ΑΠΟΨΕΙΣ

Μάθημα πατριδογνωσίας από τη Σάμο

Θέμα σπουδαίο και ελκυστικό είναι η ιστορία που μας διδάσκει το δικό της μάθημα. Αγαπητός φίλος της στήλης ο συλλέκτης κ. Μιχάλης Σ. Σταυρινός, που η οικογένειά του διατηρεί από το 1870 το κοσμηματοπωλείο στη Σάμο -όπως άλλωστε και οι Κατραμόπουλοι το ξεκίνησαν στη Σμύρνη το 1870 και παρά τη δοκιμασία της Καταστροφής και της προσφυγιάς το συνεχίζουν ώς τώρα, με την τέταρτη γενιά- μας έστειλε μια κάρτα με τον θυρεό της Ηγεμονίας της Σάμου, έργο του Αντρέα Συναδινού, τέλη ΙΘ΄ αιώνα, που περιέχει και επεξηγηματικό κείμενο του Γ. Κ. Αγγελινάρα. Ευκαιρία να ξαναθυμηθούμε ότι «η Σάμος, παρ’ ότι έμεινε ελεύθερη σε όλη τη διάρκεια της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821 και είχε κάθε δικαίωμα να συμπεριληφθεί μέσα στα όρια του αρτισύστατου ελληνικού κράτους, η καιροσκοπική ευρωπαϊκή διπλωματία την απέκλεισε, υπέδειξε όμως στην Οθωμανική Αυτοκρατορία να της παραχωρήσει εσωτερική αυτονομία με την υποχρέωση ετήσιας καταβολής φόρου υποτέλειας. Ο Οργανικός Χάρτης τον οποίο εγγυήθηκαν οι τρεις προστάτιδες δυνάμεις, Αγγλία, Γαλλία και Ρωσία, καθόριζε τα δικαιώματα και τις αρμοδιότητες της Υψηλής Πύλης, αλλά και τα προνόμια της Σαμιακής Πολιτείας. Ετσι από το 1834 μέχρι και το 1912, η Σάμος έζησε αναγκαστικά υπό ηγεμονικό καθεστώς, στη διάρκεια του οποίου σημειώθηκαν και αιματηρά επαναστατικά κινήματα και βίαιες συγκρούσεις. Ο σαμιακός λαός -τονίζει ο Γ. Κ. Αγγελινάρας- ήταν ανέκαθεν ευέξαπτος, απαιτητικός και ανικανοποίητος, έτοιμος ανά πάσα στιγμή να συγκρουσθεί μετωπικά, όχι μόνο με τον ηγεμόνα, αλλά και με την Υψηλή Πύλη. Είχε ακμαίο εθνικό και πατριωτικό φρόνημα, είχε διαρκώς στραμμένη την προσοχή του προς το ελεύθερο ελληνικό κράτος και ζούσε με το όραμα και την προσμονή της Ενώσεως της Σάμου με τη μητέρα Ελλάδα. Η ένωση, τελικά, πραγματοποιήθηκε το 1912 με την οξυδέρκεια και την αποφασιστικότητα του μεγάλου πολιτικού ηγέτη Θεμιστοκλή Σοφούλη».