ΑΠΟΨΕΙΣ

H κρίσιμη ημέρα

Το Συμβούλιο Μονίμων Αντιπροσώπων της Ευρωπαϊκής Ενώσεως που συνήλθε χθες στις Βρυξέλλες δεν κατέληξε, όπως αναμενόταν άλλωστε, σε κοινή θέση καθώς η βρετανική προεδρία αντιδρά στην πίεση της συντριπτικής πλειοψηφίας των μελών της E.E. να διασφαλίσουν την πλήρη εφαρμογή των υποχρεώσεων που ανέλαβε η Τουρκία έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η χθεσινή συζήτηση θα συνεχισθεί σήμερα στο επίπεδο των υπουργών Εξωτερικών της E.E., στο Νιούπορτ της Ουαλλίας, όπου και θα σταθμισθεί από τους κοινοτικούς εταίρους της Ελλάδος η στάση των Αθηνών, επί θέματος ζωτικού ελληνικού ενδιαφέροντος, λαμβανομένων υπ’ όψιν και ισορροπιών που θα διαμορφωθούν στη διάρκεια του ατύπου συμβουλίου.

Σε όλη τη διάρκεια των εβδομάδων που μεσολάβησαν από την εξαγγελία της γαλλικής πρωτοβουλίας, δεν ανακοινώθηκε καμιά επαφή της ελληνικής κυβερνήσεως με το Παρίσι, ενώ αντιθέτως δημοσιοποιήθηκε ότι ο κ. Πέτρος Μολυβιάτης συνομίλησε τηλεφωνικώς με τον Βρετανό ομόλογό του κ. Τζακ Στρο και είχε σύντομη συνάντηση με τον βοηθό υφυπουργό της Τουρκίας κ. Ερτουγρούλ Απακάν.

Είναι προφανές ότι η κυβέρνηση του κ. K. Καραμανλή δεν επιθυμούσε να παρέμβει και άφησε απλώς να εξελιχθεί η γαλλική πρωτοβουλία. Αλλά από τη δυναμική που δημιουργήθηκε χθες στις Βρυξέλλες έχουν ανακύψει θετικά αποτελέσματα. Το πρώτο εξ αυτών είναι ότι υιοθετήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η πρόταση της Γαλλίας ότι η Τουρκία οφείλει να εφαρμόσει πλήρως στην περίπτωση της Κυπριακής Δημοκρατίας την Τελωνειακή Συμφωνία και το Πρωτόκολλο και να επιτρέψει την πρόσβαση πλοίων με κυπριακή σημαία σε τουρκικά λιμάνια.

Είναι πλέον προφανές ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν είναι δυνατόν να μην υποστηρίξει πλήρως την τάση αυτή, που έρχεται σε αντίθεση με τη βρετανική προσέγγιση, η οποία θεωρεί ότι η υπογραφή του Πρωτοκόλλου δεν υποχρεώνει την Τουρκία να εξασφαλίζει την πρόσβαση κυπριακών πλοίων και αεροσκαφών, βάσει της συμφωνίας της Τελωνειακής Ενώσεως.

Επίσης, η γνωμάτευση της Νομικής Υπηρεσίας της Επιτροπής ότι η δήλωση της Αγκυρας δεν έχει νομική ισχύ, δεν παράγει νομικά αποτελέσματα και ότι οι διαπραγματεύσεις διεξάγονται σε διακυβερνητικό επίπεδο με τις είκοσι πέντε χώρες, «κάτι που στοιχειοθετεί de facto αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας», δεν είναι δυνατόν να μην τύχει σθεναρής υποστηρίξεως από την ελληνική κυβέρνηση, παρά το γεγονός ότι η βρετανική προεδρία προσπαθεί να λειάνει τις αιχμές.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η γαλλική παρέμβαση υπήρξε μέχρι στιγμής επιτυχής από την άποψη ότι αποδιοργάνωσε την προεδρία της Κοινότητος, με αποτέλεσμα να έχει απολύτως αδρανοποιηθεί, εδώ και δύο μήνες, ο Βρετανός πρωθυπουργός κ. Τόνι Μπλερ, που φιλοδοξούσε να διαπαιδαγωγήσει την E.E., προβάλλοντας την αποτελεσματικότητα του αγγλοσαξονικού οικονομικού μοντέλου.

Εκ παραλλήλου, όμως, η γαλλική πρωτοβουλία έχει βελτιώσει το κλίμα υπέρ της Κυπριακής Δημοκρατίας έναντι της Τουρκίας, στο πλαίσιο της E.E. Το ερώτημα είναι πλέον μέχρι ποιου σημείου η κυβέρνηση του κ. K. Καραμανλή θα αξιοποιήσει τη δυναμική που έχει δημιουργηθεί. H σημερινή ημέρα είναι κρίσιμη.