ΑΠΟΨΕΙΣ

O Μπρούνο Νταβέρ και ο κ. Γιώργος

Το θέμα δεν είναι πρωτόγνωρο· το ποσοστό ανεργίας στην Ελλάδα ανέρχεται σε 11% (οι καταγεγραμμένοι μόνο) ενώ ανάμεσα στους νέους, μέχρι 29 ετών, το ποσοστό αγγίζει το 25%. Εκείνο που φαίνεται να συγκαταλέγεται στα «καινούργια ήθη» του ελληνικού εργασιακού χώρου είναι ότι όσοι απολύονται δεν μπορούν να ξαναβρούν δουλειά. Στην κυριακάτικη «K» εκτενές ρεπορτάζ με τίτλο «Ανεργοι, στο περιθώριο της κοινωνίας» (της Μαρίας Δεληθανάση) φέρνει στην επιφάνεια έναν κόσμο που γνωρίζουμε ότι υπάρχει, αλλά δύσκολα αντιλαμβανόμαστε πώς «υπάρχει». Πώς αντέχει το πρακτικό αλλά και το κοινωνικό κόστος του ανθρώπου χωρίς εργασία. «H ανεργία είναι ένα σκαλοπάτι πριν από τον θάνατο», δηλώνει ένας από τους «προνομιούχους» που κατορθώνει, σε ηλικία 50 ετών, να συγκεντρώνει μικτό μισθό 700 ευρώ τον μήνα κάνοντας τρεις διαφορετικές δουλειές. Ενας άλλος, 39χρονος, πρώην εργαζόμενος, το 2003 κέρδιζε με υπερωρίες, χωρίς διακοπές, 2.500 ευρώ τον μήνα. Σήμερα: «νυχτώνει, είναι άρρωστο το παιδί και τρέμει η καρδιά μου, γιατί δεν έχω λεφτά να πάρω ένα ταξί αν χρειαστεί νοσοκομείο». Οι σύντομες μαρτυρίες διαδέχονται η μία την άλλη, αποσυντονίζοντας και τον πλέον «υγιή» αναγνώστη. Γιατί οι απολυμένοι ήταν κάποτε οικογενειάρχες, νοικοκυραίοι, αξιοπρεπώς διαβιούντες, που μπορούσαν να προσδοκούν το αύριο. Τώρα, η επόμενη μέρα, μόνο ανεπίλυτα άγχη υπόσχεται…

Το ίδιο και για τον Μπρούνο Νταβέρ, σύζυγο, πατέρα και ευσυνείδητο υπάλληλο, που ζει σε μια επαρχιακή πόλη της Γαλλίας, πρώην στέλεχος χαρτοβιομηχανίας, άνεργο στην πιο παραγωγική ηλικία του -γύρω στα 40- εδώ και δυόμισι χρόνια. Είδε και απόειδε ο κ. Νταβέρ (ανταποκρινόμενος σε αγγελίες, δίνοντας άκαρπες συνεντεύξεις επί συνεντεύξεων) και αποφάσισε να αναλάβει δράση… δολοφονώντας (!) τους προικισμένους υποψήφιους για τη δική του θέση, ώστε να εκλείψουν οι ανταγωνιστές. Βέβαια, δεν έχει κανένα ταλέντο και οι φόνοι γίνονται άγαρμπα και κωμικά, μάλλον κατά τύχη. H «είδηση» δεν έγινε ποτέ πρωτοσέλιδη στον διεθνή Τύπο. Κυρίως, γιατί η αστυνομία δεν τον συνέλαβε ποτέ! O μόνος που τον… συνέλαβε είναι ο φακός του Κώστα Γαβρά στην τελευταία ταινία του «Το τσεκούρι».

Μυθοπλασία και πραγματικότητα σε αγαστή συνεργασία. Από τις λίγες φορές που η κινηματογραφική τέχνη ανταποκρίνεται τόσο άμεσα και καίρια σε ένα κοινωνικό αίτημα. O σκηνοθέτης μπορεί να χειρίζεται με «μη ηθικό τρόπο ένα θέμα απολύτως ηθικής τάξεως», όπως υποστηρίζει ο ίδιος, να κλείνει το μάτι στον θεατή γυρίζοντας μια μαύρη κωμωδία με στόχο τους πραγματικούς τρομοκράτες: εκείνους που έχουν την εξουσία να απολύουν, που κλείνουν υγιείς επιχειρήσεις για να τις μεταφέρουν σε χώρες με εξευτελιστικά ωρομίσθια, που «εξαγοράζουν και μετακινούν». «H κοινωνία αυτοκαταστρέφεται εξοντώνοντας τα πιο παραγωγικά άτομα», ακούγεται στην ταινία. Τα πρόσωπα που παρελαύνουν είναι οι απολυμένοι, ορισμένοι διαταραγμένοι ψυχικά, με χαμηλό αίσθημα αυτοεκτίμησης, κοινωνικά απομονωμένοι, με διαλυμένες οικογένειες. Επιστήμονες, πρώην στελέχη επιχειρήσεων, σε «ρόλους» σερβιτόρων, πωλητών, ευκαιριακά απασχολούμενων σε δουλειές του ποδαριού. Κάποιοι δεν αντέχουν και δρασκελίζουν το «σκαλοπάτι πριν από τον θάνατο».

Ο Μπρούνο Νταβέρ και ο 39χρονος κ. Γιώργος έχουν πολλά κοινά. Με μια διαφορά: στο σελιλόιντ υπάρχει πάντα μια λύση…