ΑΠΟΨΕΙΣ

Ανεμοδεικτης

Δόξα τω Θεώ, για άλλη μια χρονιά έχουμε έναν… «αισιόδοξο, πλεονασματικό και αναπτυξιακό» προϋπολογισμό, ως μπούσουλα της εθνικής μας δράσης, για να γνωρίζουμε απαξάπαντες «ποιοι αλήθεια είμαστε εμείς και πού πάμε!» – απλά: βαδίζουμε τον δρόμο των πεπρωμένων μας! Με μια πρόχειρη αναδρομή στη μνήμη μας, δεν μπορέσαμε να επισημάνουμε κάποια χρονιά των… τελευταίων 10ετιών, που οι παρουσιαζόμενοι από τις εκάστοτε κυβερνήσεις (άσχετα βεβαίως με το «χρώμα» τους) προϋπολογισμοί, να μη διακρίνονται από τα ίδια… αισιόδοξα χαρακτηριστικά: αναπτυξιακοί, με δραματικές μειώσεις των ελλειμμάτων και του δημοσίου χρέους (το επίθετο «πλεονασματικός» λανσαρίσθηκε επ’ εσχάτοις!) και γενικώς βελτιωμένους «δείκτες»! Στα ίδια αν όχι και… καλύτερα αχνάρια, θα προχωρήσει και ο προϋπολογισμός του 2004, όπως προκύπτει από τη χθεσινή συζήτηση που έγινε στο Υπουργικό Συμβούλιο – με άλλα λόγια: μην ανησυχείτε, Νεοέλληνες, έχουσιν απόλυτη γνώσιν οι φύλακες…

Τώρα κάποιοι καθ’ έξιν καχύποπτοι και αμετανόητες «Κασσάνδρες» θα επιχειρήσουν πιθανότατα να σας χαλάσουν, κάπως, αυτήν τη διάχυτη αισιοδοξία που προκύπτει από τον υπό κατάρτιση προϋπολογισμό, αναφέροντάς σας τον… απολογισμό (το μόνο «κακό» των προϋπολογισμών: αναπόφευκτα έρχεται η στιγμή του… απολογισμού τους!) του τρέχοντος που λήγει σε λιγότερο από 90 ημέρες, για να σας αναγκάσουν να σκεφθείτε πως «αν οι περσινές αισιόδοξες προβλέψεις διαψεύσθηκαν, γιατί να δώσουμε βάση στις τωρινές προβλέψεις για το 2004»! Και η αλήθεια είναι ότι αυτός ο απολογισμός δεν βρίσκεται ακριβώς σε… «αρμονία» με τους προϋπολογισθέντες στόχους – ας πούμε: για το 2003 προβλεπόταν αρχικά ρυθμός ανάπτυξης γύρω στο 5,3% και σήμερα, αρχές Οκτωβρίου, καταγράφεται μόνο στο 4,2% με προοπτική για το τέλος της χρονιάς. Το δημόσιο χρέος προβλεπόταν να φθάσει (συρρικνούμενο) στο 99,3% του ΑΕΠ, στη μέση της χρονιάς «αναπροσαρμόσθηκε» στο 100,3%, τώρα «βλέπουν» πως η χρονιά θα κλείσει με το χρέος «σκαρφαλωμένο» στο 101,7%.

Οσο για το έλλειμμα, από την «προϋπολογισθείσα» εκτίμηση ότι θα «κλείσει» για όλο το 2003 στο «μείον 0,5» (θετικά, δηλαδή…), στα μέσα του έτους αναπροσαρμόσθηκε στο «συν 0,9%» (δηλαδή αρνητικά) και τώρα λένε πως στις 31-12-03 θα φθάσει το «συν 1,2%» – αφήστε που κάποιοι επιμένουν πως κι αυτό το νούμερο είναι πλασματικό, δημιούργημα της… «δημιουργικής λογιστικής»!

