλευτής της Ν.Δ. κ. Γιάννης Μαρίνος που όλοι θυμάστε με πόση προσοχή και εντιμότητα άσκησε τη δημοσιογραφία επί σαράντα και πλέον χρόνια. Ιδού τι έγραφε το 1993:

«Ομως, ευτυχώς, αυτή τη φορά διαψευσθήκαμε. O υπουργός Παιδείας κ. Γ. Σουφλιάς, ο οποίος -ας το σημειώσουμε και αυτό- όταν διερευνούσαμε ακόμα την υπόθεση δεν μας απέτρεψε, αλλά μάλλον μας ενθάρρυνε να τη φέρουμε στη δημοσιότητα, ευθύς μόλις έλαβε γνώσιν του δημοσιεύματος έκανε τα εξής: α) ανέθεσε στον νέο Ειδικό Γραμματέα Ανώτατης Εκπαίδευσης κ. Αντωνόπουλο να διερευνήσει εις βάθος το θέμα χωρίς να φεισθεί ουδενός, όσο υψηλά στην ιεραρχία κι αν βρίσκεται, ακόμα και αν ex officio θεωρείται εκτός κάθε υποψίας και β) με μακρό τηλεφώνημά του μας διαβεβαίωσε ότι δεν είχε μέχρι του δημοσιεύματός μας συνειδητοποιήσει τη σοβαρότητα του θέματος, προφανώς λόγω ανεπαρκούς ή παραπλανητικής πληροφόρησής του, ότι επικοινώνησε και ο ίδιος με τον κ. Τραχανά για να ενημερωθεί απευθείας επί των καταγγελιών και ότι ανέθεσε τη διεξαγωγή έρευνας στον νέο Ειδικό Γραμματέα Ανώτατης Εκπαιδεύσεως κ. Αντωνόπουλο, ώστε να είναι περισσότερο αδιάβλητη η σχετική προσπάθειά του, αφού ο τελευταίος ακόμα δεν γνωρίζει πρόσωπα και πράγματα και συνεπώς δεν υπάρχει κίνδυνος να επηρεασθεί από γνωριμίες ή συμφέροντα». Επίσης και συντάκτες της «Καθημερινής» και ο γράφων ασχολήθηκαν τότε και αργότερα με τις καταγγελίες του κ. Τραχανά. Προσωπικώς πιστεύω ότι τα αποκαλυφθέντα με τις καταγγελίες αυτές δεν είναι καν η κορυφή του παγόβουνου, είναι μια μικρή μυτούλα του παγόβουνου!

Χρειάσθηκε να περάσουν άπρακτα περίπου πέντε χρόνια και επιτέλους, με μηνυτήρια αναφορά του τότε υπουργού Παιδείας και νυν Εξωτερικών κ. Γ. Παπανδρέου κινήθηκε ποινική δίωξη. Και άλλα έξι χρόνια (συνολικώς 11) για να φτάσει η υπόθεση στο ακροατήριο (εκδικάζεται τον προσεχή Φεβρουάριο), με παραπεμπτικό βούλευμα του Εφετείου Αθηνών. Δεν χρειάζεται να αναφέρουμε ονόματα, δεν είναι τα ονόματα που ενδιαφέρουν, τα συστήματα ενδιαφέρουν, που επιτρέπουν και μερικές φορές παρακινούν τα πρόσωπα να σχηματίζουν κυκλώματα απάτης και ληστείας. Στο εν λόγω κύκλωμα εμπλέκονται εκδότες (μερικοί εξειδικευμένοι στην έκδοση… θεολογικών συγγραμμάτων), καθηγητές και προπαντός υπηρεσίες του υπουργείου Παιδείας. Ερευνα σε βάθος από το υπουργείο Παιδείας θα απεκάλυπτε πολύ περισσότερα από ό,τι απεκάλυψε ήδη η δικαστική και δημοσιογραφική έρευνα. Οχι μόνο για τότε αλλά και για τώρα, για τα βιβλία και πολλά ακόμη (π.χ. για τις σχολικές βιβλιοθήκες). Το υπουργείο Παιδείας όμως, με οποιονδήποτε υπουργό, ποτέ δεν θα διενεργήσει αυτήν την έρευνα…

Υπάρχει όμως και μια άλλη πλευρά της υποθέσεως. O πολίτης που απεκάλυψε αυτήν την απάτη, ο Στέφανος Τραχανάς, το μετάνιωσε φρικτά που ανέλαβε αυτήν την πρωτοβουλία. Ταλαιπωρείται επί 11 χρόνια και αντιμετώπισε βιομηχανία μηνύσεων εναντίον του… επί συκοφαντική δυσφημίσει. Αντιμετωπίζει κατά καιρούς φημισμένους δικηγόρους και ως μάρτυρες ισχυρούς παράγοντες του Δημοσίου, του «πνευματικού» ακόμη και του εκκλησιαστικού βίου. H τελευταία στη σειρά των μηνύσεων εκδικάζεται σε λίγες μέρες και ελπίζω να εμφανισθεί ως μάρτυρας υπεράσπισης ο σημερινός υπουργός Παιδείας, ο κ. Πέτρος Ευθυμίου και απλώς να διαβάσει ενώπιον του ακροατηρίου το άρθρο που, ως δημοσιογράφος έγραψε το 1991. Και αν δεν το κάνει αυτό, έχει υποχρέωση να εμφανιθεί ως μάρτυς στην εκδίκαση, τον Φεβρουάριο της κυρίας υποθέσεως, αν μη τι άλλο, για να θεμελιώσει τις απαιτήσεις του Δημοσίου.

Λάβετε μέρος στη συζήτηση 0 Εγγραφείτε για να διαβάσετε τα σχόλια ή
βρείτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει για να σχολιάσετε.
Για να σχολιάσετε, επιλέξτε τη συνδρομή που σας ταιριάζει. Παρακαλούμε σχολιάστε με σεβασμό προς την δημοσιογραφική ομάδα και την κοινότητα της «Κ».
Σχολιάζοντας συμφωνείτε με τους όρους χρήσης.
Εγγραφή Συνδρομή
MHT