ΑΠΟΨΕΙΣ

Προς λύση «εξπρές»

O νέος γύρος των συνομιλιών για την επίλυση του Κυπριακού έχει τον ίδιο δραματικό χαρακτήρα που είχαν οι δύο προηγούμενες απόπειρες για λύση «εξπρές». Και οι δύο τορπιλίσθηκαν από την αρνητική στάση του P. Ντενκτάς. Τώρα, αρχίζει η τρίτη προσπάθεια, με σκοπό να υπάρξει συμφωνία πριν από τη λειτουργική ένταξη στην E.E. την 1η Μαΐου.

Οι διαφορές σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν είναι δύο: Πρώτον, η Κύπρος είναι πια μέλος. Δεν μπορούν να την εκβιάσουν ότι εάν δεν δεχθεί ως έχει το σχέδιο Ανάν θα μείνει εκτός E.E. Δεύτερον, η Τουρκία συνειδητοποίησε με καθυστέρηση ότι η μέχρι τώρα κατοχική στρατηγική της βρίσκεται σε αντίφαση με την επιθυμία της να προωθήσει τη δική της ένταξη. Για να επιλύσουν αυτήν την αντίφασή τους, η κυβέρνηση Ερντογάν και η στρατογραφειοκρατία ήλθαν πριν από μερικές εβδομάδες σ’ ένα κάποιο συμβιβασμό, στο πλαίσιο του οποίου καλείται να κινηθεί και ο P. Ντενκτάς.

Η Αγκυρα έχει αλλάξει τακτική και όχι στρατηγική. Ελίσσεται διπλωματικά με σκοπό να συμβιβάσει τα ασυμβίβαστα, αλλά αυτό το παιχνίδι έχει όρια. Πίεσε τον Τουρκοκύπριο ηγέτη να πάει στο τραπέζι των συνομιλιών με σκοπό την επίλυση του Κυπριακού πριν από τον Μάιο. Από την άλλη πλευρά, όμως, δηλώνει ότι αποδέχεται το σχέδιο Ανάν ως «σημείο αφετηρίας» και όχι ως «βάση διαπραγματεύσεων». Και ζητάει να αναγνωρισθούν οι «πραγματικότητες», δηλαδή το ψευδοκράτος. Με άλλα λόγια, προετοιμάζει το έδαφος για να διεκδικήσει ποιοτικού χαρακτήρα αλλαγές.

Η Αγκυρα προσπαθεί να μεταθέσει εκ των προτέρων την ευθύνη στους Ελληνοκυπρίους, αλλά ο P. Ντενκτάς δεν την βοηθάει. Φοβούμενος μήπως εγκλωβισθεί, δεν κρύβει τις προθέσεις του. Πάει στη Νέα Υόρκη για να παραδώσει επιστολή, με την οποία θα ξεκαθαρίζει ότι η παρουσία του δεν σημαίνει αποδοχή των όρων του K. Ανάν. Και δηλώνει ότι εάν δεν δεχθούν την επιστολή του, θα σηκωθεί και θα φύγει. Με άλλα λόγια, σε περίπτωση διαφωνίας δεν θα επιτρέψει στον K. Ανάν να συμπληρώσει μόνος του τα κενά και να θέσει το σχέδιό του σε ξεχωριστά δημοψηφίσματα.

Ο φόβος και η συμπεριφορά του Τουρκοκύπριου ηγέτη διευκολύνει τον πρόεδρο Παπαδόπουλο, ο οποίος για μία ακόμη φορά θα ακολουθήσει την τακτική του «καλού παιδιού», αφήνοντας τον P. Ντενκτάς να επωμισθεί την ευθύνη στην περίπτωση ναυαγίου. Εχει αποδεχθεί το σχέδιο ως «βάση διαπραγματεύσεων», αλλά δεν πρόκειται ούτε κι αυτός να αποδεχθεί τελικά την τελεσιγραφική λογική του K. Ανάν. Θα επιμείνει να εξασφαλισθεί η συμβατότητα με το κοινοτικό κεκτημένο. Μετά τον Μάιο, άλλωστε, οι Ελληνοκύπριοι θα αποκτήσουν διαπραγματευτικό πλεονέκτημα. Το Κυπριακό, άλλωστε, θα ξαναβρεθεί πολύ σύντομα στον δρόμο της Τουρκίας, αφού τον ερχόμενο Δεκέμβριο θα κριθεί το αίτημά της για καθορισμό ημερομηνίας έναρξης των ενταξιακών της διαπραγματεύσεων.