ΑΠΟΨΕΙΣ

Προσοχή στα δάνεια

Η εκρηκτική αύξηση του δανεισμού των νοικοκυριών τα τελευταία έτη δημιουργεί μια πρόσθετη νάρκη στην ελληνική οικονομία. Ο τριπλασιασμός των χρεών σε πέντε μόλις χρόνια δεν σηματοδοτεί πορεία ομαλής ωρίμανσης της τραπεζικής αγοράς. Πιθανώς να είναι ένας ολισθηρός δρόμος για μια άλλου τύπου «φούσκα».

Το διαρκώς διογκούμενο ποσοστό των δανείων που δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν συνηγορεί στα παραπάνω. Το γεγονός ότι ένας στους δέκα δανειολήπτες αδυνατεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του πρέπει να αποτελέσει σήμα κινδύνου.

Ο οξύς ανταγωνισμός των τραπεζών στους τομείς πίστης που αναπτύχθηκαν εσχάτως στην Ελλάδα οδηγεί σε υπερβολές. Τραπεζικά προϊόντα δίδονται χωρίς τις απαιτούμενες εγγυήσεις. Βεβαίως, η μη αποπληρωμή κάποιων εξ αυτών αποτελούν ρίσκο που παίρνουν οι τράπεζες. Η αλματώδης, όμως, συσσώρευση των μη εξυπηρετούμενων δανείων είναι ρίσκο για την οικονομία συνολικά.

Η Τράπεζα της Ελλάδος ως ελεγκτικός μηχανισμός πράττει το καθήκον της. Προειδοποιεί με κάθε ευκαιρία για τους κινδύνους που δημιουργεί αυτή η υπερθέρμανση της τραπεζικής αγοράς. Πρέπει, όμως, να προχωρήσει και σε πιο απτά μέτρα. Δεν μπορεί για παράδειγμα να δίδονται δάνεια για υπερπολυτελή και ως εκ τούτου πανάκριβα αυτοκίνητα χωρίς μια στοιχειώδη προκαταβολή 20-30% της αξίας τους. Δεν πρέπει επίσης να μεταφέρουν οι τράπεζες το βάρος είσπραξης των δανείων σε τρίτους. Διότι ελαχιστοποιούν μεν το δικό τους ρίσκο, δημιουργούν, όμως, δευτερογενείς αρνητικές επιπτώσεις. Μία από αυτές είναι η άκριτη δανειοδότηση.

Η πιστωτική επέκταση είναι ευλογία για κάθε οικονομία. Αρκεί να γίνεται με ομαλούς ρυθμούς. Η φρενήρης επιτάχυνση των δανειοδοτήσεων, ειδικά σε μια οικονομία σαν την ελληνική (που δεν έχει το απαιτούμενο βάθος ούτε την κατάλληλη νοοτροπία), μπορεί να δημιουργήσει αρνητικές εκπλήξεις…