ΑΠΟΨΕΙΣ

Μας αγγίζει η κρίση

Η κρίση των subprimes δεν μας αφορά, διότι δεν αγγίζει τις ελληνικές τράπεζες; Είναι αλήθεια ότι οι ελληνικές τράπεζες δεν είχαν πάρει το ρίσκο να επενδύσουν σε δομημένα προϊόντα (γιατί να ρισκάρουν αφού, με τη συνδυασμένη πρακτική τους, αντλούν μεγάλα κέρδη σε βάρος του πελάτη τους, χωρίς ρίσκο;…) Ωστόσο, αυτή είναι η μισή αλήθεια. Η άλλη μισή είναι ότι η κρίση των subprimes αγγίζει και τις ελληνικές τράπεζες, καθώς εξαιτίας του πιστωτικού σφιξίματος που προκαλεί διεθνώς, δανείζονται κι αυτές, όπως και οι άλλες, με υψηλότερο επιτόκιο. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα διατηρεί αμετάβλητο το επιτόκιό της στο 4%, αλλά στη διατραπεζική αγορά οι εμπορικές τράπεζες δανείζονται βραχυπρόθεσμα κεφάλαια με επιτόκιο 4,78%. Εφόσον αυτή η κατάσταση διατηρηθεί στις αρχές του 2008 (και μεγάλοι τραπεζίτες δεν βλέπουν γιατί δεν θα διατηρηθεί…), καταναλωτικά και στεγαστικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο θα ακριβύνουν. Θα αποπληρώνονται με υψηλότερο επιτόκιο.

Η ελληνική οικονομία στηρίζει τους ρυθμούς ανάπτυξής της, κυρίως στην άνοδο της ιδιωτικής κατανάλωσης (που γίνεται με δανεικά…) και, δευτερευόντως, στις εξαγωγές παραδοσιακών προϊόντων και υπηρεσιών. Οσον αφορά τις εξαγωγές, η κάμψη της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας (που θα επισυμβεί ακόμη και αν δεν σημειωθεί ύφεση για ένα ή δύο τρίμηνα στις ΗΠΑ…) θα τις επηρεάσει αρνητικά, διότι τα εμπορεύματα και οι υπηρεσίες που εξάγουμε φέρουν τη σφραγίδα της χαμηλής ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, όπως αυτή πιστοποιείται από το έλλειμμα-ρεκόρ του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών – πλησιάζει το 12% του αναθεωρημένου Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ). Οσον αφορά την ιδιωτική κατανάλωση, δέχεται διπλό πλήγμα. Πρώτον, από την ακρίβεια: ο τιμάριθμος ανέβηκε στο 3,9% και θα παραμείνει, καθώς οι αγκυλώσεις μιας αγοράς που αρνείται να αναπτυχθεί, πολλαπλασιάζουν, διαιωνίζουν και γενικεύουν την επίδραση όποιας εισαγόμενης ανατίμησης σε καύσιμα ή δημητριακά. Δεύτερον, από την άνοδο των επιτοκίων. Τα στεγαστικά δάνεια είναι 66,1 δισ. ευρώ και αυξάνονται με ρυθμό 23,3%, τα καταναλωτικά δάνεια έχουν φτάσει τα 30,4 δισ. ευρώ και αυξάνονται με ρυθμό 22,1%. Μέσα σε 6 χρόνια «καταφέραμε» να πλησιάσουμε τον μέσο όρο δανεισμού που άλλες κοινωνίες (σε ΗΠΑ, Ευρώπη) έφτασαν σε ολόκληρη τη μεταπολεμική περίοδο, σε 60 χρόνια. Η υπερβολή, έχει το τίμημά της…

Αυτά σημαίνουν ότι, το 2008, η αύξηση του ΑΕΠ θα υστερήσει από το 4% που επισήμως προβλέπεται. Ακόμη κι αν τίποτα άλλο δεν συμβεί, αλλά η τιμή του πετρελαίου διατηρηθεί στα σημερινά επίπεδα, η αύξηση του ΑΕΠ θα είναι μικρότερη κατά 0,6 ποσοστιαίες μονάδες -εκτιμά η Eurobank. Ετσι, τίθεται σε κίνδυνο η εκτέλεση του προϋπολογισμού, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για φόρους, δαπάνες, όρους δανεισμού και ανάπτυξης. Με δυο λόγια, ο εφησυχασμός μας κρέμεται από μια κλωστή – που θα κοπεί. Θέμα χρόνου πότε θα πληρώσουμε τις συνέπειες της αδράνειας, επειδή η κυβέρνηση είναι στεγνή από ιδέες και σχέδιο, επειδή η αντιπολίτευση «ξεχνά» όσα υποστήριζε πρότινος ως κυβέρνηση, επειδή ως κοινωνία λέμε «ναι» στις μεταρρύθμισεις αρκεί να μην αγγίξουν εμάς, αλλά (μόνο…) τον διπλανό μας.