ΑΠΟΨΕΙΣ

H τουρκική αντίφαση

Ασάφεια επικρατεί όσον αφορά την στάση της τουρκικής πλευράς στο Κυπριακό. Είναι προφανές ότι στους κόλπους της αντιπαρατίθενται δύο στρατηγικές αντιλήψεις, χωρίς προς το παρόν η εν λόγω αντιπαράθεση να έχει προσλάβει διαστάσεις σύγκρουσης. H πολιτικοστρατιωτική σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε προ ημερών στην Αγκυρα για να γεφυρώσει το υφιστάμενο χάσμα, απ’ ό,τι φαίνεται οδήγησε σ’ ένα τακτικού χαρακτήρα συμβιβασμό. Και στο πλαίσιο αυτό θα κινηθεί η διαπραγματευτική γραμμή, την οποία θα κληθεί να εφαρμόσει ο P. Ντενκτάς.

Στην πραγματικότητα, η Αγκυρα προσπαθεί απεγνωσμένα να συμβιβάσει την παραδοσιακή κατοχική στρατηγική της στο νησί με την ευρωπαϊκή φιλοδοξία της. Γι’ αυτό και στο ρητορικό επίπεδο, ακόμα και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης άλλαξε γραμμή πλεύσης και εμφανίζεται διατεθειμένος να διαπραγματευθεί επί τη βάσει του σχεδίου Ανάν. Το ίδιο συνέβη και με τις τουρκικές προτάσεις, οι οποίες -σύμφωνα με τις διαθέσιμες ελλειπείς πληροφορίες- παρ’ ότι σε πολλά σημεία διαφέρουν ποιοτικά από το εν λόγω σχέδιο, προβάλλονται σαν συμβατές μ’ αυτό.

Η Αγκυρα δεν μπορούσε να αγνοήσει εύκολα τις ευρωπαϊκές προειδοποιήσεις. Είκοσι χρόνια μετά την ανακήρυξη του ψευδοκράτους, βρίσκεται αντιμέτωπη με επώδυνα στρατηγικής εμβέλειας διλήμματα. Η έκθεση της Κομισιόν το περασμένο φθινόπωρο ήλθε να επισημοποιήσει αυτό που είχε ήδη φανεί από προηγηθείσες δηλώσεις του αρμόδιου επιτρόπου Γκ. Φερχόιγκεν. Οσο κι αν η Τουρκία αρνείται να το δεχθεί, είναι σαφές πια ότι ο ευρωπαϊκός προσανατολισμός της έρχεται σε κατάφωρη αντίφαση με την παραδοσιακή στρατηγική της στη Μεγαλόνησο.

Το Κυπριακό δεν ανήκει τυπικά στα προς εκπλήρωσιν κριτήρια προσαρμογής. Αποτελεί, όμως, ένα εμπόδιο, το οποίο επηρεάζει άμεσα και καθοριστικά τις ευρωτουρκικές σχέσεις. Οι Ευρωπαίοι είχαν προβάλλει αντιρρήσεις για την ένταξη της Κύπρου, ακριβώς επειδή δεν ήθελαν να κληρονομήσουν το πολιτικό πρόβλημα. Από τη στιγμή, όμως, που η ένταξη πραγματοποιήθηκε, έχουν συμφέρον να λύσουν το Κυπριακό για να μην υφίστανται τις πολιτικές παρενέργειές του.

Το μπαλάκι είναι εδώ και καιρό στα χέρια της Αγκυρας, αλλά αυτή δυσκολεύεται να αποδεχθεί ότι για το συγκεκριμένο πρόβλημα υπάρχει πια μία άλλη πολιτική δυναμική στην E.E. Γι’ αυτό και αρχικώς αντέδρασε σπασμωδικά. Αλλά και τώρα, με τις προτάσεις της προσπαθεί να συμβιβάσει τα ασυμβίβαστα. Υπάρχουν αρκετές πιθανότητες οι διαπραγματεύσεις να επαναληφθούν προσεχώς, αλλά είναι πολύ δύσκολο μέχρι τον Μάιο να καταλήξουν σε λύση. Στην Αγκυρα, τρέμουν με την ιδέα ότι η ευρωπαϊκή φιλοδοξία τους θα εξαρτάται από τη θέληση της Λευκωσίας. Από την άλλη πλευρά, όμως, δεν είναι διατεθειμένοι να αλλάξουν γραμμή. Γι’ αυτό και το πιθανότερο είναι τελικώς να χάσουν κι αυτήν την ευκαιρία.