Εσείς, όμως, δεν χρειάζεται να… υποκύψετε σ’ αυτές τις απαισιόδοξες και αρνητικές σκέψεις, σε ό,τι αφορά την τύχη του προϋπολογισμού του 2004 -αρκεί να οχυρωθείτε πίσω από το «άνθρωποι είμαστε, σφάλματα κάνουμε όλοι σε τούτη τη ζωή!», και σαν έτοιμοι από καιρό να αφεθείτε στα πέλαγα της αισιοδοξίας, πως δεν μπορεί σε λίγους μήνες θα ξημερώσει ένα καλύτερο και αναπτυξιακό έτος- άλλωστε κι αν… δεν είναι, γιατί να ανησυχούμε από τώρα, αφού έτσι κι αλλιώς τα κακά μαντάτα θα τα πληροφορηθούμε (και δη καταλλήλως «καλλωπισμένα»…) έπειτα από κάμποσους μήνες – και πάντως αφού θα έχουν μεσολαβήσει οι εκλογές…

Το «καλό» με τους προϋπολογισμούς που καταρτίζονται και κατατίθενται λίγους μήνες πριν από τις εκλογές, είναι πως μπορούν κάλλιστα να διαπνέονται από αισιοδοξία και «γαλαντομία» – αν η κυβέρνηση που τους παρουσιάζει, με αυτούς (και άλλα μέσα…) κερδίσει τις εκλογές και «τύχει» να διαψευσθούν στην πορεία οι «προϋπολογισθείσες» αισιοδοξίες τους, κανένα πρόβλημα: θα βρει τους τρόπους να δικαιολογηθεί, χωρίς μεγάλες πρεμούρες, αφού οι… επόμενες εκλογές θα απέχουν το λιγότερο τρία χρόνια! Αν, πάλι, χάσει τις εκλογές, δεν έχει κανένα λόγο να… πονοκεφαλιάζει, αφού τα στραβά κι ανάποδα του προϋπολογισμού της, άλλοι θα ‘ρθουν να τα αντιμετωπίσουν – και αυτή εκ του ασφαλούς θα ασκεί αντιπολίτευση του τύπου «εμείς σας παραδώσαμε μια κατάσταση μούρλια, και εσείς με το που αναλάβατε την κάνατε… σαν τα μούτρα σας»!

Οσον αφορά τον υπό εκπνοή προϋπολογισμό του 2003, αξίζει να επισημάνει κανείς πως, σύμφωνα με τα όσα είπε χθες ο υπουργός Οικονομίας κ. Χριστοδουλάκης, το έλλειμμά του θα φθάσει στο 1,2% του ΑΕΠ, αλλά στην πραγματικότητα εκτός από το «λογιστικό» έλλειμμα, θα υπάρξει και ένα σοβαρότατο έλλειμμα σε… πραγματική παροχή υπηρεσιών εκ μέρους της Πολιτείας, και μάλιστα σε απολύτως ευαίσθητους τομείς, όπως είναι η υγεία, η φοιτητική μέριμνα, η προμήθεια συγγραμμάτων, ο πολιτισμός, αφού για να… περιοριστεί το πραγματικό έλλειμμα, αποφασίσθηκε να γίνουν περικοπές σε ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΘΕΝΤΑ, να δοθούν κονδύλια στους προαναφερθέντες τομείς!

Θα πείτε: αυτό σημαίνει «προϋπολογίζω» – κάνω… υπολογισμούς, στηρίζομαι σε κάποιες «συνθήκες», όχι σε χειροπιαστά, που μπορεί να σου βγουν, μπορεί (το συνηθέστερο!) και όχι, οπότε αναγκάζεσαι να κάνεις… περικοπές δαπανών, αφού τρόπος να αυξήσεις τα έσοδα δεν υπάρχει – πλην φυσικά του… δανεισμού! Και πώς προϋπολογίζονται τα έσοδα; Λες, ας πούμε, τόσος ο ρυθμός ανάπτυξης, τόσο το ΦΠΑ που θα εισπράξω, τόσα από τη φορολογία – τα ‘βγαλα! Εν ανάγκη, βάζεις το μυαλό σου να… κατεβάσει και καμιά «αναπτυξιακή – παραγωγική» ιδέα για να αυξήσεις τα έσοδα, όπως λ.χ. κάνει ο κ. Χριστοδουλάκης με τον υπό κατάρτιση προϋπολογισμό (για τον οποίο προβλέπει αυξημένα έσοδα κατά 2,3 δισ. ευρώ), που σκέφθηκε λογικά ο άνθρωπος να… δώσει και άλλες άδειες για λαχεία, από τα οποία το κράτος τον φόρο του θα τον εισπράξει! Και μην ακούσουμε ενστάσεις του τύπου «μα, είναι ο τζόγος… παραγωγική ιδέα;» – πρώτον… ο σκοπός αγιάζει τα μέσα και, δεύτερον, καμιά δουλειά δεν είναι ντροπή!

