ΑΠΟΨΕΙΣ

Ενα σύμβολο της δημοκρατίας

Πριν από δύο χρόνια ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Κάρολος Παπούλιας ορθώς κατήργησε την καθιερωμένη δεξίωση για την αποκατάσταση της δημοκρατίας στο Προεδρικό Μέγαρο, μετατρέποντάς την σε ταπεινή τελετή. Φέτος, με γνώμονα την οικονομική κρίση που πλήττει τη χώρα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αποφάσισε να ακυρώσει και την τελετή και αντ’ αυτής μετέβη την περασμένη Τρίτη, 24 Ιουλίου, στο Πάρκο Ελευθερίας για να καταθέσει στεφάνι εκεί όπου άλλοτε έδρευαν τα Ειδικά Ανακριτικά Τμήματα της Ελληνικής Στρατιωτικής Αστυνομίας – δηλαδή, τα διαβόητα ΕΑΤ/ΕΣΑ.

Οποιος έχει επισκεφθεί τον χώρο θα έχει περιηγηθεί στα λιγοστά κελιά που έχουν απομείνει (το κτιριακό συγκρότημα έχει αλλάξει δραστικά από την περίοδο της δικτατορίας, όπως και ο περιβάλλων χώρος). Σε ένα από αυτά τα εναπομείναντα κελιά βασανίστηκε και ο Σπύρος Μουστακλής. Ο Μουστακλής πέθανε το 1986, χωρίς ποτέ να συνέλθει από τα βαρύτατα τραύματα που του προξένησαν οι βασανιστές της χούντας. Ο κ. Παπούλιας κατέθεσε στεφάνι στο ειδικό μνημείο που είναι αφιερωμένο στον Μουστακλή. Παρούσα ήταν και η χήρα του βασανισθέντος αξιωματικού, κ. Χριστίνα Μουστακλή, όπως και η κόρη της.

Ο γράφων είχε την τιμή και τη χαρά να γνωρίσει την κ. Χριστίνα Μουστακλή σε ένα ταξίδι στη Δημοκρατία της Νότιας Κορέας, διοργανωμένο από την κορεατική κυβέρνηση προς τιμήν των βετεράνων του πολέμου (1950 – 53) και των συγγενών τους. Αθόρυβη και αξιοπρεπής, μα απέραντα πονεμένη, η Χριστίνα Μουστακλή έλαβε το παράσημο του τεθνεώτος συζύγου της εμφανώς συγκινημένη. Ο Σπύρος Μουστακλής ήταν υπολοχαγός, απόφοιτος της Σχολής Ευελπίδων, όταν υπηρέτησε στην Κορέα το 1952 – 53, εν μέσω του πολέμου. Είχε όμως ήδη δοκιμαστεί στον Γράμμο και το Βίτσι. Ηταν επίσης από τους λίγους αξιωματικούς του στρατού που, κατά την επταετία, συμμετείχαν στο κίνημα του ναυτικού, με αποτέλεσμα να είναι μεταξύ αυτών που συνελήφθησαν.

Το απόγευμα της 22ας Μαΐου του 1973 ο Μουστακλής απλώς εξαφανίστηκε. Η σύζυγός του τον είδε σχεδόν δύο μήνες αργότερα, στο νοσοκομείο. Αυτό που αντίκρισε ήταν ένας άνθρωπος – φυτό. Ενα βίαιο χτύπημα στην καρωτίδα του είχε προκαλέσει εγκεφαλικό από το οποίο δεν συνήλθε ποτέ. Οταν με απεγνωσμένα νοήματα και χειρονομίες προσπάθησε στο δικαστήριο να πει πώς τον χτύπησαν, ο πρώην συγκρατούμενός του αεροπόρος Τάσος Μήνης ξέσπασε σε λυγμούς.

Ο Σπύρος Μουστακλής δεν μίλησε στους ανακριτές του. Ηταν ένας γνήσιος αξιωματικός. Σήμερα, σε εποχές κατά τις οποίες το δημοκρατικό πολίτευμα απαξιώνεται, παραμένει σύμβολο – για ορισμένους από εμάς, έστω.