ΑΠΟΨΕΙΣ

«Ηρακλής Ηρως Μέγιστος», μια έκθεση – έκπληξη στο Μουσείο Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας

Στο Κέντρο «Γαία» της Κηφισιάς, στη νέα, δηλαδή, πτέρυγα του Μουσείου Γουλανδρή Φυσικής Ιστορίας, μας περιμένει από σήμερα ο… Ηρακλής. Χθες, ήταν η βραδιά των επίσημων εγκαινίων παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Κωνσταντίνου Στεφανόπουλου, με κοσμοσυρροή και πολλές ευχές για την επιτυχία της πολύ ιδιαίτερης αυτής έκθεσης που γίνεται με την ευκαιρία των Ολυμπιακών Αγώνων. Δείχνει τις εκθεσιακές δυνατότητες της «Γαίας», όραμα της Νίκης Γουλανδρή και λαμπρό αρχιτεκτόνημα του Μιχάλη Φωτιάδη (ο ένας εκ των δύο αρχιτεκτόνων του Νέου Μουσείου Ακρόπολης). H έκθεση με πλήρη, εύγλωττο και συμβολικό τίτλο «Ηρακλής Ηρως Μέγιστος: ο ήρωας των αγώνων, του πολιτισμού και του περιβάλλοντος» είναι, όπως λένε, οι διοργανωτές, μια «σφαιρική προσέγγιση του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού με σύγχρονη προβληματική». H δύναμη του μύθου, της εικόνας, του συμβολισμού του Ηρακλή ως ημίθεου, ως αγωνιστή, ως ανδρικού προτύπου, έχει διαποτίσει τον ελληνο-ρωμαϊκό και κατ’ επέκτασιν τον ευρωπαϊκό πολιτισμό και έχει αποδοθεί σε αγγεία και πλείστα όσα έργα τέχνης από την αρχαιότητα ώς τους νεότερους χρόνους έχοντας περάσει ακόμη και στη λαϊκή κουλτούρα όπως τόσοι αρχαίοι ήρωες. Από τα ερυθρόμορφα και μελανόμορφα αγγεία ώς τα γλυπτά και τους μυθολογικούς πίνακες της Δύσης, και από εκεί ώς την πρόσφατη ελληνική λαϊκή κουλτούρα (βλέπε Θέατρο Σκιών αλλά και κόμικς, όπως τα Κλασσικά Εικονογραφημένα), ο Ηρακλής διαποτίζει το ιστορικό υποσυνείδητο με τρόπο ερεθιστικό και προκλητικό.

Η ίδια η έκθεση, που συγκεντρώνει πρωτότυπα έργα τέχνης από ελληνικά και ξένα μουσεία και συλλογές, αρθρώνεται με έναν πολύ ενδιαφέροντα αρχιτεκτονικά τρόπο (αρχ. Διον. Τσάσης και «ΠΟΛΙΣ AEE), ο οποίος αξιοποιεί και αναδεικνύει τη μουσειολογική οργάνωση που ανέλαβε ο εθνολόγος- μουσειολόγος Στέλιος Παπαδόπουλος με τη συνεργασία της αρχαιολόγου Ειρήνης Δημητριάδου. O επισκέπτης εισέρχεται σταδιακά, ήπια, αλλά απόλυτα σε ένα σύμπαν μεγάλης συμβολικής ισχύος. Μπορεί να επιλέξει διαδρομές και να κινηθεί επλεκτικά διαμορφώνοντας προσωπική πορεία ανάμεσα στις αυτοδύναμες ενότητες που συγκροτούν και το «σενάριο» της έκθεσης. «Εργα και Ημέραι του Ηρακλή» (μύθος και σημασία), «H προσωπικότητα του Ηρακλή» (το πρότυπο του ήρωα), «O Ηρακλής και οι Αγώνες» (σχέση με Ολυμπία), «H οικουμενικότητα του Ηρακλή» (εξάπλωση της λατρείας του) και «H διαχρονική παρουσία του Ηρακλή» (επιβίωση του μύθου του). Διαφωτιστικό υλικό, έντυπα και βίντεο αναδεικνύουν την έκθεση του Ηρακλή σε υποδειγματική για εκπαιδευτικές ξεναγήσεις, άλλωστε αυτός είναι και ένας από τους στόχους της έκθεσης που υπολογίζει να δεχθεί περίπου 50.000 επισκέπτες μαθητές ώς τον Ιούνιο… H διάρκεια μπορεί να παραταθεί αν κριθεί ότι υπάρχει λόγος, πάντως χρόνος υπάρχει για όλους να πάνε στην Κηφισιά και με την ευκαιρία να δουν και τη «Γαία» αν δεν έχει τύχει ώς τώρα… Είναι ένα πρότυπο μουσείο που μας ανοίγει τα μάτια στα πραγματικά προβλήματα του πλανήτη. Με μαγνήτη τον Ηρακλή, η Κηφισιά μάς περιμένει. H έκθεση τελεί υπό την αιγίδα του ΥΠΠΟ και της Γενικής Γραμματείας Ολυμπιακών Αγώνων.