«Δεσμεύσεις» και «ανάγκες»…

Να, λοιπόν, που άρχισε να ψιλοφέγγει κάποιο μικρό φωτάκι στο βάθος του τούνελ της αναταραχής στην ανωτάτη παιδεία, με τη μεσολάβηση των πρυτάνεων, η Πολιτεία έκανε κάποιες υποχωρήσεις έναντι των αιτημάτων των πανεπιστημιακών δασκάλων, που δεν αποκλείεται να οδηγήσουν (ακόμη οι απεργοί καθηγητές εμφανίζονται «αμετακίνητοι» – και πάντως περιμένουν από το κράτος να πει ευθέως σε αυτούς όσα τους… διεμήνυσε μέσω των πρυτάνεων!) σε άρση του αδιεξόδου την επόμενη εβδομάδα. Τους είπε, δηλαδή, την αύξηση του 6,5% στους μισθούς σας την πάω (μέσω κάποιων δαιδαλωδών διαδικασιών…) στο 8%, και ταυτόχρονα ικανοποιώ κατά το ήμισυ το άλλο θεσμικό αίτημά σας, να αυξηθούν δηλαδή οι δαπάνες για την ανώτατη παιδεία: εσείς θέλατε η αύξηση αυτή να είναι της τάξεως του 25% (για να φθάσει το 3,6% του ΑΕΠ), εγώ σας δίνω 14% για το 2004!

Θα έλεγε κανείς πως η «ρύθμιση» (αν τελικώς συμφωνηθεί) δεν είναι κακή – και πάντως δίνει τέλος στην απεργία και στην αγωνία χιλιάδων φοιτητών και των οικογενειών τους. Παράλληλα, μάλιστα, αποδεικνύει πως μέσα από τον διάλογο και τις διαπραγματεύσεις, πάντα μπορεί να προκύψει «λύση», κι αυτό το πολυτονισμένο «ό,τι δώσαμε δώσαμε!» έχει… περιθώρια ελαστικής ερμηνείας – ουδείς ψόγος, έτσι γίνονται τα πράγματα.

Το ζήτημα που μπορεί όμως να προκύψει (μακάρι να μην προκύψει, και οι δύο πλευρές να τηρήσουν απολύτως τα συμφωνηθέντα!), είναι μια… εκ των πραγμάτων λογική καχυποψία εκ μέρους των πανεπιστημιακών, που όχι μόνο και προ 8μήνου είχαν λάβει «δεσμευτικές» υποσχέσεις ότι οι μισθολογικές αυξήσεις τους θα ήταν «10% συν 10%») (για το 2004 και 2005) που εκ των πραγμάτων και της… διάψευσης των «θετικών» προοπτικών του περσινού προϋπολογισμού δεν έγιναν πράξη, αλλά και σήμερα ακόμη βλέπουν διάφορα «προϋπολογισθέντα» κονδύλια (μεταξύ των οποίων και αφορώντα την παιδεία) να… περικόπτονται για να μην αυξηθεί το έλλειμμα! Γι’ αυτό, ίσως, και ο κ. Χριστοδουλάκης «διαβεβαίωσε» τους πρυτάνεις ότι τα κονδύλια γι’ αυτήν την αύξηση των δαπανών για την παιδεία (το 14% έναντι του 25%) σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται να περικοπούν μελλοντικά…

Οταν μια φορά (άσε που δεν είναι μόνο μία…) «συλληφθείς» ασυνεπής έναντι των υποσχέσεών σου, γιατί να περιμένεις ο άλλος να σου έχει εμπιστοσύνη;