ΑΠΟΨΕΙΣ

H Αθήνα σε δημιουργικό πυρετό λόγω του αφιερώματος στον Derek Jarman

Αυτόν τον καιρό η Αθήνα ζει τον πυρετό της αναγεννησιακής προσωπικότητας του Derek Jarman, σκηνοθέτη, συγγραφέα, εικαστικού, διανοητή, χάρη στο αφιέρωμα για τον Jarman, στο οποίο συνεργάστηκαν η Ταινιοθήκη Ελλάδος, η Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών και το Βρετανικό Συμβούλιο. Στο πρόγραμμα του Εικαστικού και Πρωτοποριακού Κινηματογράφου, που θα διαρκέσει ώς την Τετάρτη 10 Μαΐου, θα προβληθούν όλες οι ταινίες του εκτός από τον «Edouard 2nd», που δεν βρέθηκε η κόπια του. Το εισιτήριο είναι απόλυτα προσιτό για τους σινεφίλ, 8 ευρώ για να παρακολουθήσει κανείς όλο το πρόγραμμα, από τις 6 ώς τις 12, ή 5 ευρώ για μία δίωρη προβολή κάθε βραδιά.

Συνωστισμός στην είσοδο του κινηματογράφου «Απόλλων» στη Σταδίου για την έναρξη του αφιερώματος με Πιέρ Πάολο Παζολίνι και τον «Καραβάτζιο», ταινία του 1986, σε σενάριο – σκηνοθεσία Ντέρεκ Τζάρμαν, μουσική ειδικά γραμμένη από τον Σάιμον Φίσερ Τέρνερ, που βρίσκεται στην Αθήνα και παρουσιάζει τη μουσική θεματολογία της μουσικής των ταινιών του Τζάρμαν στην έκθεση του ΑΣΚΤ. Εξαίρετο αισθητικό αποτέλεσμα, τολμηρή κινηματογραφική γραφή και διδασκαλία ηθοποιών, με πλάνα σαν «λεπτομέρειες» από πίνακα του Caravaggio. Και, ευτυχής συγκυρία, τρία έργα του Caravaggio, «H ανάσταση του Λαζάρου», «O Αγιος Ιωάννης ο Βαπτιστής» και «H θλιμμένη Μαγδαληνή» εκτίθενται στην έκθεση «Καραβάτζιο και 17ος αιώνας», στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, σε συνεργασία με την πρεσβεία της Ιταλίας, την οποία εγκαινίασε στις 27 Απριλίου ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Κάρολος Παπούλιας.

Για τη «Μαγδαληνή» πόζαρε στην ταινία η αγαπημένη ερμηνεύτρια του Τζάρμαν, Τίλντα Σουίντον, στον πονηρό δε «Θεό του Ερωτα» ο Τζάρμαν ήθελε αγόρι, αλλά η παραγωγός που χρηματοδότησε την ταινία δεν του το επέτρεψε «και αυτό πολύ στενοχώρησε τον Τζάρμαν, που δεν ήθελε να του επιβάλλουν απόψεις στη δουλειά του», όπως είπε στη συνέντευξη Τύπου στο Βρετανικό Συμβούλιο ο στενός του συνεργάτης, παραγωγός James Μackay.

«Υστερα από μια καταδικαστική κριτική των N.Y. Times, ο Τζάρμαν δεν έβρισκε χρηματοδότες για τις ταινίες του και στράφηκε πάλι στις φθηνές super 8. Χρυσή ευκαιρία το ότι βρέθηκε η παραγωγός για τον Caravaggio, που επέτρεψε στον Τζάρμαν να δείξει όλη την γκάμα του πολύπλευρου ταλέντου του». «Ποιο είναι το μέλλον, σήμερα, των ταινιών του Τζάρμαν», ρωτήσαμε στο τέλος της συνέντευξης τον James Mackay, που έζησε 14 χρόνια κοντά στον Τζάρμαν, ώς τον θάνατό του, τον Φεβρουάριο του 1994, από έιτζ. «Θα ήταν προβληματική γιατί το BFI, το Βρετανικό Ινστιτούτο Ταινιών, αρέσκεται στις αμερικανικού τύπου ταινίες, με πολλή και γρήγορη δράση και ευνοεί, με άφθονα κονδύλια, τέτοια σενάρια νέων σκηνοθετών, με την εξαίρεση του Steven Friars, που οι ταινίες του χρηματοδοτούνται. Ταινίες τύπου Τζάρμαν δεν κάνουν ουρές στα ταμεία, η φιλοσοφία τους». Και όμως στην Αθήνα έγιναν ουρές στην έναρξη του αφιερώματος! Εδωσε όμως μια πολύ ευοίωνη είδηση ο κ. Μακάι. «Το Tate Modern συμφώνησε να διατεθεί σκοτεινή αίθουσα μέσα στο δημοφιλές Μουσείο, όπου θα προβάλλονται ταινίες και βιντεοσκοπημένα αποσπάσματα με τη μουσική τους, σε διαρκές αφιέρωμα στον Τζάρμαν!».

Αύριο, Δευτέρα 8 Μαΐου, είναι η τελευταία ταινία του Τζάρμαν, η ανεικονική «Blue» του 1993, 20.00-22.00, την Τρίτη 9 «Αγγελικοί Διάλογοι» του 1985, 18.00-20.00, και «Glitterbug» 1994 και «The Queen is dead», 1986. Τέλος, την Τετάρτη 10 Μαΐου, μετά το «Μπορντέλο», ταινία του Νίκου Κούνδουρου, 1985, και πριν από «Το άρωμα της Βιολέττας» της Μαρίας Γαβαλά, προβάλλεται 20.00-22.00 «O Κήπος» (The Garden) του 1990. Ως το τέλος της ζωής του ο Ντέρεκ Τζάρμαν ζούσε στο Inverness της Σκωτίας όπου καλλιεργούσε τον κήπο του, κοντά στη θάλασσα. Και εκείνος, όπως ο Καραβάτζιο, ξεψύχησε ακούγοντας τον παφλασμό των κυμάτων.

Στο πλαίσιο του αφιερώματος προεβλήθη «Το Ξέφωτο» 1993 του Αλέξη Μπίστικα με τον Ντέρεκ Τζάρμαν στο οδοιπορικό μιας ματιάς αποχαιρετισμού, με ανέκδοτη μουσική Μάνου Χατζιδάκι.

Οι φίλοι του κινηματογράφου και οι μελετητές του Τζάρμαν οφείλουν ένα μεγάλο «ευχαριστώ» στους δημιουργούς αυτού του αφιερώματος. Βέβαια, η διοργάνωση της «Μπερλινάλε» στο ίδιο διάστημα σε τρεις κινηματογράφους, ενώ η Ταινιοθήκη, ήταν γνωστό, ότι το ετοίμαζε δύο χρόνια, διέσπασε τους κινηματογραφόφιλους. Αλλά στην Ελλάδα είμαστε, αυτά συμβαίνουν πάντοτε…