ΑΠΟΨΕΙΣ

Εξ ενός αίματος…

Οσα γνωρίζουμε για την αγόρευση του αποστόλου Παύλου στον Αρειο Πάγο μάς τα μετέδωσαν οι «Πράξεις των Αποστόλων», αφού κανένας εθνικός συγγραφέας της εποχής δεν στάθηκε στο γεγονός αυτό, όπως κανένας δεν ιστόρησε την παρουσία του Ιησού στην Παλαιστίνη. «Τινές των Επικουρείων και των Στωικών φιλοσόφων», λέει ο Λουκάς, οδήγησαν τον «σπερμολόγο» Παύλο στον Αρειο Πάγο, ν’ ακούσουν όσα είχε να τους πει και να κρίνουν. Κι ο Παύλος, που δεν παρέλειψε να κολακεύσει τους Αθηναίους χαρακτηρίζοντάς τους ευλαβέστατους, επιφύλαξε στο ακροατήριό του μία από τις ομιλίες του με το ενωτικότερο και οικουμενικότερο πνεύμα, τονίζοντας ότι «ο Θεός εποίησεν εξ ενός αίματος παν έθνος ανθρώπων κατοικείν επί παν το πρόσωπον της γης. […] του γαρ και γένος εσμέν». Για να επικυρώσει μάλιστα το κήρυγμά του, απήγγειλε έναν στίχο εθνικού φιλοσόφου, του Κλεάνθη.

Μάλλον δεν είναι αυτονόητο ότι με αυτήν την αγόρευση ο Παύλος έγινε «πνευματικός γεννήτωρ και πατήρ της Ευρώπης», όπως κήρυξε ο αρχιεπίσκοπος στην Πνύκα. Τόσο ο κ. Χριστόδουλος πάντως όσο και ο Πάπας, ο οποίος στο δικό του κήρυγμα περί Παύλου και Ευρωπαϊκού Συντάγματος έκανε έκκληση στην Ευρώπη «να θυμηθεί την ιστορία της», κινήθηκαν χωριστικά παρά ενωτικά, πολιτικά παρά θεολογικά. H απαίτησή τους να καταγραφεί στο Σύνταγμα η χριστιανικότητα της ηπείρου ηχεί ευλογοφανής, αλλά αφήνει έξω μεγάλα κομμάτια της Ιστορίας.

Ο χαρακτήρας της Ευρώπης δεν σμιλεύτηκε μόνο από τους χριστιανούς, αλλά και από τους Εβραίους και τους μουσουλμάνους Αραβες (που έδρασαν και σαν αγωγοί του ελληνικού πνεύματος). Σμιλεύτηκε και από τις επαναστάσεις των λαών, πολλές από τις οποίες υπήρξαν σφόδρα αντιθρησκευτικές. O χριστιανισμός δεν υπήρξε ταυτισμένος αποκλειστικά με την αγαθότητα, εκτός και διαγράψουμε την Ιερά Εξέταση, την καθεστωτική δράση των εκκλησιών και τη σιωπή ορισμένων εξ αυτών ως προς το Ολοκαύτωμα. Κι ύστερα, ποιος ακριβώς χριστιανισμός πρέπει να χαρακτηριστεί θεμελιώδης: O ορθόδοξος; O καθολικός; O προτεσταντικός; Αλλη μια φορά η αγωνία είναι να καταγραφούμε ως χριστιανοί κι όχι να ζήσουμε χριστιανικά.