ΑΠΟΨΕΙΣ

Ούτε βήμα εμπρός

Μειωμένων προσδοκιών αναμένεται η συνάντηση του πρωθυπουργού κ. Κ. Καραμανλή με τον Τούρκο ομόλογό του κ. Τ. Ερντογάν στο περιθώριο της συνόδου Διαβαλκανικής Συνεργασίας, αύριο, στη Θεσσαλονίκη, αλλά και η πορεία των διμερών σχέσεων Αθήνας και Αγκυρας, όλο το επόμενο διάστημα.

Υπό την πίεση των επερχόμενων εκλογών στην Τουρκία, αλλά και της ανόδου της εκλογικής επιρροής των δυνάμεων που κινούνται στο δεξιό άκρο του πολιτικού φάσματος της γείτονος χώρας, είναι σαφές ότι ο κ. Τ. Ερντογάν έχει αναθεωρήσει τη στρατηγική του. Το «ευρωπαϊκό όραμα» που είχε αναδείξει σε σημαία τα δύο προηγούμενα χρόνια υποχωρεί και πλέον στη ρητορική του κυριαρχούν θέσεις τις οποίες παραδοσιακά πρεσβεύει το τουρκικό διπλωματικό και στρατιωτικό κατεστημένο: Η Αγκυρα αρνείται κατηγορηματικά την υπογραφή του πρωτοκόλλου τελωνειακής σύνδεσης με την Κύπρο, συνδέοντας ευθέως το άνοιγμα των λιμανιών και αεροδρομίων της με αντίστοιχες κινήσεις «άρσης της απομόνωσης» των κατεχομένων. Επίσης, όχι μόνο δεν εκδηλώνονται κινήσεις καλής θέλησης εκ μέρους της Τουρκίας σε ζητήματα όπως τα δικαιώματα του Οικουμενικού Πατριαρχείου και η επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης, αλλά, αντιθέτως, ενθαρρύνονται ακραίες εθνικιστικές φωνές με χαρακτηριστικό παράδειγμα την άκρως προκλητική συμπεριφορά των Γκρίζων Λύκων στον Εσπερινό που τέλεσε το Μεγάλο Σάββατο ο Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος στην Καππαδοκία.

Η Αθήνα δεν έχει λόγους να ευελπιστεί ότι η στάση του κ. Ερντογάν θα μεταβληθεί το επόμενο διάστημα και υποχρεούται να αναπροσαρμόσει την τακτική της βάσει των -σε όποιο βαθμό- νέων δεδομένων. Η ελληνική εξωτερική πολιτική καλείται: Πρώτον, να συνεχίσει το διάλογο με την Αγκυρα επί θεμάτων «χαμηλής πολιτικής» ώστε οι δίαυλοι επικοινωνίας μεταξύ των δύο χωρών να παραμείνουν ενεργοί και να ελαχιστοποιηθούν οι κίνδυνοι μεγάλης κλίμακος έντασης στο Αιγαίο ή την Κύπρο. Και, δεύτερον, να μην απεμπολήσει το όπλο του περιοδικού ελέγχου της ευρωπαϊκής πορείας της Τουρκίας, το οποίο διασφάλισε στις 3 Οκτωβρίου του 2005, ακόμη και εάν τούτο μπορεί βραχυπρόθεσμα να δημιουργήσει σκιές στις σχέσεις της με τις ΗΠΑ.

Εξάλλου, όλα τα τελευταία «μηνύματα» στο πεδίο των ελληνοτουρκικών σχέσεων οδηγούν στο συμπέρασμα πως η Αγκυρα δεν πρόκειται να μεταβάλει σε σύντομο χρόνο την παρούσα άκρως ανελαστική στάση της: Η Ουάσιγκτον, διά της υπουργού Εξωτερικών κ. Κοντολίζα Ράις διαμήνυσε πως η Τουρκία θα πρέπει να πορευθεί προς την Ευρωπαϊκή Ενωση ακόμη και εάν συνεχίσει να αρνείται να συμμορφωθεί προς τις συμβατικές της υποχρεώσεις. Επίσης, χειρονομίες καλής θέλησης από την ελληνική πλευρά, όπως η πρόσφατη επενδυτική κίνηση της «Εθνικής» στο τουρκικό τραπεζικό σύστημα, δεν έτυχαν της παραμικρής ανταπόκρισης από την Αγκυρα.